Athrawiaeth Carter

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolathrawiaeth arlwyddol yr Unol Daleithiau Edit this on Wikidata

Athrawiaeth ym mholisi tramor yr Unol Daleithiau, a ddatganwyd ym mlwyddyn olaf gweinyddiaeth yr Arlywydd Jimmy Carter (1977–81), oedd Athrawiaeth Carter a estynodd polisi cyfyngiant y Rhyfel Oer i gynnwys rhanbarth y Gwlff. Datblygwyd yr athrawiaeth ym mlwyddyn olaf ei arlywyddiaeth, mewn ymateb i Chwyldro Islamaidd Iran yn 1978–79 a goresgyniad Affganistan gan yr Undeb Sofietaidd yn Rhagfyr 1979. Datganodd Carter yn ei Araith ar Gyflwr yr Undeb ar 23 Ionawr 1980 y byddai "unrhyw ymgais gan unrhyw rym allanol i ennill rheolaeth dros Gwlff Persia" yn golygu bygythiad i ddiddordebau'r Unol Daleithiau, yn enwedig o ran olew, a byddai lluoedd Americanaidd yn barod i ymyrryd yn filwrol i sicrhau buddiannau'r wlad. Ffurfiodd Carter y Rapid Deployment Force i weithredu'r athrawiaeth hon yn ogystal â chynyddu gwariant milwrol, a chryfhaodd gysylltiadau'r Unol Daleithiau â Phacistan a'r Aifft. Deng mlynedd yn ddiweddarach, galwodd yr Arlywydd George H. W. Bush ar Athrawiaeth Carter wrth ddanfon lluoedd Americanaidd i yrru Irac allan o Goweit yn Rhyfel y Gwlff (1990–91).

Darllen pellach[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Gaddis Smith, Morality, Reason, and Power: American Diplomacy in the Carter Years (Efrog Newydd: Hill and Wang, 1986).