Gwlad Pwyl

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Rzeczpospolita Polska
Gweriniaeth Gwlad Pwyl
Baner Gwlad Pwyl Arfbais Gwlad Pwyl
Baner Arfbais
Arwyddair: Dim arwyddair swyddogol.
Anthem: Mazurek Dąbrowskiego
Lleoliad Gwlad Pwyl
Prifddinas Warsaw
Dinas fwyaf Warsaw
Iaith / Ieithoedd swyddogol Pwyleg
Llywodraeth Gweriniaeth seneddol
- Arlywydd Andrzej Duda
- Prif Weinidog Mateusz Morawiecki
Annibyniaeth

- Dyddiad
oddi wrth Rwsia, yr Almaen ac Awstria-Hwngari
11 Tachwedd 1918
Esgyniad i'r UE 1 Mai 2004
Arwynebedd
 - Cyfanswm
 - Dŵr (%)
 
312,679 km² (70ain)
3.07
Poblogaeth
 - Amcangyfrif 2014
 - Cyfrifiad 2014
 - Dwysedd
 
 (34ain)
38,485,779
123/km² (83ain)
CMC (PGP)
 - Cyfanswm
 - Y pen
Amcangyfrif 2006
$546.5 biliwn (23ain)
14,400 (48ain)
Indecs Datblygiad Dynol (2004) 0.862 (37ain) – uchel
Arian cyfred Złoty (PLN)
Cylchfa amser
 - Haf
CET (UTC+1)
CEST (UTC+2)
Côd ISO y wlad .pl
Côd ffôn +48

Gweriniaeth yng nghanolbarth Ewrop yw Gweriniaeth Gwlad Pwyl neu Gwlad Pwyl. Mae'n ffinio ar yr Almaen yn y gorllewin, Gweriniaeth Tsiec a Slofacia yn y de, Wcrain a Belarws yn y dwyrain, a Lithwania a Rhanbarth Kaliningrad, sy'n rhan o Rwsia, yn y gogledd. Mae Gwlad Pwyl ar lan y Môr Baltig. Warszawa (Warsaw) yw'r brifddinas. Mae Gwlad Pwyl yn Yr Undeb Ewropeaidd ac yn aelod o NATO.

Daearyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Daearyddiaeth Gwlad Pwyl

Mae'r rhan fwyaf o Wlad Pwyl yn wastatir a thir isel, ac yn rhan o Wastatir Mawr Ewrop. Yn y gogledd ymestynna Gwastatir Arfordirol y Baltig ar hyd yr arfordir â'r Môr Baltig. Yn yr ardal hanesyddol a elwir Pwyl Fechan mae tiroedd uwch a llwyfandir a leolir i'r gogledd o Fynyddoedd Sudety yn y de-orllewin a'r Carpatiau yn y de-ddwyrain. Saif yr ardal o'r Carpatiau a elwir y Tatra ar y ffin â Slofacia, a dyma copa uchaf Gwlad Pwyl, Mynydd Rysy (2499 m). Prif afonydd y wlad yw'r Vistula a'r Oder.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Hanes Gwlad Pwyl

Economi[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Economi Gwlad Pwyl

Mae economi Gwlad Pwyl yn gymysgedd o ddiwydiannau cynradd ac eilaidd. Tyfir rhyg, gwenith, haidd, ceirch, tatws, a betys siwgr. Yn ardal Silesia mae'r ardal lo gyfoethocaf yn Ewrop. Prif ddiwydiannau eilaidd y wlad yw adeiladu llongau, gweithgynhyrchu ceir, peiriannau ac offer trydanol, prosesu bwyd, a tecstilau.

Demograffeg[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn hanesyddol, bu'r diriogaeth sydd heddiw o fewn ffiniau Gwlad Pwyl yn gartref i nifer o grwpiau ethnig. Cafodd y boblogaeth Iddewig ei difa bron yn gyfangwbl yn yr Holocost, a chafodd y niferoedd uchel o Almaenwyr ethnig eu gyrru allan o'r wlad wedi diwedd yr Ail Ryfel Byd. Bellach, mae Pwyliaid ethnig yn cyfrifo am 98% o'r boblogaeth, ac Almaenwyr yn cyfrifo am ryw 1% arall.

Pwyleg yw iaith y wlad. Mae'n perthyn i'r gangen orllewinol o deulu'r ieithoedd Slafonaidd.

Diwylliant[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Diwylliant Gwlad Pwyl

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Wiktionary-logo-cy.png
Chwiliwch am Gwlad Pwyl
yn Wiciadur.