Pennant Melangell

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Cyfesurynnau: 52°49′36″N 3°26′53″W / 52.826767°N 3.448117°W / 52.826767; -3.448117

Pennant Melangell
Pennant Melangell is located in Powys
Pennant Melangell

 Pennant Melangell yn: Powys
Cyfeirnod grid yr AO SJ02NW42
    - Caerdydd 93.7 mi (150.8 km)  
    - Llundain 167.7 mi (269.9 km)  
Cymuned Llangynog
Sir Powys
Gwlad Cymru
Gwladwriaeth sofran Y Deyrnas Unedig
Heddlu Dyfed-Powys
Tân Canolbarth a Gorllewin Cymru
Ambiwlans Cymru
Senedd yr Undeb Ewropeaidd Cymru
Senedd y DU Maldwyn
Cynulliad Cymru Maldwyn
Rhestr llefydd: y DU • Cymru • Powys

Pentref bychan yng nghymuned Llangynog ym Maldwyn, Powys, yw Pennant Melangell, sydd 93.7 milltir (150.9 km) o Gaerdydd a 167.7 milltir (269.8 km) o Lundain. Gorwedd ym mhen uchaf Cwm Pennant tua 2.5 milltir i'r gorllewin o bentref Llangynog. Gorweddai yng nghantref Mochnant yn yr Oesoedd Canol.

Mae afon Tanad, sy'n rhedeg trwy'r cwm, yn tarddu yn uchel ar y bryniau i'r gorllewin o Bennant Melangell ar lethrau dwyreiniol Cyrniau Nod.

Eglwys Pennant Melangell[golygu | golygu cod y dudalen]

Eglwys Pennant Melangell

Enwir y pentref ar ôl Santes Melangell (6g neu'r 7g), nawddsant y plwyf. Yn ôl traddodiad, roedd yn enedigol o Iwerddon ac yn ferch i frenin. Ffôdd i osgoi priodas oedd wedi ei threfnu iddi gan ei thad, a daeth i Bowys i fyw fel meudwyes yng Nghwm Pennant. Un diwrnod daeth Brochwel (Brochfael), brenin Powys, (Brochwel Ysgithrog efallai) i'r dyffryn i hela. Ymlidiodd ei gŵn hela ysgyfarnog, a rhedodd at Felangell a llochesu dan ei gwisg. Gwnaeth hyn ddigon o argraff ar Brochwel nes peri iddo roi'r tir yn y cwm iddi, a elwir yn awr yn Bennant Melangell. Daeth Melangell yn abades lleiandy bychan yno.[1]

Yn yr hen eglwys, a gysegrir i'r santes, gellir gweld creirfa Melangell, sydd wedi ei hail-adeiladu wedi iddi gael ei dinistrio adeg y Diwygiad Protestannaidd ac sy'n un o'r esiamplau gorau o'i fath ym Mhrydain ac yn unigryw yn ei chynllun. Ceir cerfluniau o sgwarnogod ar ysgrîn y Grog. Codwyd yr adeilad bresennol yn y 12g. Amgylchynir yr eglwys gan llan fawr sy'n cynnwys coed yw hynafol.

Roedd yr eglwys yn gyrchfan boblogaidd i bererinion yn yr Oesoedd Canol, ac yn ddiweddar mae Cyngor Sir Powys wedi creu llwybr "Pererindod Melangell" yn arwain yno.[2]

Cynrychiolaeth etholaethol[golygu | golygu cod y dudalen]

Cynrychiolir Pennant Melangell yn y Cynulliad Cenedlaethol gan Russell George (Ceidwadwyr) a'r Aelod Seneddol yw Glyn Davies (Ceidwadwyr).[3][4]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. C. A. Ralegh Radford, 'Pennant Melangell: The Church and the Shrine', Archaeologia Cambrensis, CVIII, 1959.
  2. T. D. Breverton, The Book of Welsh Saints (Cyhoediadau Glyn Dŵr, 2001)
  3. Gwefan y Cynulliad; adalwyd 24 Chwefror 2014
  4. Gwefan parliament.uk; adalwyd 24 Chwefror 2014

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: