Cydweli

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Cydweli
Sir Gaerfyrddin
Cydwelimap.png
Ystadegau
Poblogaeth 3,288 (cyfrifiad 2001)
Gweinyddol
Sir Sir Gaerfyrddin
Gwlad Cymru
Cymunedau
Cyngor Lleol
Cyngor Tref Cydweli
Swyddfa Post a Ffôn
Tref Post LLANELLI
Ardal Post SA17
Côd Ffôn +44 -1554
Arall
Sir seremonïol Dyfed
Heddlu Heddlu Dyfed-Powys
Gwleidyddiaeth
Etholiaeth
Senedd y DU
Llanelli
Etholiaeth
Cynulliad Cymru
Llanelli
Etholiaeth
Ewropeaidd
Cymru
AS Nia Griffith
AC Helen Mary Jones

Tref hynafol yn Sir Gaerfyrddin, ar lan y ddwy afon Gwendraeth -- afon Gwendraeth Fach ac afon Gwendraeth Fawr—yw Cydweli (Saesneg: Kidwelly).

Cydweli.jpg

Rhoddwyd siarter i'r dref tua 1115 gan y brenin Harri I o Loegr. Mae Castell Cydweli yn un o'r esiamplau gorau o'i fath yn ne Cymru, ac yn un o gadwyn a adeiladwyd ar draws y wlad i geisio gorchfygu'r Cymry.

Yn 1136 gwnaeth y dywysoges Gwenllian, chwaer Owain Gwynedd arwain brwydr yng Nghydweli yn erbyn y Normaniaid. Mae maes y gad yn cael ei adnabod hyd heddiw fel Maes Gwenllian.

Ymwelodd Gerallt Gymro â Chydweli yn ystod ei daith trwy Gymru yn 1188.

Tyfodd Cydweli yn ddirfawr yn ystod y chwyldro diwydiannol. Roedd yno waith briciau a gwaith tin mawr, ac mae yno erbyn hyn amgueddfa ddiwydiannol

I blant Cymru mae Cydweli'n fwy adnabyddus am yr hwiangerdd draddodiadol Hen Fenyw Fach Cydweli.

Mae'r ward hefyd yn cynnwys pentref Mynyddygarreg ar lannau'r Gwendraeth Fach. Roedd y canolwr rygbi a darlledwr enwog Ray Gravell, neu 'Grav', yn frodor o'r pentref.

Dolenni allanol[golygu]

Cyfrifiad 2011[golygu]

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[1][2][3][4]


Cyfrifiad 2011
Poblogaeth cymuned Cydweli (pob oed) (3,523)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Cydweli) (1,510)
  
44.4%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Cydweli) (2677)
  
76%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer rhwng 16 – 64 oed sydd mewn gwaith (Cydweli) (663)
  
44%
:Y ganran drwy Gymru
  
67.1%

Cyfeiriadau[golygu]

  1. "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html. Adalwyd 2012-12-12. . Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
  2. Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
  3. Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
  4. Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.; adalwyd 31 Mai 2013