Ffrangeg

Ffrangeg
Enghraifft o:	iaith fyw, iaith naturiol, iaith
Math	Langue d'oïl, Ieithoedd De Ewrop
Rhagflaenwyd gan	Classical French
Enw brodorol	français
Nifer y siaradwyr	77,200,000 (2019),; 208,157,220 (2016),; 76,795,640 (2016),; 75,917,870 (2012),; 153,299,770 (2012);
cod ISO 639-1	fr
cod ISO 639-2	fra, fre
cod ISO 639-3	fra
Gwladwriaeth	Ffrainc, Y Swistir, Canada, Benin, Bwrcina Ffaso, Gweriniaeth y Congo, Gweriniaeth Ddemocrataidd y Congo, Y Traeth Ifori, Gabon, Gini, Mali, Monaco, Niger, Senegal, Togo, Bwrwndi, Camerŵn, Gweriniaeth Canolbarth Affrica, Y Comoros, Jibwti, Gini Gyhydeddol, Haiti, Lwcsembwrg, Madagasgar, Rwanda, Seychelles, Tsiad, Fanwatw, Algeria, Andorra, Cambodia, Beilïaeth Ynys y Garn, India, Yr Eidal, Beilïaeth Jersey, Libanus, Mawritania, Mawrisiws, Moroco, Fietnam, Gwlad Belg, Tiwnisia, Laos, Unol Daleithiau America
System ysgrifennu	French alphabet, French Braille
Corff rheoleiddio	Académie française, Academi Frenhinol Gwlad Belg, iaith a llenyddiaeth, Office québécois de la langue française
Dynodwyr
	Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Mae'r Ffrangeg (français, IPA [fʁɑ̃sɛ]) yn iaith Romáwns sy'n cael ei siarad yn frodorol yn Ffrainc, Walonia a Rhanbarth Brwsel-Prifddinas yng Wlad Belg, y Swistir, Monaco, broydd Québec ac Acadia yng Nghanada, yn ogystal â chymunedau eraill, fel y Caribî. Yn wir, siaredir Ffrangeg mewn 53 o wledydd yn y byd.

Ceir y rhan fwyaf o'r gwledydd lle siaredir Ffrangeg fel ail iaith yng Ngogledd a Gorllewin Affrica.

Mae llenyddiaeth Ffrangeg yn un o lenyddiaethau mwyaf y byd.

Ymadroddion cyffredin

français : Ffrangeg
gallois : Cymraeg
anglais : Saesneg
salut ! : helô! / hwyl! (Gallwch ddweud salut! wrth gyfarfod neu wrth ymadael.)
ça va ? : sut mae?
bonjour ! : bore/p'nawn da!
bonsoir ! / bonne soirée! : noswaith dda!
au revoir ! : da boch chi! / Hwyl fawr!
bonne nuit ! : nos da!
excusez-moi ! : esgusodwch fi! (er mwyn tynnu sylw)
pardon ! : esgusodwch fi! (er mwyn mynd heibio)
s'il vous plaît : os gwelwch chi'n dda
merci / non merci : dim diolch (Gofalwch chi! Gall merci feddwl "diolch" neu "dim diolch". Peidiwch â dweud merci ! nes bod y peth yn ddiogel yn eich dwylo! Os ydy e ddim yn eich dwylo eto dywedwch je veux bien ! yn hytrach na merci ! neu gewch chi 'mohono fe.)
merci bien : diolch
merci beaucoup : diolch yn fawr
de rien : da chi (pan fydd rhywun yn dweud merci beaucoup, atebwch gyda de rien.)
(je suis) desolé(e) : mae'n flin gen i
oui : ie / do / oes etc.
si : ie / do / oes etc. pan fyddych chi'n anghytuno â rhywun.
non : nage / naddo / nag oes etc.
Bon appétit! : Mwynhewch eich bwyd!
À votre santé! / À la vôtre! : Iechyd da!

bordel : lle didrefn (yn wreiddiol - tŷ wedi wneud o fyrddiau pren), Bordel! : Yfflon wen!
Ce n'est pas grave. : Dydy e ddim yn ddifrifol.
Je m'en fiche! : Dwi'n malio dim! (neu braidd yn gryfach -) Je m'en fous! : Dwi'n malio 'mor diawl!
oh là là! : o diar!

baragouiner : baldorddi (Maen nhw'n dweud mae dynwared y Llydáwyr yn baldorddi am y bara a'r gwin wrth fwyta ydy gwraidd y gair hwn.)
chauffard : gyrrwr anystyriol/diofal