Elin Jones

Elin Jones
Elin Jones; AS
	Llun swyddogol, 2026
Llywydd Senedd Cymru
	Yn ei swydd; 11 Mai 2016 – 12 Mai 2026
Dirprwy	Ann Jones
Rhagflaenwyd gan	Rosemary Butler
Dilynwyd gan	Huw Irranca-Davies
Comisiynwr y Senedd
	Yn ei swydd; 9 Mehefin 2007 – 18 Medi 2007
Prif Weinidog	Rhodri Morgan
Rhagflaenwyd gan	Creuwyd y swydd
Aelod o Senedd Cymru ; dros Geredigion
	Deiliad
	Cychwyn y swydd ; 6 Mai 1999
Rhagflaenwyd gan	Creuwyd y swydd
Mwyafrif	2,408 (8.2%)
Manylion personol
Ganwyd	1 Medi 1966 (59 oed); Llanbedr Pont Steffan
Plaid wleidyddol	Plaid Cymru
Alma mater	Prifysgol Caerdydd; Prifysgol Aberystwyth

Gweler hefyd: Elin M. Jones

Gwleidydd o Gymru ac aelod o Blaid Cymru yw Elin Jones (ganed 1 Medi 1966). Mae'n Aelod o'r Senedd dros etholaeth Ceredigion ers dyfodiad y Cynulliad yn 1999. Hi oedd Llywydd y Senedd rhwng 11 Mai 2016 a 12 Mai 2026. Mae'n gwasnaethau fel Gweinidog Cabinet dros Gyllid ers 13 Mai 2026.^[1]

Bywyd cynnar ac addysg

Magwyd Elin Jones ar fferm yn Llanwnnen, ger Llanbedr Pont Steffan. Mynychodd Ysgol Gynradd Llanwnnen ac Ysgol Gyfun Llanbedr Pont Steffan, aeth ymlaen i Brifysgol Cymru, Caerdydd gan raddio gyda BSc mewn Economeg cyn dychwelyd i Geredigion i fynychu Prifysgol Cymru, Aberystwyth a dilyn ôl-radd MSc mewn Economeg Amaethyddol. Roedd Elin yn aelod o'r grwp 'Cwlwm'.^[2]

Gyrfa

Cyflogwyd hi am gyfnod fel Swyddog Datblygu Economaidd i Fwrdd Datblygu Cymru Wledig a chyn-gyfarwyddwr Radio Ceredigion a chwmni cynhyrchu teledu Wes Glei Cyf..^[3]

Rhwng 1992 a 1999, roedd yn aelod o Gyngor Tref Aberystwyth, gan ddod yn Maer ieuengaf Aberystwyth yn nhymor 1997–1998.

Y Cynulliad/Senedd

Etholwyd Elin yn Aelod Cynulliad Ceredigion yn etholiadau cyntaf y Cynulliad yn 1999, a bu'n Weinidog yr Wrthblaid dros Ddatblygu Economaidd yn ystod y tymor cyntaf. Aeth ymlaen i fod yn Gadeirydd Cenedlaethol Plaid Cymru rhwng 2000 a 2002. Deliodd yr un swyddi hyd 2006 pan benodwyd hi'n Weinidog yr Wrthblaid dros yr Amgylchedd, Cynllunio a Chefn gwlad. Apwyntiwyd Elin yn Weinidog dros Cefn gwlad ar 9 Gorffennaf 2007, pan ffurfiwyd Llywodraeth Cymru'n un.^[3]

Yng nghyfarfod cyntaf y Pumed Cynulliad ar 11 Mai 2016 fe'i enwebwyd am swydd Llywydd y Cynulliad ynghyd â Dafydd Elis-Thomas. Yn dilyn pleidlais gudd, fe'i etholwyd yn Llywydd gyda 35 pleidlais i 25.^[4] Yn Ebrill 2025 cyhoeddodd y byddai'n sefyll lawr fel Llywydd ar ôl yr etholiad nesaf yn Mai 2026.^[5]

Cyfeiriadau

↑ "Rhun ap Iorwerth yn cyhoeddi cabinet newydd Llywodraeth Cymru". BBC Cymru Fyw. 13 Mai 2026. Cyrchwyd 13 Mai 2026.
↑ Hafina Clwyd, Rhywbeth Bob Dydd (Gwasg Carreg Gwalch, 2008), t. 79
↑ ^3.0 ^3.1 Ychydig mwy am Elin. elinjones.com.
↑ Penodi Elin Jones yn Llywydd newydd y Cynulliad , BBC Cymru Fyw, 11 Mai 2016.
↑ "Elin Jones i roi'r gorau i'w swydd fel Llywydd y Senedd". newyddion.s4c.cymru. 2025-04-06. Cyrchwyd 2025-04-06.

Dolenni allanol

Gwefan swyddogol Archifwyd 2010-10-02 yn y Peiriant Wayback

Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Rhagflaenydd: sedd newydd	Aelod o'r Senedd dros Geredigion 1999 – presennol	Olynydd: deiliad
Seddi'r cynulliad
Rhagflaenydd: Rosemary Butler	Llywydd Senedd Cymru 2016 – 2026	Olynydd: Huw Irranca-Davies

[1] "Rhun ap Iorwerth yn cyhoeddi cabinet newydd Llywodraeth Cymru". BBC Cymru Fyw. 13 Mai 2026. Cyrchwyd 13 Mai 2026.

[2] Hafina Clwyd, Rhywbeth Bob Dydd (Gwasg Carreg Gwalch, 2008), t. 79

[elinjones.com-3] 3.0 ^3.1 Ychydig mwy am Elin. elinjones.com.

[4] Penodi Elin Jones yn Llywydd newydd y Cynulliad , BBC Cymru Fyw, 11 Mai 2016.

[5] "Elin Jones i roi'r gorau i'w swydd fel Llywydd y Senedd". newyddion.s4c.cymru. 2025-04-06. Cyrchwyd 2025-04-06.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]