Dolwyddelan

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Dolwyddelan
Eglwys Sant Gwyddelan, Dolwyddelan, Gwynedd, Cymru 01.JPG
Enwyd ar ôl Gwyddelan Edit this on Wikidata
Math pentref, cymuned Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Bwrdeistref Sirol Conwy Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 53°2'32.6"N, 3°53'42.7"W Edit this on Wikidata
Cod SYG W04000116 Edit this on Wikidata
Cod OS SH730511 Edit this on Wikidata
Cod post LL25 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
AC/au Janet Finch-Saunders (Ceidwadwyr)
AS/au Guto Bebb (Ceidwadwyr)
Dolwyddelan tuag 1875

Mae Dolwyddelan yn bentref a chymuned yn Sir Conwy, yn Nyffryn Lledr. Mae ym Mharc Cenedlaethol Eryri. Enwir y pentref ar ôl Sant Gwyddelan, nawddsant y plwyf. Mae'r A470 a Rheilffordd Dyffryn Conwy yn pasio drwy'r pentref.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn ymyl y pentref ar glogwyn isel y mae Castell Dolwyddelan, un o gestyll Tywysogion Gwynedd a man geni Llywelyn Fawr yn ôl traddodiad. Yma hefyd y mae Tanycastell, man geni y pregethwr John Jones, Talysarn. Ychydig yn is i lawr y dyffryn ceir safle caer Rufeinig ym Mryn-y-Gefeiliau. Ar draws y ffordd i'r ffordd fawr ceir Tomen y Castell, sef hen domen o'r Oesoedd Canol.

Y Bont Rufeinig[golygu | golygu cod y dudalen]

Y Bont Rufeinig, Dolwyddelan

Uwchlaw'r pentref yn rhan uchaf y dyffryn mae hen bont a elwir Y Bont Rufeinig. Dywedir iddi gael ei chodi i gludo'r hen ffordd Rufeinig o Canovium (Caerhun) i Domen y Mur, gwersyll Rhufeinig ger Trawsfynydd. Mae ganddi bensaernïaeth anghyffredin iawn, gyda wyth fwa o gerrig anferth, ond ymddengys ei bod yn perthyn i'r cyfnod modern cynnar yn hytrach na'r cyfnod Rhufeinig. Mae'r hen ffordd i fyny'r dyffryn i Flaenau Ffestiniog yn ei chroesi.

Pobl o Ddolwyddelan[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfrifiad 2011[golygu | golygu cod y dudalen]

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[1][2][3]

Cyfrifiad 2011
Poblogaeth cymuned Dolwyddelan (pob oed) (474)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Dolwyddelan) (238)
  
51.9%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Dolwyddelan) (260)
  
54.9%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer dros 16 sydd mewn gwaith (Dolwyddelan) (83)
  
38.1%
:Y ganran drwy Gymru
  
67.1%

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html. Adalwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
  2. Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
  3. Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.