Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1983

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1983
Y Deyrnas Unedig
1979 ←
9 Mehefin 1983
→ 1987

Pob un o'r 650 sedd ar gyfer Tŷ'r Cyffredin.
326 sedd i gael mwyafrif
Nifer a bleidleisiodd 72.7%
  Plaid 1af Ail blaid 3ydd plaid
  Margaret Thatcher 1983.jpg Michael Foot (1981).jpg DavidSteel1987 cropped.jpg
Arweinydd Margaret Thatcher Michael Foot David Steel
Y Blaid Ryddfrydol (uchod)
Roy Jenkins (SDP)
Plaid Ceidwadwyr Llafur Cynghrair SDP-Rhyddfrydwyr
Arweinydd ers 11 Chwefror 1975]] 4 Tachwedd 1980 7 Gorffennaf 1976 (Steel)
2 Gorffennaf 1982 (Jenkins)
Sedd yr Arweinydd Finchley Blaenau Gwent Tweeddale Ettrick a Lauderdale (Steel)
Glasgow Hillhead (Jenkins)
Yr etholiad diwethaf 339 sedd, 43.9% 269 sedd, 36.9% 11 sedd, 13.8%
(Rhyddfrydwyr yn unig)
Seddau a gipiwyd 397 209 23
(6 SDP, 17 Rhyddfrydwyr)
Newid yn y seddau increase 58 Decrease60 increase12
Cyfans. pleidl. 13,012,316 8,456,934 7,780,949
Canran 42.4% 27.6% 25.4%
Tuedd Decrease 1.5% Decrease 9.3% increase 11.6%

Y Prif Weinidog cyn yr etholiad

Margaret Thatcher
Ceidwadwyr

Y Prif Weinidog wedi'r etholiad

Margaret Thatcher
Ceidwadwyr

Cynhaliwyd Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1983 ar 9 Mehefin 1983. Cafodd y Ceidwadwyr fwyafrif aruthrol o 144 sedd, dan arweinyddiaeth Margaret Thatcher - y mwyafrif mwyaf ers 1945.

Roedd yr wrthbleidiau wedi'u hollti'n eitha cyfartal, rhwng Llafur a Chynghrair y SDP-Rhyddfrydwyr. Dyma oedd perfformiad gwaethaf Llafur ers 1918, gyda'u canran o'r bleidlais yn syrthio tair miliwn ers yr etholiad blaenorol yn 1979. Golygai hyn i'r gogwydd o 4% fynd i gyfeiriad y Ceidwadwyr, a gafodd fwyafrif o 144 sedd. Er hyn, roedd cyfanswm pleidleisiau'r Ceidwadwyr wedi lleihau 700,000. Yn anarferol iawn, gwelwyd y blaid a oedd yn y Llywodraeth (y Ceidwadwyr) yn cynyddu nifer eu seddi.

Roedd y bedair mlynedd cyn yr etholiad wedi bod yn llawn o drafferthion i Thatcher: diweithdra wedi llamu wrth iddi ymdrechu i ffrwyno chwyddiant a oedd ar garlam am y rhan fwyaf o'r 70au. Ar ddechrau 1982 roedd y nifer a oedd yn ddiwaith ymhell dros dair miliwn - am y tro cyntaf ers yr Ail Ryfel Byd. Ac roedd dirwasgiad yn yr economi yn cnoi ers dwy flynedd. Ond, roedd penderfyniad Thatcher i hawlio'n filwrol Ynysoedd y Falklands, neu'r Malvinas, wedi troi'r etholwyr i'r gorlan Geidwadol, a daeth Thatcher yn boblogaidd unwaith eto - yn enwedig yn Lloegr.[1]

Roedd y Gynghrair SDP-Rhyddfrydwyr yn agos iawn i Lafur yn y ras, dim ond cant neu ddau o bleidleisiau a 25% o'r bleidlais, ond roedd cryn dipyn yn llai o seddau ganddynt ar ddiwedd y dydd. Dyma'r ganran uchaf i drydedd plaid ei chael mewn etholiad cyffredinol yn y DU (cofnodir hyn yn 2014); canlyniad hyn oedd ymgyrch gref gan y Gynghrair i sefydlu system bleidleisio tecach a fyddai'n cynnwys elfen o gynrychiolaeth gyfrannol yn hytrach na System etholiadol 'y cyntaf i'r felin'. Etifeddwyd yr ymgyrch hon, flynyddoedd yn ddiweddarach gan y Blaid Ryddfrydol.

Ymddiswyddodd arweinydd y Blaid Lafur, Michael Foot, ychydig wedi'r etholiad; roedd wedi bod wrth y llyw ers ymddiswyddiad James Callaghan a oedd yn Brif Weinidog Llafur rhwng 1976 a 1979. Etholodd Llafur Gymro ar ei ôl - Neil Kinnock. Yn yr etholiad hon, gwelwyd dau lanc ifanc yn cael eu hethol yn Aelodau Seneddol am y tro cyntaf: Tony Blair a Gordon Brown.

Y Canlyniad[golygu | golygu cod y dudalen]

Y seddi a enillwyd (cylch allanol) yn erbyn nifer o bleidleisiau (cylch mewnol).


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1983: Thatcher triumphs again - BBC News, 5 Ebrill 2005
1801 cyfethol | 1802 | 1806 | 1807 | 1812 | 1818 | 1820 | 1826 | 1830 | 1831 | 1832 | 1835 | 1837 | 1841 | 1847 | 1852 | 1857 | 1859 | 1865 | 1868 | 1874 | 1880 | 1885 | 1886 | 1892 | 1895 | 1900 | 1906 | 1910 (Ion) | 1910 (Rhag) | 1918 | 1922 | 1923 | 1924 | 1929 | 1931 | 1935 | 1945 | 1950 | 1951 | 1955 | 1959 | 1964 | 1966 | 1970 | 1974 (Chwe) | 1974 (Hyd) | 1979 | 1983 | 1987 | 1992 | 1997 | 2001 | 2005 | 2010 | 2015 | 2017
Refferenda y Deyrnas Unedig Baner Y Deyrnas Unedig
1975 | 2011 | 2016