Llanfair Caereinion

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Cyfesurynnau: 52°38′56″N 3°19′28″W / 52.64882°N 3.32434°W / 52.64882; -3.32434

Llanfair Caereinion
Llanfair Caereinion.jpg
Llanfair Caereinion is located in Powys
Llanfair Caereinion

Llanfair Caereinion Powys
Poblogaeth 1,616 
Sir Powys
Sir seremonïol Powys
Rhanbarth
Gwlad Cymru
Gwladwriaeth sofran Y Deyrnas Unedig
Tref bost Y TRALLWNG
Cod deialu 01938
Yr Heddlu Dyfed-Powys
Tân Canolbarth a Gorllewin Cymru
Ambiwlans Cymru
Senedd yr Undeb Ewropeaidd Cymru
Senedd y DU Trefaldwyn
Rhestr llefydd: y DU • Cymru • Powys

Pentref gwledig a phlwyf ym Mhowys yw Llanfair Caereinion. Saif ar groesfan bwysig ar lôn yr A458, 18 km (11 milltir) i'r gogledd o'r Drenewydd. Mae'n gorwedd yn Nyffryn Banwy a rhed afon Banwy trwy'r pentref. Mae ganddo boblogaeth o 1,616 (2001).

Yn yr Oesoedd Canol Llanfair Caereinion oedd canolfan bwysicaf cantref Caereinion. Yn ôl y traddodiad, sefydlwyd Caereinion gan Einion Yrth, un o feibion Cunedda, ganol y 5ed ganrif. Ceir hen fryngaer o'r enw Caereinion tua milltir o'r pentref. Yr oedd eglwys y pentref dan awdurdod Meifod a safai Mathrafal, prif lys brenhinoedd Teyrnas Powys, tua tair milltir a hanner i'r gogledd.

Yn fersiwn John Jones o Gellilyfdy o'r chwedl Hanes Taliesin, mae Gwion Bach, ymgnawdoliad cyntaf Taliesin Ben Beirdd, yn "fab gwreang o Lan Uair yn Kaer Einion ym Powys".[1]

Y pentref oddeutu 1885.

Ym 1837 cafwyd terfysg fawr yn y plwyf pan ymosododd tlodion yr ardal ar Swyddog y Tlodion plwyf Llanfair Caereinion oherwydd cyfyngiadau Deddf Newydd y Tlodion a bu rhaid galw'r milisia lleol i mewn i adfer trefn.[2]

Plu'r Gweunydd yw papur bro Llanfair Caereinion a'r cylch.

Lleolir terminws gogleddol Rheilffordd y Trallwng a Llanfair Caereinion yn y pentref, sy'n denu twristiaid o ganlyniad.

Cyfrifiad 2011[golygu]

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[3][4][5]

Cyfrifiad 2011
Poblogaeth cymuned Llanfair Caereinion (pob oed) (1,810)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Llanfair Caereinion) (632)
  
36%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Llanfair Caereinion) (819)
  
45.2%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer dros 16 sydd mewn gwaith (Llanfair Caereinion) (210)
  
28.8%
:Y ganran drwy Gymru
  
5%

Cyfeiriadau[golygu]

  1. Patrick K. Ford (gol.), Ystorya Taliesin (Caerdydd, 1992).
  2. R. T. Jenkins, Hanes Cymru yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg (Caerdydd, 1933), t. 130.
  3. "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html. Adalwyd 2012-12-12. . Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
  4. Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
  5. Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.

Cyfeiriadau[golygu]