Sefydliad Diogelwch a Chydweithrediad Ewrop

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Wien, Hofburg -- 2018 -- 3185.jpg
OSCE logo.svg
OSCE logo.svg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolsefydliad rhynglywodraethol Edit this on Wikidata
Dechrau/Sefydlu1975 Edit this on Wikidata
Rhagflaenwyd ganHelsinki Accords Edit this on Wikidata
Yn cynnwysOSCE Minsk Group Edit this on Wikidata
PencadlysPalais Pálffy, Hofburg Palace Edit this on Wikidata
Enw brodorolOrganization for Security and Co-operation in Europe Edit this on Wikidata
GwladwriaethAwstria Edit this on Wikidata
Gwefanhttps://www.osce.org/ Edit this on Wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Sefydliad rhyngwladol yw Sefydliad Diogelwch a Chydweithrediad Ewrop (OSCE; Saesneg: Organization for Security and Co-operation in Europe). Ei waith yw rhybydd cynnar, atal gwrthdaro, goruchwyliaeth argyfwng ac ailsefydlu ar ôl gwrthdaro yn Ewrop.

Lleolir pencadlys y sefydliad yn Fienna, Awstria, a cheir swyddfeydd ganddo yn ninasoedd Copenhagen, Genefa, Den Haag, Prag a Warszawa (Warsaw).

Aelodau[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae 56 o wledydd Ewrop, Gogledd America, y Cawcasws a Chanolbarth Asia yn aelodau o'r OSCE:

Albania, Yr Almaen, Andorra, Armenia, Awstria, Aserbaijan, Belarws, Bosnia-Hertsegofina, Bwlgaria, Canada, Casachstan, Cirgistan, Croatia, Cyprus, Denmarc, y Deyrnas Unedig, Yr Eidal, Estonia, Dinas y Fatican, Y Ffindir, Ffrainc, Georgia, Y Weriniaeth Tsiec, Gwlad Belg, Gwlad Groeg, Gwlad Pwyl, Gwlad yr Iâ, Hwngari, Yr Iseldiroedd, Iwerddon, Latfia, Liechtenstein, Lithwania, Lwcsembwrg, Gogledd Macedonia, Malta, Moldofa, Monaco, Montenegro, Norwy, Portiwgal, Romania, Rwsia, San Marino, Sbaen, Serbia, Slofacia, Slofenia, Sweden, Y Swistir, Tajicistan, Twrci, Tyrcmenistan, Unol Daleithiau America, Yr Wcráin, ac Wsbecistan.

Gwledydd OSCE

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Sefydlwyd yr OSCE ym 1973 fel Cynhadledd ar gyfer Diogelwch a Chydweithrediad yn Ewrop (CSCE). Roedd dadl am gael sefydliad diogelwch yn Ewrop wedi cychwyn yn y 1950au, ond roedd hi'n anodd dod i benderfyniad oherwydd y Rhyfel Oer.

Er hynny, dechreuwyd y CSCE yn Helsinki, y Ffindir ar 3 Gorffennaf, 1973 ac anfonodd 35 o wledydd gynrychiolwyr. Yn ystod y gynhadledd, a barhaodd am 5 diwrnod, cytunodd pawb i ddilyn y "Llyfr Glas", adroddiad yn cymeradwyo proses y dadl. Cafwyd yr ail gynhadledd yng Ngenefa. Dechreuodd ar 18 Medi, 1973 a goffen ar 21 Gorffennaf, 1975. Yn ystod y drydedd gynhadledd, o 30 Gorffennaf hyd 1 Awst, 1975, arwyddodd y gwledydd a fu'n bresennol Cytundeb Terfynol Helsinki (Helsinki Final Act).

Cafwyd sawl cynhadledd ar ôl hynny. Y pwysicaf oedd cynhadleddau Beograd (4 Hydref, 1977 - 8 Mawrth, 1978), Madrid (11 Tachwedd, 1980 - 9 Medi, 1983), a Vienna (4 Tachwedd, 1986 - 19 Ionawr, 1989).

Golygodd cwymp comiwnyddiaeth yn nwyrain Ewrop a'r USSR rôl newydd i'r CSCE. O ganlyniad, arwyddwyd Siarter Paris dros Ewrop Newydd (Paris Charter for a New Europe) ar 21 Tachwedd, 1990, a newidiwyd enw'r sefydliad i OSCE ar 1 Ionawr, 1995.

Cafwyd cynhadledd OSCE yn Istanbwl ar 19 Tachwedd, 1999 er mwyn datrys problemau'r anghydfod yn Chechnya a derbyn Siarter Diogelwch Ewrop (Charter for European Security).

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]