Lerpwl

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Lerpwl
Liverpool Montage.jpg
EnglandLiverpool.png
Lleoliad o fewn Lloegr
Gwlad Lloegr
Ardal Gogledd-ddwyrain Lloegr
Llywodraeth
Awdurdod Rhanbarthol Cyngor Dinas Lerpwl
Pencadlys Canol Dinas Lerpwl
Daearyddiaeth
Arwynebedd 111.84 km²
Uchder 70 m
Demograffeg
Poblogaeth Cyfrifiad 816,900 (Cyfrifiad 2007)
Dwysedd Poblogaeth 3,889 /km2
Metro 1,103,089
Gwybodaeth Bellach
Cylchfa Amser GMT (UTC+0)
Cod Post L
Gwefan www.liverpool.gov.uk

Dinas yng ngogledd-orllewin Lloegr ydyw Lerpwl (Saesneg: Liverpool) ar lannau afon Merswy. Sefydlwyd Lerpwl fel dinas gan y brenin Seisnig John I yn 1207 gyda dim ond 500 o bobl, ac arhosodd yn gymharol fach tan ddechrau'r Chwyldro Diwydiannol; ar un adeg, oherwydd fod yma cymaint o Gymry Cymraeg, fe elwid y lle yn "Brifddinas Gogledd Cymru". Tyfodd drwy ddatblygu dociau enfawr. Un ffynhonnell sylweddol o arian oedd y masnach mewn caethweision o'r Affrig a cheir arddangosfa ar hyn lawr yn y dociau. Poblogaeth Lerpwl ydyw 439,473 (Cyfrifiad 2001).

Heddiw y ddinas ydyw ardal canalog Glannau Merswy (Saesneg: Merseyside). Yr ardaloedd eraill ydyw Knowsely, Sefton, St. Helens a Chilgwri (Saesneg: Wirral). Mae pobl tu allan i Lannau Merswy yn aml yn defnyddio 'Lerpwl' (mewn ffordd anghywir) i ddisgrifio'r holl ardal.

Adnabyddir poblogaeth Lerpwl fel 'Scousers' ar ôl y cawl cynhenid o'r enw 'scouse' (sy'n debyg i gawl Cymreig. Symbol Lerpwl ydyw aderyn sy'n edrych yn debyg i filidowcar o'r enw Liver Bird (ynghanir fel 'Laifr'). Hen enw Gymraeg ar y ddinas yw Llynlleifiad. Mae rhai yn tybio mai hyn yn cyfeirio at yr aderyn 'Lleifr', hen enw am fildowcar. Os felly, 'Llyn y Bilidowcar' yw enw'r ddinas. Ond mae yna llawer o theoriau eraill am darddiad yr enw - does neb yn siŵr o ble y daeth.

Roedd yn brifddinas answyddogol i Ogledd Cymru am gyfnod maith ac mae llawer o'r boblogaeth presennol o gefndir Gymreig. Surodd y berthynas rhwng Cymru a Lerpwl pan foddwyd Capel Celyn a Chwm Tryweryn gan Gorfforaeth Lerpwl ym 1965 er mwyn creu cronfa dŵr i gyflenwi dŵr i'r ddinas. Dywed rhai nad oedd angen boddi'r cwm o gwbl[1].

Mae nofel Marion Eames Hela Cnau yn rhoi hanes dynes ifanc a aeth i weini o Ogledd Cymru i Lerpwl.

Diwylliant a Chwaraeon[golygu]

Mae Lerpwl yn enwog am ddau dîm bêl-droed, Lerpwl ac Everton.

Lerpwl oedd Dinas Diwylliant Ewrop 2008.

Preswylyddion enwog[golygu]

Eisteddfod Genedlaethol[golygu]

Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yn Lerpwl ym 1884, 1900 a 1929. Am wybodaeth bellach gweler:

Gefeilldrefi[golygu]

Cyfeiriadau[golygu]

  1. [1]

Gweler hefyd[golygu]

Dolennau allanol[golygu]


Flag of England.svg Eginyn erthygl sydd uchod am Loegr. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato