Japan
|
|||||
| Arwyddair: Dim | |||||
| Anthem: Kimi ga Yo | |||||
 |
|||||
| Prifddinas | Tokyo | ||||
| Dinas fwyaf | Tokyo | ||||
| Iaith / Ieithoedd swyddogol | Japaneg 1 | ||||
| Llywodraeth | Brenhiniaeth gyfansoddiadol | ||||
| • Ymerawdr • Prif Weinidog |
Akihito Yoshihiko Noda |
||||
| Ffurfiant |
11 Chwefror 660 B.C. | ||||
| Arwynebedd - Cyfanswm - Dŵr (%) |
377,835 km² (63fed) 0.8 |
||||
| Poblogaeth - Amcangyfrif 2005 - Dwysedd |
128,085,000 (10fed) 337/km² (30fed) |
||||
| CMC (PGP) - Cyfanswm - Y pen |
Amcangyfrif 2005 $3.911 triliwn (3fed) $30,615 (16fed) |
||||
| Indecs Datblygiad Dynol (2003) | 0.943 (11fed) – uchel | ||||
| Arian cyfred | Yen Japaneaidd (¥) (JPY) |
||||
| Cylchfa amser - Haf |
JST (UTC+9) | ||||
| Côd ISO y wlad | .jp | ||||
| Côd ffôn | +81 |
||||
Mae Japan (Japaneg: 日本 
ynganiad ?/i Nihon; Nippon) (hefyd Siapan) yn wlad sy'n cynnwys miloedd o ynysoedd yn nwyrain Asia. Fe'i hamgylchynnir gan y Cefnfor Tawel (Taiheiyō), Setonaikai a Môr Japan (Nihonkai). Gorwedda i'r de-ddwyrain o Rwsia, i'r dwyrain o Tseina a Chorea ac i'r gogledd-ddwyrain o ynys Taiwan.
Cynnwys |
[golygu] Geirdarddiad
Ecsonym yw'r gair Japan a ddatblygodd trwy lwybrau masnach cynnar, yn debygol iawn o ynganiad Tseiniaidd Wu neu Mandarin cynnar o'r gair gwreiddiol Japaneg. Yr enw Japaneg ar y wlad yw Nihon, neu yn llai aml defnyddir yr hen enw Nippon. Mae gan y ddwy enw yr un ystyr sef "tarddiad yr haul", a caiff y ddwy eu hysgrifennu gan ddefnyddio'r ddau kanji 日本. Ystyr y kanji cyntaf 日 (Ni-) yw dydd neu haul; ystyr yr ail 本 (-hon) yw gwraidd, tarddiad neu lyfr.
[golygu] Dinasoedd
Prifddinas Siapan yw Tokyo (Tōkyō), canolbwynt gwleidyddol ac economaidd y wlad. Ger Tokyo, mae dinas fawr Yokohama ynghyd a rhannau helaeth o daleithiau cyfagos yn ffurfio i greu Ardal Tokyo Fwyaf, un o ardaloedd dinesig mwyaf poblog y byd gyda phoblogaeth o tua 36 miliwn yn 2010 [1]. Dinasoedd mawr eraill Japan yw Osaka, Nagoya, Sapporo, Kobe, Kyoto, Fukuoka, Kawasaki a Saitama.
[golygu] Daearyddiaeth
Mae bron i 7,000 o ynysoedd yn Japan, ond yr ynys fwyaf o ran maint a phoblogaeth yw Honshū sydd yn ymestyn ar hyd ganolbarth y wlad. Mae tair ynys arall nodweddol o ran maint a phoblogaeth - Hokkaidō yn y gogledd, Kyūshū yn y de-orllewin a Shikoku yn y de. Mae Japan yn wlad fynyddig ac ychydig o wastadeddau sydd i'w cael sydd yn addas i fyw, y rheswm am y dwysedd poblogaeth uchel. Y copa uchaf yw Mynydd Fuji (富士山 Fuji-san) (3776m).
Gan fod Japan yn rhan o'r Cylch Tân (y gadwyn o losgfynyddoedd o gwmpas y Cefnfor Tawel) ceir llawer o losgfynyddoedd, daeargrynfeydd a ffynhonnau poeth yn y wlad.
[golygu] Gwleidyddiaeth
Mae Japan yn deyrnas seneddol. Ceir Tenno (天皇Ymerawdwr) a senedd, system tebyg iawn i'r hyn sydd ym Mhrydain.
Naoto Kan o Blaid Ddemocrataidd Japan (Democratic Party of Japan neu DPJ) ydy Prif Weinidog Japan wedi ymddiswyddiad Yukio Hatoyama ym Mehefin 2010.
[golygu] Economi
Yn 2009 Japan oedd ail economi mwyaf y byd ar ôl yr Unol Daleithiau. Mae bancio, yswiriant, eiddo diriaethol, masnach, trafnidiaeth, telathrebu ac adeiladwaith i gyd yn ddiwydiannau mawr.[2] Mae gan Japan gynhwysedd sylweddol i gynhyrchu ar raddfa fawr, ac mae'n gartref i nifer o ddatblygiadau a newyddbethau technogol yn y meysydd moduro, electroneg, offer peiriannau, haearn a metelau anfferrus, llongau, sylweddau cemegol, tecstiliau a bwyd wedi eu prosesu.
Mae'r sector gwasanaethau yn cyfri fel dros dri chwarter o'i CMC, llawer mwy nac amaethyddiaeth a gwneuthuriaeth. Gan fod prinder o adnoddau yn y wlad, mae'n rhaid mewnforio deunyddiau crai a mwynau fel olew a haearn. Mae'r wlad yn allforio cynhyrchion technologol, er enghraifft, ceir neu gynhyrchion trydanol a chemegol.
[golygu] Poblogaeth
Mae mwyafrif y bobl yn Japaneaid, a'r iaith swyddogol yw Japaneg.
Yng ngogledd y wlad y mae grŵp o bobl a elwir yr Ainu yn byw. Pobl wreiddiol ardal gogledd-ddwyrain Siapan. Mae mwyafrif y tramorwyr sy'n byw yn Siapan yn dod o Frasil a Korea.
[golygu] Rhanbarthau Gweinyddol
Mae 47 talaith (Saesneg: Prefecture) yn ffurffio Japan, pob un â llywodraethwr etholedig ynghyd â deddfwrfa a biwrocratiaeth weinyddol. Mae taleithiau yn cyfuno i greu rhanbarth ac yn is-rannu i greu dinasoedd, trefi a phentrefi.
|
1. Hokkaidō |
2. Aomori |
8. Ibaraki |
15. Niigata |
|
24. Mie |
31. Tottori |
|
40. Fukuoka |
[golygu] Cyfeiriadau
- ↑ http://esa.un.org/unup/p2k0data.asp
- ↑ er 6 Manufacturing and Construction, Statistical Handbook of Japan, Ministry of Internal Affairs and Communications
|
|
|
|---|---|
| Aelodau arhosol | Yr Almaen · Canada · Y Deyrnas Unedig · Yr Eidal · Ffrainc · Japan · Rwsia · Yr Unol Daleithiau |
| Cynrychiolaethau ychwanegol | Yr Undeb Ewropeaidd |
