Lerpwl

Lerwpl
Lerwpl
Lleoliad o fewn Lloegr
Gwlad	Lloegr
Ardal	Gogledd-ddwyrain Lloegr
Llywodraeth
Awdurdod Rhanbarthol	Cyngor Dinas Lerpwl
Pencadlys	Canol dinas Lerpwl
Daearyddiaeth
Arwynebedd	111.84 km²
Uchder	70 m
Demograffeg
Poblogaeth Cyfrifiad	816,900 (Cyfrifiad 2007)
Dwysedd Poblogaeth	3,889 /km2
Metro	1,103,089
Gwybodaeth Bellach
Cylchfa Amser	GMT (UTC+0)
Cod Post	L
Gwefan	www.liverpool.gov.uk

Oddi ar Wicipedia

Neidio i: llywio, chwilio

Dinas yng ngogledd-orllewin Lloegr ydyw Lerpwl (Saesneg: Liverpool) ar lannau afon Merswy. Crewyd Lerpwl fel dinas gan y brenin Seisnig John I yn 1207 gyda dim ond 500 o bobl, ac arhosodd yn gymharol fach tan ddechrau'r Chwyldro Diwydiannol. Tyfodd drwy ddatblygu dociau mawr. Un ffynhonnell sylweddol o arian oedd y masnach mewn caethweision o'r Affrig. Poblogaeth Lerpwl 'nawr ydyw 439,473 (Cyfrifiad 2001).

Heddiw y ddinas ydyw ardal canalog Glannau Merswy (Saesneg: Merseyside). Yr ardaloedd eraill ydyw Knowsely, Sefton, St. Helens a Chilgwri (Saesneg: Wirral). Mae pobl tu allan i Lannau Merswy yn aml yn defnyddio 'Lerpwl' (mewn ffordd anghywir) i ddisgrifio'r holl ardal.

Adnabyddir poblogaeth Lerpwl fel 'Scousers' ar ôl y cawl cynhenid o'r enw 'scouse' (sy'n debyg i gawl Cymreig. Symbol Lerpwl ydyw aderyn sy'n edrych yn debyg i filidowcar o'r enw Liver Bird (ynghanir fel 'Laifr'). Hen enw Gymraeg ar y ddinas yw Llynlleifiad. Mae rhai yn tybio mai hyn yn cyfeirio at yr aderyn 'Lleifr', hen enw am fildowcar. Os felly, 'Llyn y Bilidowcar' yw enw'r ddinas. Ond mae yna llawer o theoriau eraill am darddiad yr enw - does neb yn siŵr o ble y daeth.

Roedd yn brifddinas answyddogol i Ogledd Cymru am gyfnod maith ac mae llawer o'r boblogaeth presennol o gefndir Gymreig. Surodd y berthynas rhwng Cymru a Lerpwl pan foddwyd Capel Celyn a Chwm Tryweryn gan Gorfforaeth Lerpwl ym 1965 er mwyn creu cronfa dŵr i gyflenwi dŵr i'r ddinas. Dywed rhai nad oedd angen boddi'r cwm o gwbl^[1].

Mae nofel Marion Eames Hela Cnau yn rhoi hanes dynes ifanc a aeth i weini o Ogledd Cymru i Lerpwl.