Neidio i'r cynnwys

Cysylltiadau rhwng NATO a Ffederasiwn Rwsia

Oddi ar Wicipedia
Cysylltiadau rhwng NATO a Ffederasiwn Rwsia
Enghraifft o:bilateral relation Edit this on Wikidata
Mathdiplomatic relations Edit this on Wikidata
GwladwriaethRwsia Edit this on Wikidata
Dynodwyr
Freebase/M/04jd6y6 edit this on wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia
Anders Fogh Rasmussen (chwith), Ysgrifennydd Cyffredinol NATO, a Dmitry Medvedev, Arlywydd Rwsia

Yn ystod trefn ddeubegwn y Rhyfel Oer, roedd yr Unol Daleithiau a chynghrair milwrol NATO yn ffurfio un bloc o rym yn y Gorllewin, tra bo'r Undeb Sofietaidd a chyngrair Cytundeb Warsaw yn ffurfio'r Bloc Dwyreiniol. Ers cwymp yr Undeb Sofietaidd ym 1991 mae cysylltiadau rhwng NATO a Ffederasiwn Rwsia, y brif wladwriaeth olynol Sofietaidd, wedi bod yn bwnc pwysig yng nghysylltiadau rhyngwladol.

Sefydlu cysylltiadau

[golygu | golygu cod]

Dechreuodd cysylltiadau ffurfiol rhwng NATO a Rwsia ym 1991 pan ymunodd Rwsia â Chyngor Cydweithrediad Gogledd yr Iwerydd, a elwir bellach yn Gyngor Partneriaeth yr Ewro-Iwerydd. Ymunodd Rwsia â'r Bartneriaeth dros Heddwch ym 1994.

Rhyfel Cosofo

[golygu | golygu cod]
Gweler hefyd: Rhyfel Cosofo a Ymgyrch Grym Cynghreiriol.

Roedd ymyrraeth NATO yn Rhyfel Cosofo ym 1999 yn isafbwynt yng nghysylltiadau rhwng NATO a Rwsia. Yn ôl nifer o adroddiadau, cafodd Rwsia sicrhâd gan NATO wrth i'r Rhyfel Oer dod i ben na fydd y gynghrair yn ehangu i'r dwyrain, ond o safbwynt Rwsia bu NATO yn llechfeddiannu'n raddol ar dir oedd yn draddodiadol o fewn cylch dylanwad Moscfa. Ym Mawrth 1998 pleidleisiodd Rwsia dros Benderfyniad 1160 Cyngor Diogelwch y Cenhedloedd Unedig i osod embargo arfau ar Iwgoslafia er mwyn ceisio leddfu gwrthdaro rhwng lluoedd Serbiaidd a Byddin Rhyddhau Cosofo. Gobeithiodd Rwsia bydd hyn yn gynnig terfynol i'r Arlywydd Milošević fel na fydd angen am ymyrraeth filwrol yn Iwgoslafia.[1]

Ym Mawrth 1999, dechreuodd NATO ymgyrch fomio yn Iwgoslafia o'r enw Ymgyrch Grym Cynghreiriol. Gwrthwynebodd Rwsia ymyrraeth gan NATO, yn rhannol oherwydd ei chysylltiadau hanesyddol â'i chyd-genedl Slafaidd Serbia, ond hefyd oherwydd pryderon dros weithredoedd gan NATO y tu allan i'w gororau.[2] O ganlyniad i Ymgyrch Grym Cynghreiriol, gohiriodd Rwsia ei gyfranogaeth yng Nghyd-Gyngor Parhaol NATO–Rwsia a'r Bartneriaeth dros Heddwch. Bwriad cychwynnol Rwsia oedd i danseilio ymyrraeth NATO, ond yn y bôn cynorthwyodd y gynghrair wrth geisio cael datrysiad diplomyddol i'r gwrthdaro. Wedi diwedd y rhyfel, bu anghydfod ym Maes Awyr Pristina, prifddinas Cosofo, rhwng lluoedd NATO a Rwsia, oedd yn isafbwynt arall yn eu cysylltiadau.

Cyngor NATO–Rwsia

[golygu | golygu cod]

Sefydlwyd Cyngor NATO–Rwsia yn 2002.

Ehangu NATO

[golygu | golygu cod]
Gweler hefyd: Ehangu NATO.

Un o'r prif achosion dros densiynau rhwng NATO a Rwsia yw'r anghydfod dros ehangu NATO i gynnwys gwladwriaethau yn Nwyrain Ewrop a'r Cawcasws, yn enwedig Wcráin a Georgia. Mae Rwsia yn ystyried y gwledydd hyn yn rhan o'i chylch dylanwad, "y tramor cyfagos".

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. ↑ Smith (2006), tt. 77–88.
  2. ↑ Medcalf (2005), t. 162.

Ffynonellau

[golygu | golygu cod]
  • Medcalf, J., NATO: A Beginner’s Guide (Rhydychen: Oneworld, 2005)
  • Smith, M. A., Russia and NATO since 1991 (Llundain: Routledge, 2006)

Darllen pellach

[golygu | golygu cod]
  • Norris, J., Collision Course: NATO, Russia, and Kosovo (Westport, CT: Praeger, 2005)

Dolenni allanol

[golygu | golygu cod]
Comin Wikimedia
Comin Wikimedia
Wedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Cysylltiadau_rhwng_NATO_a_Ffederasiwn_Rwsia&oldid=13459187"