Guevaraeth

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolideoleg wleidyddol, strategaeth filwrol Edit this on Wikidata
Mathsosialaeth chwyldroadol Edit this on Wikidata

Ffurf ar Farcsiaeth–Leniniaeth yw Guevaraeth (Sbaeneg: guevarismo) sydd yn tynnu ar ddamcaniaeth chwyldroadol Ernesto "Che" Guevara a'i strategaeth o ryfela herwfilwrol. Agwedd fawr ohoni yw damcaniaeth filwrol foco, a ddatblygwyd gan Guevara yn ei lyfr La guerra de guerrillas (1960) a Régis Debray yn Révolution dans la révolution ? (1967).

Yn ystod Chwyldro Ciwba (1953–59), cychwynnodd Guevara fel sosialydd gwrth-drefedigaethol yn debyg i'w gymrawd Fidel Castro. Byddai Guevara yn dod yn fwyfwy dan ddylanwad athrawiaeth Farcsaidd uniongred a chomiwnyddiaeth Sofietaidd, ac anogodd Castro i gofleidio'r syniad o chwyldro byd. Aeth i'r Congo a Bolifia i geisio defnyddio'i strategaeth foco i ysgogi chwyldroadau comiwnyddol yn y gwledydd hynny, ond heb lwyddiant.

Dadleuodd Guevara dros addasu Marcsiaeth–Leniniaeth at amodau lleol a rhanbarthol, gan adolygu'r syniadaeth ynglŷn ag anghenion y chwydro yn America Ladin. Yn ôl Guevaraeth, mae'r newid mewn ymwybyddiaeth o ddosbarth yn blaenori datblygiad grymoedd cynhyrchu economaidd, a chymhellion moesol yn hytrach na symbyliadau materol sydd yn gyrru'r chwyldro.[1]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Elliott Johnson, David Walker, a Daniel Gray, Historical Dictionary of Marxism, ail argraffiad (Llundain: Rowman & Littlefield, 2014), t. 180.