Neidio i'r cynnwys

Y Fedal a Thlws y Ddrama

Ychwanegu dolenni
Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriwyd o Y Fedal Ddrama)
Y Fedal a Thlws y Ddrama
Enghraifft o:Un o brif wobrau Eisteddfod Genedlaethol Cymru
Dyddiad cynharaf1940
IaithCymraeg
Cysylltir gydaEisteddfod Genedlaethol Cymru
Rhagflaenwyd ganTlws y Ddrama
Dynodwyr

Un o brif wobrau a chystadleuaeth yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru yw Y Fedal Ddrama neu Tlws y Ddrama neu Medal y Dramodydd. Cyflwynwyd Y Fedal Ddrama am y tro cyntaf yn 2005, Tlws y Ddrama ym 1940 a Medal y Dramodydd yn 2025.[1] Cyflwynwyd gwobrau ariannol hefyd, pan nad oedd Tlws neu Medal ar gael. Mae gofynion y gystadleuaeth wedi amrywio'n fawr, o ran hyd ac arddull, er mai am Ddrama Lwyfan Hir y gwobrwyd gan amlaf. Bu cryn ddadlau ac anghytuno am y gystadleuaeth dros y blynyddoedd, ac atalwyd y Wobr yn fwy aml na Phrif Wobrau eraill yr Eisteddfod Genedlaethol. Enillwyd y gystadleuaeth gan nifer o ddramodwyr ac awduron blaenaf Cymru gan gynnwys John Gwilym Jones, John Ellis Williams, Huw Lloyd Edwards, Urien Wiliam, Eigra Lewis Roberts, William R. Lewis, Meic Povey, William Owen Roberts, T James Jones, Manon Steffan Ros a Dyfed Edwards.

Cefndir

[golygu | golygu cod]
Eigra Lewis Roberts yn ennill Tlws y Ddrama ym 1974 am Byd o Amser

Er bod gwobrau am gyfansoddi dramâu wedi'u cyflwyno am y tro cyntaf yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberystwyth 1916, ni chafwyd Tlws y Ddrama tan yr Eisteddfod Genedlaethol ym 1940, sef yr Eisteddfod Radio gyntaf.[1] Honna Alan Llwyd, yn ei gyfraniadau Canrif o Brifwyl ar wefan BBC Cymru, mai ym 1961 y cyflwynwyd Tlws y Ddrama am y tro cyntaf.[2] Awgryma John Ellis Williams, yn ei hunangofiant Inc yn fy Ngwaed, mai ym 1921 y cyflwynwyd y gystadleuaeth am y tro cyntaf: "'Roedd yr Eisteddfod Genedlaethol, a roes brawf ofnus arni yn 1915, wedi ei derbyn yn gyflawn aelod yn 1921".[3] Ond ym 1940 y gwelir cynnig "Tlws gwerth £10" i George Davies, Treorci am ddrama hir.[1]

Rhwng 1940 a 1993, cyflwynwyd Tlws y Ddrama i enillydd y Ddrama Hir orau.[4][5][6][7][1] Rhwng 1993 a 2004, dileuwyd y Tlws, a rhoddwyd Gwobr Ariannol am y Ddrama Hir orau, cyn cyflwyno Y Fedal Ddrama newydd yn 2005.[8][9][10][11][12][13][14][15][16]

Cyfansoddi Drama Hir yw nôd arferol y gystadleuaeth, ond yn yr Eisteddfod yn 2005, ac am nifer o flynyddoedd wedi hynny, dyfarnwyd y Fedal am y ddrama orau o'r ddwy gystadleuaeth - y Ddrama Hir a'r Ddrama Fer. Newidiwyd y drefn yn 2011, gan gynnig y Fedal dim ond am y Ddrama Hir fuddugol. Gwobrwywyd y ddrama oedd yn dangos yr addewid mwyaf gyda'r potensial i'w datblygu ymhellach o gael gweithio gyda chwmni proffesiynol. Erbyn hyn, mae'r enillydd yn derbyn y Fedal (er cof am Urien Wiliam) a swm o arian.

Ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Wrecsam yn 2025, newidiwyd enw'r Fedal i Medal y Dramodydd, yn dilyn newidiadau yng ngofynion y gystadleuaeth.[17] Gwobrwyir y Fedal ynghyd â chomisiwn o £3,000 am y syniad neu'r ddrama fwyaf addawol, yng ngolwg consortiwm o aelodau cwmnïau theatr o Gymru.[17] Bu beirniadu chwyrn yn y Wasg dros y newidiadau yma, gyda rhai yn galw'r newid yn annheg.[18]

Atal y Wobr

[golygu | golygu cod]

Yn yr hanner can mlynedd rhwng 1960 a 2010, atalwyd y Wobr (boed hynny yn Dlws, yn Wobr Ariannol neu'r Fedal) tuag ugain o weithiau, a ni chafwyd cystadleuwyr yn 1976. Penderfynodd sawl beirniad i roi cyfraniad ariannol i rai dramodwyr, er mwyn eu hannog i ddatblygu'r ddawn. Roedd yr atal yn amlwg iawn ar gychwyn y 2000au, ac yn un o'r prif resymau dros gynyddu'r Wobr Ariannol, ac yn y pendraw, gyflwyno'r Fedal Ddrama yn 2005. Rhoddwyd sylw a pharch pellach i'r dramodwyr buddugol drwy gynnal y Seremoni ar y Prif Lwyfan yn y Pafiliwn. Bu hynny'n lled lwyddianus a gwelwyd llawer mwy o ddramodwyr yn cael eu gwobrwyo yn y blynyddoedd a'u dilynodd.

1920au

Atal y Wobr o leiaf tair gwaith [1921,1923 a 1929].[3]

1930au

Atal y Wobr o leiaf chwe gwaith.[3]

1940au - Tlws y Ddrama

Atal y Wobr o leiaf dwywaith [1942 a 1945][1]

1950au

Atal y Wobr o leiaf bum gwaith [1950, 1951, 1953, 1954 a 1956].[19][20][21][22][23]

1960au

Atal y Wobr chwe gwaith [1960, 1962, 1964, 1965, 1966 a 1968] a dyfarnu rhan yn unig o'r Wobr Ariannol ar sawl achlysur.[24][25][26][27][28]

1970au

Atal y Wobr bedair gwaith, [1970, 1971, 1977 a 1978] a neb yn cystadlu ym 1976.[29][30][31][32][33]

1980au

Atal y Wobr tair gwaith [1985, 1987, 1989].[34][35][36]

1990au

Atal y Wobr o leiaf tair gwaith, [1990, 1993, 1997] ond y beirniaid ym 1997 yn dewis rhoi rhan o'r arian i'r dramodydd ddatblygu ei waith.[5][7]

2000au

Atal y Wobr bum gwaith [2000, 2001, 2003, 2004 a 2006] [12][13][15][16][37]

2010au

Atal y Wobr un waith [2010].[38]

2020au

Atal y gystadleuaeth un waith [2024].[39]

Helynt Eisteddfod Llanrwst 1989

[golygu | golygu cod]
Hysbyseb y ddrama Janine a lwyfannwyd ym 1989, er nad oedd hi'n deilwng.

Er nad oedd teilyngdod yng nghystadleuaeth Tlws Y Ddrama yn Eisteddfod Genedlaethol Dyffryn Conwy 1989, teimlai dau o'r tri beirniad - John Ogwen, Bob Roberts ac Wyn Bowen Harries, bod dwy ddrama allan o'r deg yn codi uwch law y gweddill "siomedig iawn".[40] Teimlai John Ogwen mai dim ond un ddrama oedd yn addawol.[40]

Rhan o'r wobr y flwyddyn honno oedd i lwyfannu'r ddrama fuddugol gan gwmni theatr Hwyl a Fflag. Ond methwyd â chytuno ar yr enillydd.

Roedd Bob Roberts a Wyn Bowen Harries yn ffafrio'r ddrama Janine (gan Cefin Roberts): "Nid ydym, fel beirniaid, yn gytûn o gwbl ar rinweddau a ffaeleddau'r ddrama hon", dywedant yn eu beirniadaeth, er i Wyn Bowen Harries "...ystyried bod potensial theatrig sylweddol" ym mhrif gymeriad y ddrama.[40] Nid oedd John Ogwen, ar y llaw arall, yn teimlo bod y ddrama'n "un o'r ddwy orau yn y gystadleuaeth". Credai John mai drama arall, sef Berwi Wy oedd yr "unig sydd yn haeddu ei hystyried ymhellach"[40] Daeth y ddrama Berwi Wy [gan Dewi Wyn Williams] i'r llwyfan, maes o law, fel y ddrama Leni.

Roedd y tafoli terfynnol yn ddrama ynddo'i hun:

"Mae dau ohonom, sef John Ogwen a Bob Roberts, o'r farn nad oes yr un o'r dramâu a dderbyniwyd yn haeddu eu hanrhydeddu gyda Thlws y Ddrama. Dyfarniad terfynol John Ogwen yw nad yw'r un o'r dramâu yn haeddu'r wobr. Mae Bob Roberts yn credu, er gwaethaf y diffygion [...], fod awdur Berwi Wy yn haeddu canpunt or wobr ariannol fel cydnabyddiaeth o'r addewid sydd yn ei sgript. Mae Wyn Bowen Harries, ar y llaw arall, yn teimlo bod yna fwy o addewid yn Janine nag yn Berwi Wy a'i bod yn fwy addas i'w chyflwyno fel drama newydd yn rhaglen Ddrama'r Eisteddfod eleni. Mae ef, felly, yn argymell ei gwobrwyo. Gan mai Cwmni Hwyl a Fflag, o dan gyfarwyddyd Wyn Bowen Harries, sydd â'r cyfrifoldeb o lwyfannu'r ddrama fuddugol yn y gystadleuaeth hon, ac oherwydd ystyriaethau technegol ac ymarferol, cytunwyd bod ei sefyllfa ef fel Cyfarwyddwr yn cyfiawnhau rhoi'r llais terfynol iddo ef gan mai ganddo ef a'i gwmni y mae'r cyfrifoldeb o droi'r sgript yn darn o theatr. Ei ddewis ef yw cyflwyno'r ddrama Janine." [40]

"Mae'n biti fod mwy o ddrama wedi digwydd ynghylch y gystadleuaeth nag oedd ynddi", meddai John Ogwen, wrth Golwg [Medi 1989].[41] "Mae'r holl beth yn sawru o annhegwch", ychwanegodd. Yn ôl John Ogwen, roedd hi'n gamgymeriad cael darpar-gyfarwyddwr y ddrama hefyd yn feirniad. "Dwi'n deall ei deimladau'n iawn", meddai. "Fyddai'r un cyfarwyddwr yn leicio cael drama wedi ei orfodi arno".[41] Wrth adolygu'r cynhyrchiad gan Hwyl a Fflag ym 1989, fe ddywed Alun Ffred yn ei adolygiad crafog yn Golwg [Medi 1989]: [42]

"Petai Janine ar brawf mewn llys barn, go brin y byddwn i'n cael bod yn un or rheithgor. Gan 'mod i'n Gymro Cymraeg ac yn trigo yng Nghymru yn ystod haf 89 byddai'r amddiffyniad yn siwr o ddal mod i - a miloedd eraill - yn rhagfarnllyd o gofio'r fath stŵr cecrus a chyhoeddus fu yn Eisteddfod Llanwst ar gownt y ddrama. Mae'n werth cofio serch hynny nad y ddrama ei hun oedd achos y gynnen". [42]

Fe gafodd y ddrama Berwi Wy o waith Dewi Wyn Williams, ei llwyfannu yn ddiweddarach yr un flwyddyn. Cwmni Theatr Gwynedd oedd yn gyfrifol am ei chynhyrchu o dan yr enw newydd, Leni.

Helynt Eisteddfod Rhondda Cynon Taf 2024

[golygu | golygu cod]

Nid oedd Seremoni ar gyfer y Fedal Ddrama yn Eisteddfod Genedlaethol Rhondda Cynon Taf yn 2024. Ar brynhawn Iau yr Ŵyl [8 Awst], funudau yn unig cyn y Seremoni, cyhoeddodd yr Eisteddfod fod y gystadleuaeth wedi ei hatal am y flwyddyn honno. Daeth y penderfyniad ar ôl y broses o feirniadu'r gystadleuaeth. Roedd sïon ar hyd a lled y Maes yn damcaniaethu am y rheswm a chafwyd beirniadaeth gan lawer am nad oedd eglurhad pellach gan yr Eisteddfod.[17][43] Ni chafodd y feirniadaeth ei chyhoeddi yn y Cyfansoddiadau a'r Beirniadaethau, a ni ddatgelwyd faint oedd wedi cystadlu. Ychydig ddyddiau yn ddiweddarach, cyhoeddodd yr actor Wyn Bowen Harries ei fod wedi cystadlu am y Fedal, ac wedi derbyn beirniadaeth ffafriol iawn am ei ddrama DNA. Mynegodd ei siom dros benderfyniad yr Eisteddfod i ddileu'r seremoni a'r gystadleuaeth, heb roi rheswm digonol.[44] Arweiniodd yr helynt at ymgyrch o hyd at naw mis am eglurhad ac ymateb teg, gan Lys yr Eisteddfod a'r Bwrdd Rheoli, ond parhau i anwybyddu'r galw a wnaethant. Anfonwyd dau lythyr agored at y Llys gyda bron i 600 o enwau arnynt, yn gofyn am eglurhad llawn dros y dileu. Ymysg yr enwau roedd cyn-Archdderwyddon, cyn-Lywydd y Llys, cyn-enillwyr Y Fedal Ddrama, Prifeirdd, enillwyr Gwobr Goffa Daniel Owen, academyddion ac actorion.[45][46]

Ym mis Mehefin 2025, nododd Simon Chandler yn ei nofel Hiraeth Neifion : "Fel sawl awdur arall, cefais ysgytiad enbyd gan ddirgelwch y Fedal Ddrama yn 2024 a'r holl ddyfalu a ddaeth yn ei sgil. Yn fy achos penodol i, roedd hynny oherwydd i mi fod yn ymwybodol fod yn y nofel hon sawl cymeriad Du, yn ogystal â chymeriad (eponymaidd) Iddewig. Yn wir, does dim modd gwadu bod hiliaeth yn thema graidd i'r nofel. A fyddwn i wedi mentro'r perygl o'i hysgrifennu ar ôl yr hyn a ddigwyddodd ar y Maes ym Mhontypridd? Na fyddwn, siwr o fod. Ond roeddwn i wedi ysgrifennu'r rhan fwyaf ohoni'n barod, ac mae hanfod y plot yn dyddio'n ôl i ddechrau'r ganrif. Er i mi ystyried y peth o ddifrif am sbel, doeddwn i ddim yn barod i'w thaflu i'r bin sbwriel ar ôl i mi arllwys cymaint i mewn iddi."[47]

Yn ystod Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam 2025, nododd Ashok Ahir, Llywydd presennol Llys yr Eisteddfod ei fod yn "hapus" gyda'r modd y deliodd gyda'r helynt yn 2024.[48]

Enillwyr

[golygu | golygu cod]

Gwobr Ariannol

[golygu | golygu cod]
Blwyddyn Enillydd Enw'r Ddrama Math o Ddrama Nifer yn Cystadlu Gwobr Beirniad Nodiadau
1911 R. G. Berry (cyd-fuddugol) Asgre Lân [49] drama hir
1916 Atal y Wobr drama hir 7 £25 W. Llewelyn Williams.[1]
1918 D. J. Davies, (Pontrhydygroes) Maes y Meillion drama hir 11 £20 R. A. Griffith (Elphin).[1]
1920 neb yn cystadlu drama hir 0 £25 W. Llewelyn Williams a W. Jenkyn Thomas, Llundain.[1]
1921 Atal y Wobr drama hir 4 £15 Beriah Gwynfe Evans, W. J. Gruffydd a Llew Tegid.[1]
1922 Rhys Evans, (Cwm Gors) Llanbrynmair drama hir 25 £25 D. T. Davies a R. G. Berry.[1]
1923 Atal y Wobr 22 £105* Beriah Gwynfe Evans, W. J. Gruffydd ac E. Vincent Evans.[1] *dyma sydd wedi'i nodi gan O. Llew Owain, ond credaf mai £15 sy'n fwy credadwy.
1924 J. Eddie Parry La Zone 17 £25 Beriah Gwynfe Evans.[1]
1925 18
1926 John Ellis Williams Y Ffon Dafl 32 £50 a Modrwy W.J. Gruffydd, R.G. Berry ac Ernest Hughes[3]
1927 dim sôn am gystadlaethau drama yn y Cyfansoddiadau.
1931 Cynan Hywel Harris 27[50] £25[51] D. T. Davies
1939 John Gwilym Jones Diofal Yw Dim 11 £30 W. J. Gruffydd a Saunders Lewis.[52]

Tlws y Ddrama

[golygu | golygu cod]
Blwyddyn Enillydd Enw'r Ddrama Math o Ddrama Nifer yn Cystadlu Gwobr Beirniad Nodiadau
1940 George Davies (Treorci) Diffodd yr Haul 17 Tlws gwerth £10 a hawlfraint D. T. Davies.[1]
1941 D. W. Morgan (Penbedw) Addunedau 12 Tlws Drama'r Eisteddfod D. Matthew Williams.[1] "Safon ar y cyfan yn deilwng o'r Eisteddfod Genedlaethol"[53] Addasiad o nofel a gyflwynwyd "rai blynyddoedd yn ôl" oedd y ddrama fuddugol, ac wedi'i sicrhau gan yr Eisteddfod mai yr un awdur oedd yn gyfrifol am y nofel â'r ddrama fuddugol, fe'i gwobrwywyd.[53]
1942 Atal y Wobr drama hir yn ymwneud ag unrhyw newid economaidd ym mywyd ardal yng Nghymru[1] 4 Tlws D. T. Davies
1943 John Ellis Williams Wedi'r Drin 9 Tlws J Kitchener Davies.[54]
1944 W. Vaughan Jones Brwyn Ar Gomin 13 Tlws a'r Hawlfraint D. T Davies.[55]
1945 Atal y Wobr 13 Tlws a £5 a'r Hawlfraint D. Matthew Williams "Nid oes dim newydd o ran pwnc na thechneg yn y tair-drama-ar-ddeg a ddaeth i law".[56]
1946
1947 Edward Rees Plas Madog Drama hir wreiddiol 8 Tlws a £10 a'r Hawlfraint D. T. Davies a J. D. Powell.[57] "daeth 8 drama i law er nad oes campwaith yn eu plith"
1948
1949 F. G. Fisher (Llangefni) Catrin 15 Tlws a £20 "Nid oedd un orchestol yn eu mysg, ac yr oedd ym mhob un ddigon o wendidau i beri imi ystyried yn ddwys a ddylwn atal y wobr."[58]
1950 Atal y Wobr 7 Tlws a £25 a'r Hawlfraint D. T Davies.[20]
1951 Atal y Wobr 5 Tlws a £25 a'r Hawlfraint J Kitchener Davies a D. Haydn Davies.[19]
1952 Gwynne D. Evans Brwydrau Cudd
1953 Atal y Wobr 15 Tlws a £200 a'r Hawlfraint D. T. Davies, Saunders Lewis a John Ellis Williams "Trefnwyd i'r tri ohonom gyd-gyfarfod i drafod y ddwy ddrama, ac yn unfryd unfarn daethpwyd i'r penderfyniad canlynol: fod y wobr anarferol o fawr a gynigir eleni yn gofyn am waith anarferol o dda ; fod deunydd drama fawr yn Y Ferch a'r Dewin ond y dylid ei hail-ysgrifennu ; nad yw Glo Caled er haeddu ohoni y wobr arferol a gynigir yn yr Eisteddfod, yn waith digon anghyffredin i haeddu'r wobr yn y gystadleuaeth arbennig hon; ac mai'r peth tecaf, gan hynny, oedd rhoddi hanner canpunt yr un i'r ddau gystadleuydd, gydag argymhelliad cryf ar i Bwyllgor Yr Eisteddfod drefnu perfformiad o Glo Caled yn ystod wythnos yr ŵyl, ond y dylid rhoddi amser i awdur Y Ferch a'r Dewin ail-lunio ei ddrama ef cyn ei pherfformio'n gyhoeddus." [£50 i F. G. Fisher - Y Ferch a'r Dewin a £50 i Gwynne D. Evans - Glo Caled][21]
1954 Atal y Wobr 17 Tlws a £50 a'r Hawlfraint John Gwilym Jones a D. Matthew Williams.[22]
1955 Gwynne D. Evans Corn Beca 12 Tlws a £50 a'r Hawlfraint Elwyn Thomas a John Gwilym Jones.[59]
1956 Atal y Wobr 9 Tlws a £50 a'r Hawlfraint Mary Lewis a D. T. Davies.[23]
1957 Gwynne D. Evans (rhoddwyd £25 o'r wobr ariannol i Jack Rees, Aberaeron) Y Glo i'r Marwor 7 Tlws a £50 a'r Hawlfraint John Gwilym Jones
1958 Huw Lloyd Edwards - Cyfyng Gyngor 10 Tlws a £50 a'r Hawlfraint Mary Lewis (difyr yw nodi bod y ddrama Cariad Creulon R. Bryn Williams wedi dod yn ail - "Buaswn o ddifrif yn ystyried Cariad Creulon fel drama i'w gwobrwyo, onibai i un arall ymddangos")[60]
1959
1960 Atal y Wobr 9 £50 a'r Hawlfraint Emlyn James (rhoddwyd £20 yr un i "Nora" [Y Ddelfryd] gan Jack Rees, Penygaer a "Dafydd" [Dau Fyd] gan David Roberts, Aberystwyth "fel symbyliad iddynt ddiwygio'u hymdrechion").[61]
1961 Gwilym Thomas Hughes Plant y Niwl 6 Tlws a £50 a'r Hawlfraint John Gwilym Jones.[62]
1962 Atal y Wobr 12 Tlws a £100 a'r Hawlfraint a pherfformiad o'r ddrama fuddugol yn ystod wythnos yr Eisteddfod John Gwilym Jones. [24][63]
1963 Gwilym Thomas Hughes Yr Aflonyddwr 11 Tlws a £100 a'r Hawlfraint John Gwilym Jones.[64]
1964 Atal y Tlws ond hanner y wobr ariannol (£50) i Gwilym Thomas Hughes[25] am y ddrama Yr Adeiladydd "sy'n ddigon ar y blaen i haeddu cydnabyddiaeth sylweddol"[65] 8 Tlws a £100 a'r Hawlfraint Huw Lloyd Edwards a D. Matthew Williams
1965 Atal y Wobr 3 £100 Emyr Humphreys[26][66]
1966 Atal y Tlws (ond rhoi £50 (hanner y Wobr ariannol) i Ken Etheridge am ei ddrama Y Creadur Gwirion fel anogaeth) 7 John Ellis Williams ac Emlyn James. [27][67]
1967 Bob Roberts[68]
1968 Atal y Wobr

(Ond am ei addewid digamsyniol awgrymwn £75 or wobr i "Sieffre" [Ken Etheridge, (Rhydaman)] [28][69]

5 Tlws a £100 a'r Hawlfraint Huw Lloyd Edwards ac Elwyn Jones "Mae fy nghyd-feirniad a minnau'n unfryd unfarn na allwn ystyried yr un o'r dramâu hyn yn deilwng o'r Tlws na'r wobr yn llawn." [28][69]
1969 John R. Evans

Ac wedi hir betruso, teimlaf nad yw'n ddigon ar y blaen i gipio'r wobr yn llawn. 'Rwyf am argymell, felly, wobr fel a ganlyn: £50 i "Y Tyst", a £25 yr un i "Gwybetwr" - Tra Bo Tri [Tom Parri-Jones] a "Ffransis" - Cawl Cennin [Urien Wiliam] [70][71]

Y Briodas Arian 6 Tlws a £50 Huw Lloyd Edwards "Nid yw gofod yn caniatáu imi gyfeirio at rai brychau eraill sy'n tynnu oddi wrth y ddrama rymus a gafaelgar hon."
1970 Atal y Wobr (Neb yn deilwng o'r Tlws - Rhannwyd y wobr o £100 yn gyfartal rhwng Gwilym Thomas Hughes, Urien Wiliam, Jennet Eirlys Thomas a T. James Jones.[29] £100
1971 Atal y Wobr cynigiwyd y am ddrama fer neu ddrama hir orau - atalwyd y ddwy gystadleuaeth 6 (drama hir) a 3 (drama fer) Tlws a £150 John Gwilym Jones ac Emyr Humphreys[72]
1972 Urien Wiliam (a £50 i Bernard Evans - Drama Twiss) Dafydd Y Llyw Olaf 6 Tlws a £120 John Griffiths.[73]
1973 Urien Wiliam Y Pypedau
1974 Eigra Lewis Roberts[74] Byd O Amser 5 Tlws a £150 Gwenlyn Parry, Emily Davies a John Gwilym Jones "Braidd yn siomedig oedd y gystadleuaeth hon eleni".[75]
1975 William R. Lewis (Tlws a £75 (rhan o'r Wobr))

Rhoddwyd £50 o'r £150 i Michael Povey a'r £25 yn weddill i Bernard Evans.[76]

Geraint Llywelyn Tlws a £150
1976 Neb yn cystadlu [31]
1977 Atal y Wobr [32] 3 Tlws a £200 John Gwilym Jones, Gwenlyn Parry ac Urien Wiliam "...y mae ein hymateb iddyn nhw'n siomedig a dweud y lleiaf - nid yn unig am fod y nifer mor fychan ond am fod y safon mor anhygoel o isel."[77]
1978 Atal y Wobr 6 Tlws a £200 J. R. Evans, John Gwilym Jones a Wilbert Lloyd Roberts "Yn ôl pob golwg, mae dramâu dogfennol gyda golygfeydd lluosog yn y ffasiwn. Dyma'r ail [...] [os nad] y drydedd..." [33][78]
1979 J. Selwyn Lloyd yn fuddugol am y ddrama hir orau, a derbyniodd y Tlws a £110, a rhoddwyd £90 o'r wobr i T. Glynne Davies am Tro Byd Mae'r Dall yn Gweld yn Well cynigiwyd y Tlws am y ddrama orau o dair cystadleuaeth, ynghyd â'r wobr ariannol berthnasol i'r cystadlaethau unigol 4 wedi cystadlu am y gomedi neu ffars, 8 wedi cystadlu am y ddrama hir a 26 wedi cystadlu am y ddrama fer Tlws a £200 J.O. Roberts, Morien Phillips a Gwenlyn Parry.[79][80]
1980 William Owen Roberts yn fuddugol am y ddrama hir orau Y Winllan Haearn cynigiwyd y Tlws am y ddrama orau o dair cystadleuaeth, ynghyd â'r wobr ariannol berthnasol i'r cystadlaethau unigol neb wedi cystadlu am y gomedi neu ffars, 9 wedi cystadlu am y ddrama hir a 16 wedi cystadlu am y ddrama fer Tlws a £200 Brinley Jenkins, Emlyn James a Gwynne D Evans [81] [82]
1981 John R. Evans Brawd am Byth 6 Tlws a £200 John Gwilym Jones "I gychwyn, ni fedr neb ysgrifennu nofel na barddoniaeth na drama heb fod yn ymenyddiol fyw i ystyron geiriau ac yn synhwyrus fyw i rin eu hawgrymiadau a'u cysylltiadau. [...] Ar wahân i un neu dwy o'r chwe drama yn y gystadleuaeth hon prin iawn yw'r arwyddion o ofal am eiriau." [83][84]
1982 Nan Lewis Y Gelyn Pennaf 7 Tlws a £250 Norah Isaac, R.Gerallt Jones ac Wilbert Lloyd Roberts.[85][86]
1983 William Owen Tewach Dŵr 8 Tlws a £200 a'r hawlfraint Dr John Gwilym Jones a Gwenlyn Parry.[87] [88]
1984 Gwynne Wheldon Evans Be' Ydi Be'? 6 Tlws a £300 Norah Isaac, William R. Lewis a John Ogwen. [89][90]
1985 Atal y Wobr 2 Tlws a £300 Siôn Eirian a Dafydd Huw Williams. "Gyda'r twf diweddar yn y farchnad deledu, a'r sieciau sylweddol a delir gan y cyfrwng hwnnw, mae'n debyg bod nifer o egin-ddramodwyr yn ogystal â'r rhai mwyaf profiadol yn cyfeirio'u hymdrechion tuag at y cwmniau teledu erbyn hyn yn hytrach na defnyddio cystadlaethau'r Eisteddfod i fwrw prentisiaeth ac arddangos dawn. Gresyn hynny, gan fod cystadleuaeth sy'n gofyn am ddisgyblaeth sgrifennu-llwyfan yn rheitiach ffordd o feithrin crefft na phedlera sgriptiau o ddrws i ddrws yng Nghaerdydd neu yng Nghaernarfon." [91][34]
1986 John Gruffydd Jones Pan Ddaw'r Clown 10 Tlws a £300 Lisabeth Miles, D Emyr Edwards a R.Gerallt Jones.[92] [93]
1987 Atal y Wobr 8 Tlws a £400 William R. Lewis, Michael Povey a Rhydderch T Jones. "...wrth ddechrau cloriannu gweithiau'r wyth a fentrodd gystadlu, deuai'n fwyfwy amlwg inni nad oedd gan y rhan fwyaf ohonynt ddim math o syniad ynglŷn ag anghenion drama Iwyfan. Pe bai Cystadleuaeth y Goron neu'r Gadair yn denu cynnyrch mor ddi-glem yn gyson ar hyd y blynyddoedd, fel sy'n digwydd yn y gystadleu-aeth hon, byddai awdurdodau'r Eisteddfod wedi dwys ystyried y sefyllfa ers tro byd." [94][35]
1988 Dafydd Arthur Jones Gardd o Gysgodion 'Trioleg ar y thema Amser' 8 Tlws a £400 Christine Pritchard, William R Lewis a Gwenlyn Parry.[95][96]
1989 Atal y Wobr Gofyn am Ddrama fyddai'n cael ei pherfformio yn yr Eisteddfod gan Theatr Hwyl a Fflag 10 Tlws a £400 Bob Roberts, John Ogwen ac Wyn Bowen Harries.[36][97] (Gweler helynt Eisteddfod Llanrwst 1989 uchod)
1990 Atal y Wobr 7 Tlws a £400 Tim Baker, John A Owen a Manon Rhys.[5]
1991 Gwion Lynch Dim Ond Heno Gofyn am Ddrama Hir fyddai'n cael ei pherfformio yn yr Eisteddfod gan Gwmni Theatr Gwynedd 6 Tlws a £400.[98] William R Lewis, J.O Roberts a Michael Povey. [4]
1992 Pam Palmer Yn Ein Dwylo 14 Tlws a £500 [99] Mei Jones, Eigra Lewis Roberts a Jeremy Turner. [6]
1993 Atal y Wobr 7 Tlws a £500 William R Lewis, Ewart Alexander a Graham Laker.[7]

Gwobr Ariannol

[golygu | golygu cod]
Blwyddyn Enillydd Enw'r Ddrama Math o Ddrama Nifer yn Cystadlu Gwobr Beirniad Nodiadau
1994 Aled Jones Williams Y Dyn Ll’nau Bogs 10 £500 Lindsay Evans, Gareth Miles ac Edward Thomas. "Hawdd credu mai lleiafrif o'r cystadleuwyr hyn sydd wedi ymweld â'r theatr yn gyson, yn darllen dramâu ac wedi rhoi ystyriaeth i grefft adeiladu drama a sgrifennu iaith Ilwyfan."[100]
1995 Miriam Llywelyn Jeli Bebis 8 £500[101] Huw Roberts, Carys Ll Edwards a Graham Laker Ail - Aled Jones Williams - Pêl Goch (£300); Trydydd - Sian Summers - Pen Ffordd (£200) [8]
1996 Dafydd Llewelyn Jones Spam Man 6 £500 Sharon Morgan, Elan Closs Stephens a Dewi Wyn Williams.[9] Atal yr ail a'r drydedd wobr
1997 Atal y Wobr

(ond y beirniaid yn dewis rhoi £300 i Endaf Jones am ei ddrama O Gariad Wen gan ei annog i ail-edrych yn fanwl ar y ddrama)

2 £500 William R. Lewis, Bethan Jones a Dyfan Roberts.[102]
1998 Richard T. Jones

(£200 o'r Wobr ariannol)

Y Gadwyn Hon Gofyn am Gadwyn o Ddramodigau 2 £500 Valmai Jones, Gareth Miles a Manon Rhys.[10]
1999 T. James Jones

(£500 o'r wobr)

Y Dyn Eira 4 £750 Manon Eames a William Owen.[11] Ail - Paul Griffiths - Tango'n Tynged (£250)
2000 Atal y Wobr 1 £1,200 Siwan Jones, William R Lewis a Sharon Morgan. [12]
2001 Atal y Wobr 4 £1,200 a nawdd o £3,000 Tim Baker ac Alun Ffred. [13]
2002 Cefin Roberts Talu'r Pris Yn Llawn 6 £1,200 a nawdd o £3,000 Bethan Jones a Sian Summers.[14]
2003 Atal y Wobr 4 £1,200 a nawdd o £3,000 Gwynne Wheldon Evans a Sioned Wiliam.[15]
2004 Atal y Wobr 10 £1,200 a nawdd o £3,000 Jeremy Turner a Dewi Wyn Williams.[16]

Y Fedal Ddrama

[golygu | golygu cod]
Blwyddyn Enillydd Enw'r Ddrama Math o Ddrama Nifer yn Cystadlu Gwobr Beirniad Nodiadau
2005 Manon Steffan Ros Mae Sera'n Wag* *Rhoddwyd y Fedal am y tro cyntaf i'r ddrama 'orau o'r ddwy gystadleuaeth - y Ddrama Hir a'r Ddrama Fer.
  • 13 drama hir
  • 19 drama fer
 Medal a £500 T. James Jones a Geraint Lewis Gwynedd Huws Jones (ddim yn haeddianol o'r Wobr Ariannol o £1,200 ond derbyniodd y nawdd o £3,000) oedd enillydd y Ddrama Hir efo'i ddrama Blanc'ed, allan o'r 13 oedd wedi cystadlu. Manon Steffan Ros oedd enillydd y Ddrama Fer efo'i drama Mae Sera'n Wag, o'r 19 oedd wedi cystadlu. Dyfarnwyd y Fedal i Manon Steffan Ros.[103]
2006 Atal y Wobr 10 Medal a £1,200/£500 Meic Povey a Branwen Cennard.[37]
2007 Nic Ros Tylwyth 10 Medal a £1,200 Betsan Llwyd a Siôn Eirian [104]
2008 Dyfed Edwards Cors Oer* *Rhoddwyd y Fedal i'r ddrama 'orau o'r ddwy gystadleuaeth - y Ddrama Hir a'r Ddrama Fer.
  • 9 drama hir
  • 8 drama fer
 Medal a £1,200 Bethan Jones a Rhys Powys Dyfed Edwards (£1,200) oedd enillydd y Ddrama Hir efo'i ddrama Cors Oer, allan o'r 9 oedd wedi cystadlu. Dyfed Edwards oedd enillydd y Ddrama Fer hefyd, efo'i ddrama Apocalyps, o'r 8 oedd wedi cystadlu. Dyfarnwyd y Fedal i Dyfed Edwards.[105]
2009 Dyfed Edwards Tân Mewn Drain* *Rhoddwyd y Fedal i'r ddrama 'orau o'r ddwy gystadleuaeth - y Ddrama Hir a'r Ddrama Fer.
  • 7 drama hir
  • 10 drama fer
 Medal a £1,200 Gwion Lynch a Dyfan Roberts Dyfed Edwards (£1,200) oedd enillydd y Ddrama Hir efo'i ddrama Tân Mewn Drain, allan o'r 7 oedd wedi cystadlu. Huw Charles (£500) oedd enillydd y Ddrama Fer, efo'i ddrama Meindia Dy Fusnes, o'r 10 oedd wedi cystadlu. Dyfarnwyd y Fedal i Dyfed Edwards.[106]
2010 Atal y Wobr 6 Medal a £1,200 Cefin Roberts a Mari Emlyn [38]
2011 Rhian Mererid Staples* Cynnau Tân *Rhoddwyd y Fedal i'r ddrama 'orau o'r ddwy gystadleuaeth - y Ddrama Hir a'r Ddrama Fer.
  • 7 drama hir
  • 10 drama fer
 Medal a £500 Arwel Gruffydd a Sharon Morgan Rhodri Trefor (£1,200) oedd enillydd y Ddrama Hir efo'i ddrama Ofn, allan o'r 7 oedd wedi cystadlu. Rhian Mererid Staples oedd enillydd y Ddrama Fer efo'i drama Cynnau Tân, o'r 10 oedd wedi cystadlu. Dyfarnwyd y Fedal i Rhian Mererid Staples[107]
2012 William Bedwyr Rees Trai 9 Medal a £500 Ian Rowlands a Sera Moore Williams.[108]
2013 Glesni Hâf Jones Dŵr Mawr Dyfn 13 Medal a £500 Mared Swain a Geraint Lewis.[109]
2014 Dewi Wyn Williams La Primera Cena 13 Medal a £750 Roger Williams a Sara Lloyd.[110]
2015 Wyn Mason Rhith Gân 15 Medal a £750 Betsan Llwyd, Ian Rowlands ac Iola Ynyr[111]
2016 Hefin Robinson Estron 12 Medal a £750 Catrin Jones Hughes, Aled Jones Williams a Ffion Haf[112]
2017 Heiddwen Tomos Milwr yn y Meddwl 17 Medal a £750 Tony Llewelyn, Sian Summers a Sara Lloyd.[113]
2018 Rhydian Gwyn Lewis Maes Gwyddno 19 Medal a £750 Sarah Bickerton, Betsan Llwyd ac Alun Saunders.[114]
2019 Gareth Evans-Jones Adar Papur 11 Medal a £750 Gethin Evans, Bethan Marlow a Branwen Cennard.[115]
2020 Dim Eisteddfod oherwydd Covid 19
2021 Gareth Evans-Jones Cadi Ffan a Jan 5 Medal Eisteddfod AmGen Gwennan Mair [116][117]
2022 Gruffydd Siôn Ywain Nyth 15 Medal a £750 [118] Janet Aethwy, Sharon Morgan a Sera Moore Williams
2023 Cai Llewelyn Evans Eiliad o Ddewiniaeth Medal a £750[119] Steffan Donnelly, Elgan Rhys a Seiriol Davies.
2024 Ataliwyd y Gystadleuaeth [39] Medal a £750 Mared Swain, Richard Lynch a Geinor Styles

Medal y Dramodydd

[golygu | golygu cod]
Blwyddyn Enillydd Enw'r Ddrama Math o Ddrama Nifer yn Cystadlu Gwobr Beirniad Nodiadau
2025 Greta Siôn Presennol 20 Medal a £3,000 10 o feirniaid er mai ond 8 a fu'n bresennol yn ystod y Seremoni ar y llwyfan : Betsan Llwyd (Theatr Bara Caws), Daniel Lloyd (Theatr Clwyd), Steffan Donnelly (Theatr Cymru), Ffion Wyn Bowen (Arad Goch), Gethin Evans (Fran Wên), Lowri Morgan (Theatr y Sherman). Y ddau feirniaid annibynnol oedd Mared Jarman (llawrydd) a Melanie Owen (llawrydd). Bu Mari Emlyn yn cynrychioli Betsan Llwyd a Rhian Blythe yn cynrychioli Steffan Donnelly yn y cyfarfod cyntaf.[120][121]

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 Owain, O. Llew (1948). Hanes y Ddrama yng Nghymru 1850-1943. Cyngor yr Eisteddfod.
  2. ↑ "BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1921". www.bbc.co.uk. Cyrchwyd 2025-08-01.
  3. ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Williams, John Ellis (1963). Inc yn fy Ngwaed. Llyfrau'r Dryw.
  4. ↑ 4.0 4.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Bro Delyn. 1991. tt. ix. ISBN 0 86383 820 0.
  5. ↑ 5.0 5.1 5.2 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Cwm Rhymni. 1990. tt. x. ISBN 0 86383 653 4.
  6. ↑ 6.0 6.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Ceredigion. 1992.
  7. ↑ 7.0 7.1 7.2 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Llanelwedd. 1993. tt. x. ISBN 0 9519926 1 9.
  8. ↑ 8.0 8.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Bro Colwyn. 1995. tt. viii. ISBN 0 9519926 3 5.
  9. ↑ 9.0 9.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Bro Dinefwr. 1996. tt. xii. ISBN 0 9519926 4 3.
  10. ↑ 10.0 10.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Bro Ogwr. 1998. tt. viii. ISBN 0 9519926 6 X.
  11. ↑ 11.0 11.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Môn. 1999. tt. xii. ISBN 0 9519926 7 8.
  12. ↑ 12.0 12.1 12.2 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Llanelli. 2000. tt. viii. ISBN 0 9538554 0 6.
  13. ↑ 13.0 13.1 13.2 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Sir Ddinbych. 2001. tt. x. ISBN 0 9538554 8 1.
  14. ↑ 14.0 14.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Sir Benfro. 2002. tt. x. ISBN 0 9540569 9 X.
  15. ↑ 15.0 15.1 15.2 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Maldwyn. 2003. tt. x.
  16. ↑ 16.0 16.1 16.2 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Casnewydd. 2004. tt. xi. ISBN 9 781843 234357.
  17. ↑ 17.0 17.1 17.2 Griffiths, Paul (16 Awst 2024). "Adolygiadau Theatr Paul Griffiths". Cyrchwyd 16 Awst 2024.
  18. ↑ "Newid rheola'r Fedal Ddrama – Paul Griffiths yn gandryll". Golwg360. 2024-09-04. Cyrchwyd 2025-07-27.
  19. ↑ 19.0 19.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Llanrwst. 1951.
  20. ↑ 20.0 20.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Caerffili. 1950.
  21. ↑ 21.0 21.1 Cyfansoaddiadau a Beirniadaethau Y Rhyl. 1953.
  22. ↑ 22.0 22.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Ystradgynlais. 1954.
  23. ↑ 23.0 23.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Aberdâr. 1956.
  24. ↑ 24.0 24.1  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1962. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  25. ↑ 25.0 25.1  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1964. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  26. ↑ 26.0 26.1  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1965. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  27. ↑ 27.0 27.1  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1966. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  28. ↑ 28.0 28.1 28.2  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1968. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  29. ↑ 29.0 29.1  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1970. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  30. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1971. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  31. ↑ 31.0 31.1  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1976. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  32. ↑ 32.0 32.1  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1977. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  33. ↑ 33.0 33.1  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1978. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  34. ↑ 34.0 34.1  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1985. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  35. ↑ 35.0 35.1  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1987. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  36. ↑ 36.0 36.1  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1989. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  37. ↑ 37.0 37.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Abertawe. 2006. ISBN 1 84323 765 2.
  38. ↑ 38.0 38.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Blaenau Gwent. 2010. tt. xii. ISBN 978 0 9530950 4 9.
  39. ↑ 39.0 39.1 "Canslo'r Fedal Ddrama yn Eisteddfod Rhondda Cynon Taf". BBC Cymru Fyw. 2024-08-08. Cyrchwyd 2024-08-08.
  40. ↑ 40.0 40.1 40.2 40.3 40.4 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Eisteddfod Genedlaethol Dyffryn Conwy. Llys yr Eisteddfod. 1989.
  41. ↑ 41.0 41.1 "Helynt Tlws Y Ddrama". Golwg 1. 7 Medi 1989.
  42. ↑ 42.0 42.1 Jones, Alun Ffred (21 Medi 1989). "Nid Croesi Cae... Alun Ffred a'r ddrama fu ynghanol ffrae". Golwg Cyfrol 2 Rhif 3.
  43. ↑ "Canslo'r Fedal Ddrama: Galw am eglurhad gan yr Eisteddfod". BBC Cymru Fyw. 2024-08-09. Cyrchwyd 2024-08-18.
  44. ↑ "Y diweddaraf ar ddydd Gwener yr Eisteddfod". BBC Cymru Fyw. Cyrchwyd 2024-08-18.
  45. ↑ "Ffrae'r Fedal Ddrama: Pobol Cymru wedi "colli hyder" yn rheolwyr yr Eisteddfod". Golwg360. 2025-01-09. Cyrchwyd 2025-07-27.
  46. ↑ "Saga'r Fedal Ddrama dal i rygnu – 560 yn arwyddo ail lythyr". Golwg360. 2025-01-13. Cyrchwyd 2025-07-27.
  47. ↑ Chandler, Simon (2025). Hiraeth Neifion. Gwasg Carreg Gwalch. ISBN 978-1845279646.
  48. ↑ "Llywydd y Llys Ashok Ahir 'ddim wedi cuddio' rhag heriau yn y rôl". BBC Cymru Fyw. 2025-08-07. Cyrchwyd 2025-08-08.
  49. ↑ Ethall, Huw (1985). R.G. Berry. Tŷ John Penry.
  50. ↑ Williams, Gerwyn (2022). Cynan - Drama bywyd Albert Evans-Jones. Y Lolfa.
  51. ↑ "Eisteddfod winners". Caernarfon & Denbigh Herald. 7 Awst 1931.
  52. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Dinbych. 1939. t. 214.
  53. ↑ 53.0 53.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau. Eisteddfod Genedlaethol Hen Golwyn. 1941.
  54. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Bangor. 1943.
  55. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Llandybïe. 1944.
  56. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Rhos Llannerchrhugog. 1945.
  57. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau. Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bae Colwyn. 1947.
  58. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Dolgellau. 1949.
  59. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Pwllheli. 1955.
  60. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Glynebwy. 1958.
  61. ↑ Cyfansoddiadau a Beirnidaethau. Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd. 1960.
  62. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Dyffryn Maelor. 1961.
  63. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Llanelli a'r Cylch. 1962.
  64. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Llandudno a'r Cylch. 1963.
  65. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau. Eisteddfod Genedlaethol Cymru Abertawe. 1964.
  66. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Maldwyn. 1965.
  67. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Aberafan. 1966.
  68. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1967. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  69. ↑ 69.0 69.1 Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Y Barri a'r Fro. 1968.
  70. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1969. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  71. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Y Fflint. 1969.
  72. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Bangor a'r Cylch. 1971.
  73. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Sir Benfro. 1972.
  74. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1974. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  75. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Bro Myrddin. 1974.
  76. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1975. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  77. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Wrecsam. 1977. ISBN 0 85088 437 3.
  78. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Caerdydd. 1978.
  79. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1979. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  80. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Caernarfon a'r Cylch. 1979.
  81. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Dyffryn Lliw. 1980.
  82. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1980. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  83. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Maldwyn a'r Cyffiniau. 1981.
  84. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1981. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  85. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1982. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  86. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Abertawe. 1982. ISBN 0 85088 757 7.
  87. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1983. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  88. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Ynys Môn. 1983. ISBN 0 86383 010 2.
  89. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1984. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  90. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Llanbedr Pont Steffan. 1984. ISBN 0 86383 170 2.
  91. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Y Rhyl a'r Cyffiniau. 1985.
  92. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Abergwaun a'r Fro. 1986.
  93. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1986. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  94. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Bro Madog. 1987.
  95. ↑ "Academic dies on mountain walk". BBC News. 31 Ionawr 2006. Cyrchwyd 5 Awst 2016.
  96. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Casnewydd. 1988.
  97. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Dyffryn Conwy. 1989. ISBN 0 86383 588 0.
  98. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1991. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  99. ↑  BBC Cymru Arlein - Canrif o Brifwyl - 1992. BBC Cymru. Adalwyd ar 29 Ionawr 2020.
  100. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Nedd a'r Cyffiniau. 1994.
  101. ↑ "Miriam Llewelyn - Playwright". www.doollee.com. Cyrchwyd 2024-08-18.
  102. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Meirion. 1997. ISBN 0 9519926 5 1.
  103. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Eryri. 2005. ISBN 1 84323 586 2.
  104. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Sir Y Fflint. 2007. ISBN 9781843238942.
  105. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Caerdydd. 2008. ISBN 978 0 9553901 0 4.
  106. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Meirion. 2009. ISBN 978 0 9553901 1 1.
  107. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Wrecsam. 2011. tt. xii. ISBN 9 780953 095056.
  108. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Bro Morgannwg. 2012. tt. xii. ISBN 9 780953 095063.
  109. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Sir Ddinbych. 2013. tt. xii. ISBN 978 0 9530950 8 7.
  110. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Sir Gâr. 2014. tt. xii. ISBN 978 0 9576935 3 1.
  111. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Maldwyn. 2015. tt. xiv. ISBN 978 0 9576935 6 2.
  112. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Sir Fynwy. 2016. tt. xiii. ISBN 978 0 9954987 0 9.
  113. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Ynys Môn. 2017. tt. xv. ISBN 978 0 9954987 2 3.
  114. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Caerdydd. 2018. tt. xv. ISBN 978 0 9954987 5 4.
  115. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Sir Conwy. 2019. tt. xiv. ISBN 978 1 913257 00 2.
  116. ↑  Gareth Evans-Jones yn ennill y Fedal Ddrama. Eisteddfod Genedlaethol (2 Awst 2021).
  117. ↑ Cyfansoddiadau a Beirniadaethau AmGen. 2021. tt. xi. ISBN 978 1 9132570 1 9.
  118. ↑ Eisteddfod 2022: Gruffydd Siôn Ywain yn ennill y Fedal Ddrama , BBC Cymru Fyw, 4 Awst 2022.
  119. ↑ "Cai Llewelyn Evans yw enillydd Medal Ddrama Eisteddfod 2023". BBC Cymru Fyw. 2023-08-10. Cyrchwyd 2023-08-10.
  120. ↑ "Greta Siôn yn ennill Medal y Dramodydd yn y Brifwyl". newyddion.s4c.cymru. 2025-08-07. Cyrchwyd 2025-08-07.
  121. ↑ "Medal y Dramodydd | Eisteddfod". eisteddfod.cymru. Cyrchwyd 2025-08-08.

Dolenni allanol

[golygu | golygu cod]
gw • sg • go
Eisteddfod Genedlaethol Cymru
19g
20g
21g
Wedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Y_Fedal_a_Thlws_y_Ddrama&oldid=14304289"