Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dolgellau 1949
| Enghraifft o: | un o gyfres reolaidd o wyliau |
|---|---|
| Dyddiad | 1949 |
| Cyfres | Eisteddfod Genedlaethol Cymru |
| Lleoliad | Dolgellau |
| Gwladwriaeth | y Deyrnas Unedig |
| Dynodwyr | |
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1949 yn Nolgellau, Sir Feirionydd (Gwynedd bellach).
| Cystadleuaeth | Teitl y Darn | Ffugenw | Enw |
|---|---|---|---|
| Y Gadair | Y Graig | "Coed y Gell" | Rowland Jones |
| Y Goron | Meirionnydd | "Llywarch" | John Tudor Jones (John Eilian) |
| Y Fedal Ryddiaith * | Diwinyddiaeth Karl Barth | R. Ifor Parry | |
| Tlws y Ddrama | Catrin | "Merwys" | F. G. Fisher |
* dyfarnwyd Y Fedal ym 1951 [nid oes beirniadaeth ohoni yn y Cyfansoddiadau 1949][1]
Am y tro cyntaf erioed cyhoeddwyd wythnos yr eisteddfod rifyn arbennig o'r Cymro yn ogystal â'r un arferol.[2]
Cystadlaethau Perfformio Dramâu
[golygu | golygu cod]Y Ddrama Hir
Ymgeisiodd 12 cwmni drama i gystadlu ar Y Ddrama Hir ym 1949 gyda W. Emlyn James a Cynan yn beirniadu.[1] Bu'n rhaid i 3 ohonynt [Cwmni Bethel, Cross Hands; Cwmni Pontrhydyfen a Chwmni Tabor, Cross Hands] dynnu'n ôl.
- Cwmni Abergele - Dwy Frân Ddu gan Eynon Evans cyf. J. Ellis Williams.
- Cwmni Beulah, Castell Newydd Emlyn - Cyfrinachau y Môr gan J. Eddie Parry.
- Cwmni Castle Street, Llundain - Gŵr Busnes gan C. John.
- Cwmni Dyffryn Madog - Plas Madog gan Edward Rees.
- Cwmni'r Felinheli - Canmlwydd Oed gan Serafín Álvarez Quintero [dim nodyn o'r cyfieithydd]
- Cwmni Llanerchymedd - Abel Simon gan J. Eddie Parry.
- Cwmni Llanfair Caereinion - Awel Gref gan Emlyn Williams cyf. J. Ellis Williams.
- Cwmni Llangollen - Gadael Tir gan Sutton Vane cyf. R. Willliams Parry o Outward Bound.
- Cwmni Ponthenry, Llanelli - Yr Arch Olaf gan J.D. Howells.
Cwmni Llanerchymedd a Chwmni Llanfair Caereinion aeth i'r ornest derfynol, yn ystod yr ŵyl.[1]
Y Ddrama Fer
Ymgeisiodd 18 cwmni drama i gystadlu ar Y Ddrama Fer. Irene Edwards oedd yn beirniadu.[1]
- Cwmni Castle Street, Llundain - Y Gŵr Drwg
- Cwmni Hammersmith, Llundain - Joni Ni
- Cwmni Walthamstow, Llundain - Y Dymestl
- Cwmni Falmouth Road, Llundain - Y Fargen
- Cwmni Ealing Green, Llundain - Rhaff
- Cwmni Llangefni - Dychmygion
- Cwmni Rhoscefnhir - Arian am Ddim
- Cwmni Cymrodorion, Wyddgrug A - Rwscala
- Cwmni Cymrodorion, Wyddgrug B - Gwerthoedd
- Cwmni Bethania, Blaenau Ffestiniog A - John Huws Drws Nesa'.
- Cwmni Bethania, Blaenau Ffestiniog B - Pawen y Mwnci
- Cwmni Glyn Nedd - Atgofion
- Cwmni Talybont, Ceredigion - Y Gwanwyn
- Cwmni Machynlleth - Bechgyn y Coleg 'ma
- Cwmni Llanbedr Pont Steffan - Tlawd a Balch
- Cwmni Porthmadog - Hullabaloo
- Cwmni Y Felinheli - Pawen y Mwnci
- Cwmni Caerfyrddin - Jesebel.
Cwmni Walthamstow, Cwmni Cymrodorion, Wyddgrug B a Chwmni Llanbedr Pont Steffan fu'n perfformio yn ystod yr ŵyl.[1]
Oriel
[golygu | golygu cod]- Dewi Emrys ar y chwith a Parry Williams neu Williams Parry ar y dde.
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]- Eisteddfod Genedlaethol Cymru – hanes yr Eisteddfod Genedlaethol