Awstria

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Awstriaid)
Jump to navigation Jump to search
Awstria
Coat of arms of Austria.svg
Republik Österreich
Flag of Austria.svg
ArwyddairArrive and revive Edit this on Wikidata
Mathgwladwriaeth sofran, gweriniaeth, gwladwriaeth gyfreithiol, gwlad dirgaeedig, gwlad, gwladwriaeth Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôldwyrain, Raabs an der Thaya Edit this on Wikidata
PrifddinasFienna Edit this on Wikidata
Poblogaeth8,809,212 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 12 Tachwedd 1918 Edit this on Wikidata
AnthemLand der Berge, Land am Strome Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraethSebastian Kurz Edit this on Wikidata
Cylchfa amserCET, UTC+01:00, UTC+2, Ewrop/Fienna Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Almaeneg, Iaith Arwyddo Awstria Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynolCanolbarth Ewrop Edit this on Wikidata
Arwynebedd83,878.99 ±0.01 km² Edit this on Wikidata
GerllawBodensee, Neusiedl Lake, Afon Rhein, Afon Donaw, Afon Inn, Afon Salzach, Thaya, Morava Edit this on Wikidata
Yn ffinio gydaYr Eidal, Liechtenstein, Y Swistir, Y Weriniaeth Tsiec, Hwngari, Slofacia, Slofenia, Yr Almaen Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau48°N 14°E Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff gweithredolLlywodraeth Ffederal Awstria Edit this on Wikidata
Corff deddfwriaetholSenedd Awstria Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y wladwriaeth
Arlywydd Awstria Edit this on Wikidata
Pennaeth y wladwriaethAlexander Van der Bellen Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
Canghellor Ffederal Awstria Edit this on Wikidata
Pennaeth y LlywodraethSebastian Kurz Edit this on Wikidata
EU-Austria.svg
ArianEwro Edit this on Wikidata
Canran y diwaith5 ±1 % Edit this on Wikidata
Cyfartaledd plant1.48 Edit this on Wikidata
Mynegai Datblygiad Dynol0.885 Edit this on Wikidata

Gwlad a gweriniaeth yng nghanolbarth Ewrop yw Gweriniaeth Awstria (Almaeneg: "Cymorth – Sain" Republik Österreich ) neu Ostria. Mae'n ffinio â Liechtenstein a'r Swistir i'r gorllewin, Yr Eidal a Slofenia i'r de, Hwngari a Slofacia i'r dwyrain a'r Almaen a'r Weriniaeth Tsiec i'r gogledd. Gwlad tirgaeedig yw Awstria, felly nid oes ganddi arfordir.

Geirdarddiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Yr orgraff frodorol, heddiw, yw Österreich ('y parth dwyreiniol'); yr hen enw oedd Ostarrîchi. 'W-sty-aich' yw'r ynganiad ffonetig, brodorol: "Cymorth – Sain" ynganiad . Mae'r sillafiad Cymraeg, felly, - gyda'i 'Aw' yn hytrach nag 'O' - yn dilyn y sillafiad Seisnig o'r gair, a'r ynganiad Cymraeg, hefyd yn dilyn yr ynganiad Seisnig, yn hytrach na'r enw brodorol.[1] Mae'r sillafiad Cymraeg (Awstria) i'w ganfod yn gyntaf yn 1757.[2]

Ymddangosodd yn gyntaf mewn dogfen a elwir yn "Ostarrîchi document" yn 996.[3][4] Mae'n debyg bod y gair hwn yn gyfieithiad o Lladin Canoloesol Marchia orientalis i dafodiaith leol Bafaria. Roedd Awstria yn rhan o Bafaria a grëwyd ym 976. Lladiniad o'r enw Almaeneg yw'r gair "Awstria" ac fe'i cofnodwyd gyntaf yn y 12g.[5]

Taleithiau (Bundesländer) gyda'i prifddinasoedd[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Taleithiau Awstria
Austria, administrative divisions - de-.svg
  1. Fienna (Wien) - Fienna
  2. Burgenland - Eisenstadt
  3. Carinthia (Kärnten) - Klagenfurt
  4. Salzburg - Salzburg
  5. Awstria Isaf (Niederösterreich) - Sankt Pölten
  6. Styria (Steiermark) - Graz
  7. Tirol - Innsbruck
  8. Vorarlberg - Bregenz
  9. Awstria Uchaf (Oberösterreich) - Linz
Wiktionary-logo-cy.png
Chwiliwch am Awstria
yn Wiciadur.
  1. Gw. erthygl Ostria gan Owain Owain yn Barn, 1970; ailgyhoeddwyd yn Bara Brith (Gwasg Gomer 1975).
  2. [https://geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html eiriadur.ac.uk; GPG; gol. Andrew Hawke. Adalwyd 6 Ebrill 2021.
  3. "University of Klagenfurt". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 13 Mai 2011. Cyrchwyd 2 Hydref 2009.
  4. Bischof, Günter; Pelinka, Anton, gol. (1997). Austrian Historical Memory and National Identity. New Brunswick: Transaction Publishers. tt. 20–21. ISBN 978-1-56000-902-3. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 14 Mehefin 2018. Cyrchwyd 14 Mehefin 2018.
  5. Brauneder, Wilhelm (2009). Österreichische Verfassungsgeschichte (arg. 11th). Vienna: Manzsche Verlags- und Universitätsbuchhandlung. t. 17. ISBN 978-3-214-14876-8.