Glasgow
Cyfesurynnau: 55°51′29″N 4°15′32″W / 55.858°N 4.259°W
| Glasgow | |
| Gaeleg yr Alban: Glaschu | |
| Sgoteg: Glesga | |
 Clocwedd o'r top, chwith: Canolfan Gwyddoniaeth Glasgow, Cerflun Dug Wellington, Gasleri Celf Modern, Sgwâr y Gyfnewidfa Frenhinol, y ddinas o'r Goleudy, Prifysgol Glasgow (Adeilad Gilbert Scott), Finnieston Crane, Glasgow City Chambers |
|
  Glasgow
Glasgow o fewn: Y Deyrnas Unedig |
|
| Arwynebedd | 67.76 sq mi (175.5 km2) [1] |
|---|---|
| Poblogaeth | 598,830 (2011)[2] |
| - Dwysedd | 8,541.8 /sq mi (3,298.0 /km2) |
| Trefol | 1,750,000 |
| Metro | Amc. 2,850,000 |
| Iaith | Saesneg, Gaeleg |
| Cyfeirnod grid yr AO | NS590655 |
| - Caeredin | 49 mi (79 km) |
| - Llundain | 352 mi (566 km) |
| Ardal cyngor | Cyngor Dinas Glasgow |
| Ardal raglawiaeth | Glasgow |
| Gwlad | Scotland |
| Gwladwriaeth sofran | Y Deyrnas Unedig |
| Tref bost | GLASGOW |
| Rhanbarth cod post | G1–G80 |
| Cod deialu | 0141 |
| Yr Heddlu | |
| Tân | |
| Ambiwlans | |
| Senedd yr Undeb Ewropeaidd | |
| Gwefan | www.glasgow.gov.uk |
| Rhestr llefydd: Y Deyrnas Unedig | |
Dinas fwya'r Alban yw Glasgow (Gaeleg Glaschu, Sgoteg Glesga) a pedwaredd dinas fwyaf gwledydd Prydain o ran maint[3]. Saif ar Afon Clud yng ngorllewin iseldiroedd y wlad. Er taw Glasgow yw dinas fwyaf yr Alban, Caeredin, yr ail fwyaf, yw'r brifddinas.
Credir bod yr enw, fel llawer o leoedd eraill yn iseldiroedd yr Alban, o darddiad Brythoneg - 'glas' 'cau'. Dywedir i'r ddinas dyfu ar safle mynachlog a sefydlwyd gan Sant Cyndeyrn, sydd a chysylltiad cryf gyda Llanelwy.
Sefydlwyd Prifysgol yno yn y 15fed ganrif. Daeth Glasgow yn brif ganolfan y byd i'r diwydiant adeiladu llongau yn sgil y Chwyldro Diwydiannol, a daeth yn borthladd pwysig iawn hefyd, ond dirywiodd ei statws rywfaint yn ystod yr ugeinfed ganrif. Caidd ei chyfri hefyd fel ardal a fu'n ganolfan bwysig i ddatblygiad peirianneg trwm.[4] Oherwydd hyn arferid ei galw'n "Second City of the British Empire" am ran helaeth o Oes Victoria a'r cyfnod Edwardaidd.[5]
Yn 2012 cyfrifid hi'n un o 10 o ddinasoedd trin arian mwya'r byd.[6]
Cynnwys |
Poblogaeth[golygu]
Yn niwedd y 19eg a dechrau'r 20fed ganrif cynyddodd Glasgow yn ei phoblogaeth gan gyrraedd ei hanterth (1,128,473) yn 1939,[7] gan ei gwneud y bedwaredd dinas fwya'n Ewrop ar ôl Llundain, Paris a Berlin.[8]
Roedd 585,090 o bobl yn byw o fewn terfynau Dinas Glasgow yn ôl Cyfrifiad 2001, a 1,168,270 gan gynnwys yr ardaloedd trefol o amgylch y ddinas.
Adeiladau a chofadeiladau[golygu]
- Amgueddfa Hunterian
- Amgueddfa Kelvingrove
- Clyde Arc
- Croes y marchnad
- Eglwys gadeiriol
- Theatr Brenhinol
- Tolbooth
Enwogion[golygu]
- Nigel Tranter (1909-2000), nofelydd
- Stanley Baxter (g. 1926), comediwr ac actor
- Winnie Ewing (g. 1929), gwleidydd
- Donald Dewar (1937-2000), gwleidydd
- Billy Connolly (g. 1942), comediwr ac actor
- John Barrowman (g. 1967), actor a chanwr
Cyfeiriadau[golygu]
- ↑ [1] Analyser UV02; adalwyd 4 Awst 2007
- ↑ Demographic Factsheet. General Register Office for Scotland: Glasgow City Council Area; uwchlwythwyd 31 Mai 2012. Adalwyd 1 Mehefin 2012.
- ↑ World Gazetteer; adalwyd 30/12/2012
- ↑ "Glasgow Feature Page". Undiscovered Scotland. http://www.undiscoveredscotland.co.uk/glasgow/glasgow/index.html. Adalwyd 11 Rhagfyr 2007.
- ↑ "Victorian Glasgow". BBC History. http://www.bbc.co.uk/history/scottishhistory/victorian/trails_victorian_glasgow.shtml. Adalwyd 14 September 2010.
- ↑ "Global Financial Centres Index 10: Glasgow Enters European Top Ten". http://www.ifsdglasgow.co.uk/news/latest-news/glasgow-enters-european-top-ten. Adalwyd 8 Mehefin 2012.
- ↑ "Factsheet 4: Population" (PDF). Glasgow City Council. http://www.glasgow.gov.uk/NR/rdonlyres/E3BE21DA-4D84-4CC4-9C02-2E526FDD9169/0/4population.pdf. Adalwyd 9 July 2007.
- ↑ "Visiting Glasgow: Clyde Bridges". Cyngor Dinas Glasgow. http://www.glasgow.gov.uk/en/Residents/Parks_Outdoors/Heritage/HeritageTrails/ClydeBridges/. Adalwyd 11 Rhagfyr 2011.
