Huw Cae Llwyd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search

Un o Feirdd yr Uchelwyr yn ail hanner y 15g oedd Huw Cae Llwyd (ganed tua 1431 - bu farw ar ôl 1505). Fe'i cofir yn bennaf fel bardd mawl a ganodd i rai o wŷr enwocaf y cyfnod. Roedd ei fab, Ieuan ap Huw Cae Llwyd, yn fardd hefyd, ac mae'n debygol y bu Huw yn athro barddol iddo.[1]

Bywgraffiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Ychydig iawn a wyddom am fywyd y bardd ar wahân i'r dystiolaeth a geir yn ei gerddi. Mae bron yn sicr iddo gael ei eni yn Llandderfel, Sir Feirionnydd, tua'r flwyddyn 1431. Yn ddyn ifanc, gadawodd Gogledd Cymru i ymsefydlu ym Mrycheiniog (1456), gan alw yn Llinwent, Maesyfed, ar ei ffordd i'r De. Yn 1475 aeth gyda'i fab Ieuan ar bererindod i Rufain.[1]

Canodd i rai o arglwyddi Cymreig pwysicaf y dydd ym Mrycheiniog, Gwent a Morgannwg. Roedd ei noddwyr yn cynnwys disgynyddion Dafydd Gam, Syr Rosier o'r Tretŵr, Syr Rhys ap Thomas, a sawl aelod o deulu'r Herbertiaid yn cynnwys Syr Walter Herbert.[1]

Yn ôl un traddodiad cafodd ei gladdu ym mynwent eglwys Llanuwchllyn, ond does dim prawf o hynny.[1]

Cerddi[golygu | golygu cod y dudalen]

Canu mawl traddodiadol yw swmp gwaith y bardd. Canodd sawl cywydd mawl a marwnad i arweinwyr Cymreig y Deheudir (gweler uchod). Roedd hyn yng nghyfnod Rhyfeloedd y Rhosynnau ac ymgyrch Harri Tudur, ond ni cheir cerdd ganddo i'r gwron hwnnw. Canodd gywyddau a cherddi crefyddol hefyd, yn cynnwys un a gyfansoddodd yn Rhufain, cerddi i Grist a'r Seintiau, ac un i Grog Aberhonddu. Dim ond un gerdd serch sydd ganddo.[1]

Dyma ddarn o'i gywydd i Greiriau Rhufain fel enghraifft o'i waith:

A rifai greiriau Rufain,
A rifai'r môr, ef, a'r main,
Gwyrthiau heb ei gywerthydd
Gan un o'r rhain a'm gwnâi'n rhydd.[2]

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Leslie Harries (gol.), Gwaith Huw Cae Llwyd ac eraill (Gwasg Prifysgol Cymru, 1953). Y golygiad safonol o waith y bardd.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Leslie Harries (gol.), Gwaith Huw Cae Llwyd ac eraill (Gwasg Prifysgol Cymru, 1953). Rhagymadrodd.
  2. Leslie Harries (gol.), Gwaith Huw Cae Llwyd ac eraill (Gwasg Prifysgol Cymru, 1953).