Llywodraeth Cymru
| Enghraifft o: | llywodraeth, gweithrediaeth |
|---|---|
| Cyllideb | £26bn[1] |
| Rhan o | system ystadegol y DU |
| Dechrau/Sefydlu | 12 Mai 1999 |
| Pennaeth y sefydliad | Prif Weinidog Cymru |
| Rhagflaenydd | Y Swyddfa Gymreig |
| Gweithwyr | 5,100 |
| Isgwmni/au | Wales Institute of Cognitive Neuroscience, Croeso Cymru, North and Mid Wales Trunk Road Agent, South Wales Trunk Road Agent, Trafnidiaeth Cymru |
| Pencadlys | Adeilad y Goron, Parc Cathays |
| Enw brodorol | Llywodraeth Cymru |
| Gwladwriaeth | Cymru |
| Rhanbarth | Dinas a Sir Caerdydd |
| Gwefan | https://gov.wales, https://llyw.cymru |
| Dynodwyr | |
Llywodraeth Cymru (Saesneg: Welsh Government) yw'r llywodraeth sydd yn gyfrifol am lywodraethu Cymru yn y materion sydd wedi'u Datganoli oddi wrth Lywodraeth y Deyrnas Unedig. Mae Llywodraeth Cymru yn cynnwys Prif Weinidog Cymru a gweinidogion cabinet y llywodraeth.
Hanes
[golygu | golygu cod]Fe'i cyfansoddwyd dan Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006; mae Senedd Cymru a Llywodraeth Cymru yn ddau gorff ar wahân - yr un fath â Senedd y Deyrnas Unedig a Llywodraeth y Deyrnas Unedig neu unrhyw lywodraeth a senedd arall. Y corff democrataidd, etholedig, sy'n cynrychioli buddiannau Cymru a'i phobl, sy'n llunio cyfreithiau Cymru ac sy'n gwneud Llywodraeth Cymru'n atebol yw Senedd Cymru.[2]
Hyd mis Mai 2011, yr enw oedd Llywodraeth Cynulliad Cymru (Saesneg: Welsh Assembly Government). Newidiwyd yr enw er mwyn osgoi dryswch rhwng y llywodraeth ei hun sydd, fel pob llywodraeth, yn gorff gweithredol, a Senedd Cymru, sy'n gorff deddfwriaethol.[3] Hyd at Mai 2020 yr enw ar Senedd Cymru oedd 'Cynulliad Cenedlaethol Cymru'.
Aelodau'r llywodraeth bresennol
[golygu | golygu cod]Gweinidogion Cabinet
[golygu | golygu cod]| Cyfrifoldeb | Enw | Etholaeth | Plaid | Tymor | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Prif Weinidog Cymru | Rhun ap Iorwerth
MS |
Bangor Conwy Môn | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Dirprwy Brif Weinidog a Gweinidog y Cabinet dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Chydraddoldeb | Sioned Williams
MS |
Brycheiniog Tawe Nedd | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Gweinidog Cabinet dros Gyllid | Elin Jones
MS |
Ceredigion Penfro | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Gweinidog Cabinet dros Effeithiolrwydd Llywodraeth a'r Cyfansoddiad | Dafydd Trystan
MS |
Caerdydd Ffynnon Taf | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Gweinidog Cabinet dros Lywodraeth Leol, Tai a Chynllunio | Siân Gwenllian
MS |
Gwynedd Maldwyn | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Gweinidog Cabinet dros Iechyd a Gofal | Mabon ap Gwynfor
MS |
Gwynedd Maldwyn | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Gweinidog Cabinet dros Fenter, Cysylltedd ac Ynni | Adam Price
MS |
Sir Gaerfyrddin | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Gweinidog Cabinet dros Wydnwch Gwledig a Chynaliadwyedd | Llyr Gruffydd
MS |
Clwyd | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Trefnydd, Prif Chwip a Gweinidog Cabinet dros Ddiwylliant a Chwaraeon | Heledd Fychan
MS |
Pontypridd Cynon Merthyr | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Gweinidog Cabinet dros Addysg a'r Gymraeg | Anna Brychan
MS |
Caerdydd Penarth | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
Dirprwy Weinidogion
[golygu | golygu cod]| Cyfrifoldeb | Enw | Etholaeth | Plaid | Tymor | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Dirprwy Weinidog dros Drafnidiaeth | Mark Hooper
MS |
Pen-y-bont Bro Morgannwg | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Dirprwy Weinidog dros Ofal Cymdeithasol, Iechyd Meddwl ac Iechyd Menywod | Delyth Jewell
MS |
Blaenau Gwent Caerffili Rhymni | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Dirprwy Weinidog dros Iechyd Cyhoeddus ac Ataliol | Nerys Evans
MS |
Sir Gaerfyrddin | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Dirprwy Weinidog dros Sgiliau ac Addysg Drydyddol | Cefin Campbell
MS |
Sir Gaerfyrddin | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
Darpar Gwnsler Cyffredinol
[golygu | golygu cod]| Enw | Plaid | Tymor | ||
|---|---|---|---|---|
| Elfyn Llwyd | Plaid Cymru | Mai 2026 | ||
| Mae'r erthygl hon yn rhan o'r gyfres: |
|
Cymru o fewn y Deyrnas Unedig
Gweithgarwch gwleidyddol
|
|
|
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ "Canllaw Cyllideb Derfynol 2025-2026". Llywodraeth Cymru. 2025.
- ↑ "Cynulliad Cenedlaethol Cymru". 8 Medi 2011. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2012-04-04. Cyrchwyd 30 Ebrill 2012.
- ↑ Carwyn Jones unveils three new faces in Welsh cabinet. BBC (13 Mai 2011).