Cwm-twrch

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cwm-twrch
Cwmtwrch Spring Ffynon by Aberdare Blog.jpg
Math Dyffryn, Pentref Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Powys Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru

Pentref bychan yn ardal Brycheiniog yw Cwm-twrch (hefyd Cwmtwrch).[1] Mae ffiniau tair sir yn cyffwrdd yma. Mae'r pentref yn gorwedd yn ne Powys yn bennaf ond mae rhannau o'r pentref yn gorwedd yn mwrdeistref sirol Castell-nedd Port Talbot a Sir Gaerfyrddin. Mae'n ymrannu yn Gwm-twrch Isaf a Chwm-twrch Uchaf.

Gorwedd y pentref yn rhan uchaf Cwm Tawe, tua 15 milltir i'r gogledd o ddinas Abertawe. Llifa Afon Twrch trwyddo ar ôl disgyn o lethrau'r Mynydd Du a'r Fforest Fawr.

Mae rhai yn credu fod ail elfen yr enw, 'twrch', yn cyfeirio at y Twrch Trwyth y mae Arthur yn hela trwy dde Cymru yn y chwedl ganoloesol Culhwch ac Olwen. Ond mae 'twrch' (baedd gwyllt) yn elfen bur gyffredin mewn enwau lleoedd.

Ceir ffynnon sanctaidd yn y pentref.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]