Cydfodolaeth heddychlon

Oddi ar Wicipedia
Neidio i'r panel llywio Neidio i'r bar chwilio
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolideoleg wleidyddol Edit this on Wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Athrawiaeth polisi tramor a ddatblygwyd gan yr Undeb Sofietaidd yn ystod y Rhyfel Oer oedd cydfodolaeth heddychlon (Rwseg: Мирное сосуществование). Roedd y syniadaeth hon yn groes i'r damcaniaethau rheiny a ffurfiwyd ar sail egwyddor "croesosodiad gelyniaethus", a dybiasai na allai'r gyfundrefn gomiwnyddol a'r gyfundrefn gyfalafol gydfodoli yn heddychlon yn y drefn ryngwladol.

Defnyddiwyd y term yn gyntaf yn y 1920au gan Vladimir Lenin i ddisgrifio'i ddymuniad o gysylltiadau heddychlon rhwng yr Undeb Sofietaidd a gwladwriaethau eraill y byd. Dros amser, datblygodd ei ystyr i grybwyll goruchafiaeth ideolegol comiwnyddiaeth, a'r gobaith y byddai'r system economaidd a gwleidyddol honno yn drech na chyfalafiaeth. Pwysleisiwyd y defnydd hwnnw gan Nikita Khrushchev yn niwedd y 1950au, a meddai taw "ffurf ar frwydr economaidd, gwleidyddol, ac ideolegol enbyd y proletariat yn erbyn grymoedd ymosodol imperialaeth yn yr arena ryngwladol". Er hynny, yn 1961 datganwyd barn wahanol gan Blaid Gomiwnyddol yr Undeb Sofietaidd: "ni allai rhyfel fod yn fodd o gymodi anghydfodau rhyngwladol [...] Mae polisi cydfodolaeth heddychlon yn unol â diddordebau hanfodol y ddynolryw i gyd, ac eithrio meistradoedd y monopolïau mawrion a'r militarwyr". Bu nifer o wleidyddion, diplomyddion, ac ysgolheigion Americanaidd, gan gynnwys y llysgennad George Kennan, yn bwrw amheuaeth ar y posibiliad o gydfodolaeth heddychlon.[1] Gwrthodwyd y syniad o gydfodolaeth heddychlon â'r byd cyfalafol gan Mao Zedong, a bu ymhollti rhwng cysylltiadau Tsieina a'r Undeb Sofietaidd yn y cyfnod 1956–66.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Brandon Toropov, Encyclopedia of Cold War Politics (Efrog Newydd: Facts On File, 2000), tt. 156–7.

Darllen pellach[golygu | golygu cod y dudalen]

  • V. Aboltin, "Economic Aspects of Peaceful Coexistence of two Social Systems", American Economic Review cyfrol 48 rhif 2 (1958), tt. 710–22.
  • Richard V. Allen, Peace of Peaceful Coexistence? (Chicago: American Bar Association, 1966).
  • Istvan Kende, "Peaceful Coexistence: Its Interpretation and Misinterpretation", Journal of Peace Research cyfrol 5 rhif 4 (1968), tt. 352–64.
  • Nikita Khrushchev, "On Peaceful Coexistence", Foreign Affairs cyfrol 38 rhif 3 (1959), tt. 1–18.
  • Warren Lerner, "The Historical Origins of the Soviet Doctrine of Peaceful Coexistence", Law and Contemporary Problems cyfrol 29 rhif 4 (1964), tt. 865–70.
  • John Pittman, Peaceful Coexistence: Its Theory and Practice in the Soviet Union (Efrog Newydd: International Publishers, 1964).
  • David Rees, Peaceful Coexistence: A Study in Soviet Doctrine (Washington, D.C.: International Security Council, 1989).