Cyfieithiadau i'r Gymraeg

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Mae hanes hir i gyfieithu o ieithoedd y byd i'r Gymraeg. Y Beibl, a droswyd o'r testunau Groeg a Hebraeg gwreiddiol gan yr Esgob William Morgan, yw sylfaen yr iaith lenyddol heddiw.[1] O'r Saesneg mae tarddiad Gweledigaethau y Bardd Cwsc gan Ellis Wynne er mai addasiad gwreiddiol ydyw yn hytrach na chyfieithiad, ac roedd y testun Saesneg yn ei dro yn seiliedig ar waith Sbaeneg, sef Los Suenos.

Mae cyfresi 'Dramâu'r Byd' gan Wasg Prifysgol Cymru, 'Dramâu Aberystwyth' a 'Chyfres yr Academi' gan yr Academi Gymreig yn rhan o ymgyrch i ddod â llenyddiaeth orau'r byd i'r darllenydd Cymraeg.

Rhestr o ieithoedd a llyfrau a droswyd i'r Gymraeg[golygu | golygu cod y dudalen]

Almaeneg[golygu | golygu cod y dudalen]

- Anna Welw (Die Blasse Anne) gan Heinrich Böll, cyfieithwyd gan Glyn Morris.

- Yr Antur (Das Abenteuer) gan Heinrich Böll, cyfieithwyd gan Robat G Powell.

- Y Wraig wrth yr Olwyn (Dame am Steuer) gan Gertud Fusseneger, cyfieithwyd gan Glyn Morris.

- Yn y Trocadero (Im Trocadero) gan Wolfdietrich Schnurrel, cyfieithwyd gan Glyn Morris.

  • Tranc yr Ysfa Waith (Anekdote zur Senkung der Arbeitsmoral, 1963, o Erzählungen 1950–1970) gan Heinrich Böll, cyfieithwyd gan W. Lloyd Griffith, Taliesin 75 (Hydref 1991, t.36–38
  • Trotski'n Alltud (Trotski im Exil 1969) gan Peter Weiss, cyfieithwyd gan Gwyn Thomas ac Ian Hilton. Cyfres Dramâu'r Byd, Gwasg Prifysgol Cymru 1979.
  • Barddoniaeth Rilke (detholiad) (detholiad 1894-1926) gan Rainer Maria Rilke, cyfieithwyd gan J Henry Jones. 'Cyfres Barddoniaeth Pwyllgor Cyfieithiadau'r Academi Gymreig - Cyfrol VI' 1984. (fersiwn gwreiddiol ym 1945)
  • Faust 1994 (Faust. Eine Tragödie 1808) cyfieithiad R. Gerallt Jones cyfres Dramâu Aberystwyth, CAA 1994.

Casgliadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Yr Awen Almaeneg: blodeugerdd o farddoniaeth Almaeneg o'r dechreuadau hyd at drothwy'r Rhyfel Byd Cyntaf

detholwyd, cyfieithwyd a golygwyd gan Pennar Davies: Gwasg Prifysgol Cymru, 1983. ISBN 0708308562

Llyfryddiaeth am Lenyddiaeth Almaeneg[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Sarah Kirsch, golygwyd gan Mererid Hopwood, David Basker a Rhys W. Williams, Contemporary German Writers Series (Gwasg Prifysgol Cymru, Medi 1997)
  • Dafydd Andrews, Rhagair helaeth i'r Ymwelwyr Annisgwyl (Caerdydd: Academi Gymreig, 1980)
  • Glyn Tegai Hughes, erthygl ar Franz Kafka yn Y Llenor yn Ewrop, golygwyd gan Gareth Alban Davies a W Gareth Jones (GPC, 1976)
  • T. Pugh Williams, erthygl ar Rainer Maria Rilke yn Y Llenor yn Ewrop, gweler uchod.
  • Idris Parry, erthygl ar Bertolt Brecht yn Y Llenor yn Ewrop, gweler uchod.
  • J Henry Jones, Rhagair helaeth i Barddoniaeth Rilke (Cyfres Barddoniaeth Pwyllgor Cyfieithiadau'r Academi Gymreig - Cyfrol V 1984)
  • H.M. Waidson, The Modern German Novel (OUP a Prifysgol Hull, 1959)
  • Paul West, The Modern German Novel (Llundain: Hutchinson, 1963)
  • Christopher Middleton (gol.), German Writing Today (Penguin, 1967)

Arabeg[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Beth sy'n Ailgynnau, cerdd gan Hanna Abu-Hanna, troswyd drwy'r Saesneg, gan Chris Meredith, Taliesin 131 (Haf 2007)
  • America, America, cerdd gan Saadi Youssef, troswyd drwy'r Saesneg, gan Khaled Mattawa a Dafydd Iwan, Taliesin 130 (Gwanwyn 2007)

Basgeg[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn y Babell Lên yn ystod Eisteddfod Genedlaethol 2007 bu beirdd ifanc o Gymru'n darllen eu cyfieithiadau Cymraeg o waith beirdd adnabyddus o Wlad y Basg

.

Gweler hefyd:

  • Ned Thomas, "Porthi'r Pum Mil", golwg ar waith Bernardo Atxaga yn cynnwys cerdd a gyfeithwyd, Taliesin 131 (Haf 2007)
  • Cyril P. Cule, Cymro ar Grwydr (Gwasg Gomer, 1941), sy'n cynnwys erthyglau helaeth ar y Basigiaid adeg y Rhyfel Gartref Sbaeneg ac ymateb y Cymry.
  • Helen Eirlys Jones, "Yr Awdur yng Ngwlad y Basg", Taliesin 121 (Gwanwyn 2004)

Catalaneg[golygu | golygu cod y dudalen]

Eidaleg[golygu | golygu cod y dudalen]

Estoneg[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Pwy sydd Angen Barddoniaeth?, sef addasiad Aneirin Karadog o gerdd gan Jurgen Rooste, Taliesin135 (Gaeaf 2008)
  • Gwraig o Flodau, sef cyfieithiad Elin ap Hywel o gerdd Kuldnainegan Kristiina Ehin, Taliesin 135 (Gaeaf 2008)

Ffineg[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Storïau o'r Ffinneg, golygydd a chyfieithydd Niclas L. Walker (Gwasg Gomer, 1979)

Fflemeg ac Iseldireg[golygu | golygu cod y dudalen]

Ffrangeg[golygu | golygu cod y dudalen]

Prif erthygl: Cyfieithiadau o'r Ffrangeg i'r Gymraeg.

Mae Cyfieithiadau o'r Ffrangeg i'r Gymraeg yn adlewyrchu y traddodiad hir o drosi o'r prif ieithoedd ewropeaidd i'r Gymraeg gan osgoi fersiynau Saesneg. Roedd Ffrainc Addoliaeth Saunders Lewis yn enwog. Ffrangeg oedd prif iaith athroniaeth, gwleidyddiaeth a ffasiwn am ganrifoedd, tan i Saesneg ei disodli yn ail haner yr 20g. Isod mae rhestr o'r deunydd sydd ar gael y y Gymraeg.

Galisieg[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Un gerdd yn y gasgliad Y ffynnon sy'n ffrydio : blodeugerdd o farddoniaeth Sbaeneg, detholwyd a chyfieithwyd gan Gareth Alban Davies. Caerdydd : Gwasg Prifysgol Cymru, 1990. ISBN 0708310672

Gaeleg[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Storïau o'r Gaeleg … storïau byrion "Burn is Aran" gan Iain Mac a'Ghobhainn cyfieithwyd gan Donald Gwyon Howells. Gwasg John Penri, 1970.
  • Awen y Gael, blodeugerdd & farddoniaeth Aeleg o'r 15g hyd at drothwy'r Rhyfel Byd Cyntaf, cyfieithwyd gan John Stoddart. Cyhoeddiadau Barddas (Caernarfon) 1987
  • Cerddi Gaeleg Cyfoes (1937 -82), cyfieithwyd gan John Stoddart. Cyfres Barddoniaeth y Pwyllgor Cyfieithiadau yr Academi Gymreig, GPC, 1984
  • "Ein Hiaith a'n Brethyn", cerdd "Ar Cànan 's ar Clò" gan Anna Frater. Cyfieithiad gan Cennard Davies, Taliesin 128 (Haf 2006)
  • "Murchadh …" stori fer gan Iain Mac a'Ghobhainn cyfieithwyd gan Mary Scammell, Taliesin 104 (Ionawr 1999)

Gwyddeleg[golygu | golygu cod y dudalen]

Groeg (Groeg Diweddar)[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Monotonia (Μονοτονία) cerdd o 1908 gan Constantinos Cafaffi (Κωνσταντίνος Π. Καβάφης) a gyfieithwyd gan J. Henry Jones. Taliesin cyf 37, Rhagfyr 1978.
  • Erthygl helaeth a cherddi gan Constantinos Cafaffi (Κωνσταντίνος Π. Καβάφης) a gyfieithwyd gan J. Henry Jones Taliesin 32 (Gorffenaf 1978)

Groeg (Groeg Clasurol)[golygu | golygu cod y dudalen]

Hebraeg[golygu | golygu cod y dudalen]

Hwngareg[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Gemau Hwngari (straeon gan deg awdur Hwngareg cyfieithwyd gan Tamas Kabdebo a Glyn M. Ashton Gwasg Gee tua 1965 (dim dyddiad ar y llyfr) Mae rhagair helaeth ar hanes Lên Fagyareg (Hwngareg)
  • Ust! Gwylia!, cerdd gan Endre Gyárfás o'r Hwngareg cyfieithwyd gan Harri Pritchard Jones, Taliesin 51 (Ebrill 1985)

Islandeg[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Tân mewn Tai (Eldur i Husum), cerdd gan Sigurður Pálsson wedi ei chyfieithu gan Mererid Puw Davies, Taliesin 126 (Gaeaf 2005)

Lladin[golygu | golygu cod y dudalen]

Llydaweg[golygu | golygu cod y dudalen]

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

I Gadw Mamiaith Mor Hen; Cyflwyniad i ddechreuadau ysgolheictod Llydaweg gan Rhisiart Hincks. 256 tudalen.ISBN 10: 1859021298, Gomer (Llandysul) 1995

Llydaw : ei llen a'i llwybrau. gan Gwyn Griffiths, (teithlyfr gyda sylwadau ar lên llydaw) ISBN 1859028225 Gomer (Llandysul) 2000

[1] Gwefan: Cymdeithas Cymru Llydaw yn cynnwys ôl-rifynau o Keleier Briezh

Cyfweliad â Llenor Llydaweg: Mikel Madeg, Taliesin 115 (Haf 2002)

Ronan Huon 1922–2003 erthygl gan Rita Williams, Taliesin 121 (Gwanwyn 2004)

Per Denez 1921 -2011 erthygl gan Jacqueline Gibson yn Barn rhif 585, Hydref 2011

Diffinio dwy lenyddiaeth Llydaw erthygl gan Heather Williams yn Tu Chwith 12 (1999), 51–6

Diffinio Llydaw erthygl gan Heather Williams yn Y Traethodydd CLVII (2002), 197–208

Ar drywydd Celtigrwydd: Auguste Brizeux erthygl gan Heather Williams yn Y Traethodydd CLXI (2006), 34–50

Chwedlau ac arferion marwolaeth Llydaw erthygl gan Heather Williams yn Llên Cymru 34 (2011), 216–25

Norn neu Shetlandeg[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Atlantis. cerdd gan Robert Alan Jamieson, troswyd drwy'r Saesneg, gan Chris Meredith, Taliesin 131 (Haf 2007). Eithaf tebyg bod Shetlandeg "scoteg" yw hyn yn lle'r Norn go iawn.

Norwyeg[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Hedda Gabler (drama o 1890) gan Henrik Ibsen. cyfieithwyd gan Tom Parry ac R. H. Jones. Cymdeithas Ddrama Gymraeg, Bangor 1930.
  • Rhywun wrth y Drws (Bygmaster Solness), drama gan Henrik Ibsen. Cyfieithiad gan John Lasarus Williams (hefyd y cyhoeddwr) 2004
  • Y Ffaith nad yw'r Adar yn Canu (At Fyglene Ikke Singer) cerdd gan Jan Erik Vold wedi ei chyfieithu gan Mererid Puw Davies, Taliesin 126 (Gaeaf 2005)
  • Po gyflymaf y cerddaf,lleiaf yr af gan Kjersti Annesdatter Skomsvold, cyfieithiad o'r Norwyeg gan Mererid Puw Davies, Taliesin 141 (Haf 2010)
  • "Merch fy Nhad" gan Mareike Krügel, cyfieithiad o'r Norwyeg gan Mererid Puw Davies, Taliesin 140 (Haf 2010)

Pwyleg[golygu | golygu cod y dudalen]

Rwmaneg[golygu | golygu cod y dudalen]

Oenig (Miorista) hen faled draddodiadol. Cyfieithiad gan Gerald Morgan yn Taliesin cyf 76 t25- 29. Mawrth 1992

Rwseg[golygu | golygu cod y dudalen]

- 'Yr Arth' (Медвдь 1888) gan Anton Tshechof Антон Павлович Чехов

- 'Yr Hen Ddiod 'na eto' gan Leo Nicolaiefitsh Tolstoi (Лев Никола́евич Толсто́й)

- 'Y Marchogion' (Medny vsadnik Медный всадник 1833) gan Pwshcin (Алекса́ндр Серге́евич Пу́шкин)

- 'Don Juan' gan Pwshcin (Алекса́ндр Серге́евич Пу́шкин)

Gweler hefyd;

Saesneg[golygu | golygu cod y dudalen]

Prif erthygl: Cyfieithu o'r Saesneg i'r Gymraeg.

Mae cyfieithu o'r Saesneg i'r Gymraeg yn draddodiad hen gan y Cymry. Taith y Pererin hyd at nofelau Harry Potter mae'r Saesneg yn sicr yw prif iaith 'trosi' i'r Gymraeg. Yn y blynyddau diwethaf mae Gweithdai cyfieithu barddoniaith o un iaith leiafrifol i'r llall yn digwydd drwy un o'r ieithoedd dominyddol ond y Saesneg yn bennaf.

Sbaeneg[golygu | golygu cod y dudalen]

Baner Yr Ariannin Yr Ariannin

Llyfryddiaeth Fer[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Cymro Cyfandir y De; Adolygiad gan Robyn Lewis ar El Riflero de Ffos Halen (Y Gaucho o Ffos Halen) yn Taliesin cyf 124, Gwanwyn 2005
  • Croesi Ffiniau Diwylliannol Walter A. Brooks a Geraldine Lublin adroddiad ar gynhadledd cyntaf ar Gymry Patagonia Primer Foro Internacional sobre los Galeses en la Patagonia, yn Taliesin cyf 125, Haf 2005
  • Erthygl am Federico García Lorca yn ' Y Llenor yn Ewrop' Gareth Alban Davies a W Gareth Jones golygyddion, GPC, 1976.
  • Sbaen adeg ei Rhyfel Gartref. Yn Cymro ar Grwydr gan Cyril P. Cule (Gwasg Gomer, 1941)
  • Pablo Neruda; Prifardd De America erthygl gan Gareth Miles. Taliesin cyf132 Gaeaf 2007
  • Erthygl gan Cyril P.Cule Barddoniaeth werinol Sbaen yng nghylchgrawn Y Fflam :Rhifyn Cyf. 1, rh. 1 (Nadolig 1946), t.24–28. http://welshjournals.llgc.org.uk/browse/
  • Rhagair helaeth i 'Y ffynnon sy'n ffrydio' : blodeugerdd o farddoniaeth Sbaeneg, detholwyd a chyfieithwyd gan Gareth Alban Davies. Caerdydd : Gwasg Prifysgol Cymru, 1990. ISBN 0708310672

Serbieg[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Tair Cerdd gan Ranka Kuic, cyfieithiad gan Gwyn Thomas, yn Taliesin cyf 69. Mawrth 1990.

Slofenieg[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Crwydryn yn yr Oes Atomig gan Matej Bor cyfieithwyd gan Gwyl Erfyl. Taliesin cyf 29 t47-55, Rhagfyr 1974
  • Hetiau gan Barbara Pogačnik. Cyfieithiad o'r Slofeneg gan Damien Walford Davies. Taliesin 140 haf 2010

Swedeg[golygu | golygu cod y dudalen]

Tsieineeg[golygu | golygu cod y dudalen]

Y Cocatŵ Coch (blodeugerdd 500cc-1981) cyfieithwyd gan Cedric Maby, Yr Academi Gymreig, GPC 1987

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Darllen pellach[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]