Cwmtydu

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cwmtydu
Math pentrefan, bae Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Lleoliad Ceinewydd Edit this on Wikidata
Sir Ceredigion Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 52.19089°N 4.405476°W Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
AC/au Elin Jones (Plaid Cymru)
AS/au Ben Lake (Plaid Cymru)

Pentref a bae bychan yn ne Ceredigion yw Cwmtydi, sy'n gorwedd ar lan y môr rhai milltiroedd i'r de o dref fechan Ceinewydd ac sy'n rhan o gymuned Llandysiliogogo. Yma mae aber Afon Ffynnon Ddewi. Ceir hen odyn galch i lawr wrth y traeth.

Mae'r pentrefi bychain cyfagos yn cynnwys Llwyndafydd, Caerwedros a Nanternis. Mae un o'r ddwy ffordd i lawr i'r bae yn mynd drwy Lwyndafydd lle saif hen blasty Neuadd Llwyn Dafydd. Yno, ar 10 Awst 1485, ar ei ffordd i Faes Bosworth, cododd Harri Tudur wersyll ar dir plasty "Neuadd", cartref Dafydd ap Ieuan yn Llwyndafydd.[1] Mae Cwm Tudu ar yr arfordir, ac ychydig i ffwrdd o'u taith naturiol o Aberteifi i Aberystwyth, felly gellir ystyried y posibilrwydd i Harri gyfarfod a llongau (o Ffrainc neu Lydaw) yma, gyda chyflenwad o fwyd, arfau neu filwyr. Fel llawer o'r Cymry a fu'n driw iddo ar ei daith, gwobrwywyd Dafydd ap ieuan, wedi buddugoliaeth Maes Bosworth am ei garedigrwydd gydag anrheg o Gorn Hirlas ar orffwysfa arian, wedi'i addurno gyda draig Goch a milgi. Mae'n bosib mai'r enw 'Tudur' yw tarddiad enw'r pentref.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. google.co.uk; Gweler: Bosworth: The Birth of the Tudors gan Chris Skidmore. sillefir Llwyndafydd yma fel 'Llwyn Dafydd'. Adalwyd 6 Awst 2020.