Eisteddfod Genedlaethol Cymru Y Rhyl 1953

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Meini'r Orsedd, Y Rhyl.

Cynhalwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1953 yn Y Rhyl, Sir Ddinbych yn 1953.

Enillydd y Goron oedd Dilys Cadwaladr am y bryddest 'Y Llen'. Hi oedd y ferch gyntaf i gael ei choroni yn yr Eisteddfod Genedlaethol. Gan fod gwobrwyo merch yn brifardd yn ddigwyddiad prin yr adeg yma, galwyd tafarn ar Ffordd Rhuddlan o'r enw 'The Crowned Bard' i gofio'r achlysur; mae dal yno heddiw. Nid oedd yna gytundeb ar goroni Dilys Cadwaladr.

Roedd Saunders Lewis yn daer dros goroni gwaith Dyfnallt Morgan tra yr oedd J.M. Edwards a T.H. Parry-Williams yn unfryd yn erbyn. Yn ôl Saunders Lewis, mae'r gerdd yn disgrifio "terfyn gwareiddiad Cymraeg mewn cwm diwydiannol a'r llen haearn rhwng yr hen fywyd Cymreig a'r bwyd di-Gymraeg sy'n ei ddisodli."[1] Ceir pwyslais ar yr elfen lafar a cheir enghraifft hyfryd o dafodiaith Morgannwg. Ceir testun Y Llen yn unig gyfrol barddoniaeth Dyfnallt Morgan, Y Llen a Myfyrdodau Eraill.

Enillydd y gadair oedd E. Llwyd Williams.

Anerchodd Megan Lloyd George y dorf yno hefyd ac mae tâp o'i llais ar gael gan y BBC.

Flag of Wales 2.svg Eginyn erthygl sydd uchod am Gymru. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.

Ffynonellau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. [Cyfansoddiadau 1953, td. 73]