Neidio i'r cynnwys

Huw Irranca-Davies

Oddi ar Wicipedia
Huw Irranca-Davies
AS
Llun swyddogol, 2026
Llywydd Senedd Cymru
Deiliad
Cychwyn y swydd
12 Mai 2026
DirprwyKerry Ferguson
Rhagflaenwyd ganElin Jones
Dirprwy Brif Weinidog Cymru
Yn ei swydd
6 Awst 2024 – 12 Mai 2026
Rhagflaenwyd ganIeuan Wyn Jones (2011)
Ysgrifennydd dros Newid Hinsawdd ac Ysgrifennydd dros Materion Gwledig
Yn ei swydd
21 Mawrth 2024 – 12 Mai 2026
Rhagflaenwyd ganJulie James (Climate Change)
Lesley Griffiths (Materion Gwledig)
Gweinidog dros Blant, Pobl Hŷn a Gofal Cymdeithasol
Yn ei swydd
3 Tachwedd 2017 – 13 Rhagfyr 2018
Rhagflaenwyd ganRebecca Evans
Dilynwyd ganDawn Bowden
Cadeirydd Pwyllgor Dethol Archwilio Amgylcheddol
Yn ei swydd
18 Mehefin 2015 – 25 Ionawr 2016
Rhagflaenwyd ganJoan Walley
Dilynwyd ganMary Creagh
Swyddi gweinidogol iau
Is-Ysgrifennydd Gwladol dros yr Amgylchedd Forol a Naturiol
Yn ei swydd
5 Hydref 2008 – 6 Mai 2010
Rhagflaenwyd ganJonathan Shaw
Dilynwyd ganRichard Benyon
Is-Ysgrifennydd Gwladol Cymru
Yn ei swydd
2 Gorffennaf 2007 – 5 Hydref 2008
Rhagflaenwyd ganNick Ainger
Dilynwyd ganWayne David
Aelod o'r Senedd
Deiliad
Cychwyn y swydd
5 Mai 2016
Rhagflaenwyd ganJanice Gregory
EtholaethOgwr (2016–2026)
Afan Ogwr Rhondda (2026-presennol)
Aelod o Senedd San Steffan
dros Ogwr
Yn ei swydd
14 Chwefror 2002 – 24 Mawrth 2016
Rhagflaenwyd ganRay Powell
Dilynwyd ganChris Elmore
Manylion personol
GanwydIfor Huw Davies
(1963-01-22) 22 Ionawr 1963 (63 oed)
Tre-gŵyr, Abertawe
Plaid wleidyddolLlafur Cyd-weithredol
PriodJoanna Irranca (adnabyddir fel Joanna Irranca-Davies)
PerthnasauIfor Davies (hen-ewythr)
Plant3
SwyddGwleidydd
Gwefanhuwirranca-davies.wales

Gwleidydd Llafur yw Ifor Huw Irranca-Davies[1] (ganwyd 22 Ionawr 1963) sydd yn Aelod o'r Senedd dros etholaeth Afan Ogwr Rhondda a chyn hynny Ogwr rhwng 2016 a 2026. Ef yw Llywydd Senedd Cymru ers Mai 2026.

Huw Irranca-Davies ar ei ddiwrnod cyntaf fel Llywydd Senedd Cymru; Cyfarfod Llawn Cyntaf y Saithfed Senedd, 12 Mai 2026.

Cyn dod yn Aelod o'r Senedd roedd yn Aelod Seneddol (San Steffan) dros Ogwr rhwng 2002 a 2016.

Ar ôl gwasanaethu fel Ysgrifennydd Seneddol Preifat yn Swyddfa Gogledd Iwerddon, yr Adran Gwaith a Phensiynau, a'r Adran Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon, daeth yn Gynorthwyydd Chwip ym mis Mai 2006. Ar 29 Mehefin 2007, fe'i penodwyd yn is-Ysgrifennydd Seneddol Gwladol Cymru, cyn cael ei ddyrchafu i rôl is-Ysgrifennydd Gwladol Seneddol yn Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig. Ymddiswyddodd Irranca-Davies o'i sedd yn San Steffan ym mis Mawrth 2016 er mwyn sefyll yn yr un etholaeth ar gyfer etholiad Cynulliad Cymru ym mis Mai 2016.[2]

Bywyd cynnar

[golygu | golygu cod]

Ganwyd Ifor Huw Davies yn 1963, yn fab i Teresa Davies a Gethin Davies. Mae ganddo atgofion cynnar o ymgyrchu mewn etholiadau cyffredinol dros ei ewythr, Ifor Davies, AS ar gyfer Gŵyr a dirprwy i Cledwyn Hughes yn y Swyddfa Gymreig yn llywodraeth Harold Wilson.[3]

Aeth Davies i Ysgol Gyfun Tregwyr (lle'r oedd ei fam yn ysgrifenyddes), ac yn ddiweddarach enillodd BA (Anrh) yng Ngholeg Crewe ac Alsager, a MSc o Brifysgol Fetropolitan Abertawe.

Ar ôl gadael addysg uwch bu'n gweithio i awdurdodau lleol mewn rheolaeth hamdden; a pan oedd yn gweithio mewn canolfan chwaraeon cyfarfu ei wraig, Joanna Irranca, aelod o deulu Eidalaidd a oedd wedi dod i weithio yn ne Cymru yn yr 1950au. Pan briododd y cwpl newidiodd y ddau eu cyfenwau i Irranca-Davies.[3]

Yn ddiweddarach, gweithiodd Irranca-Davies mewn rheolaeth yn y sector breifat ac fel darlithydd ym Mhrifysgol Fetropolitan Abertawe.

Aelod o Senedd San Steffan

[golygu | golygu cod]

Yn 2001 roedd yn ymgeisydd Llafur ar gyfer etholaeth Brycheiniog a Sir Faesyfed, ond gorffennodd yn drydydd, y tu ôl i ymgeiswyr y Democratiaid Rhyddfrydol a'r Ceidwadwyr.

Yn yr isetholiad a gynhaliwyd ar 14 Chwefror 2002 cafodd ei ethol i sedd seneddol Ogwr yng Nghymoedd De Cymru (sedd wedi ei ddal gan Lafur ers 1918); galwyd yr isetholiad yn dilyn marwolaeth yr Aelod Seneddol a Chwip y Llywodraeth Syr Ray Powell. (Penodwyd Irranca-Davies ei hun fel Chwip y Llywodraeth ar gyfer Cymru ym mis Mai 2006 ar ôl cyfnodau fel Cynorthwyydd Seneddol mewn sawl adran o'r llywodraeth.) Cafodd ei ail-ethol i wasanaethu Ogwr yn Etholiad Cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2005 ym Mai 2005 ac eto ym Mai 2010. Yn 2010, cafodd etholaeth Ogwr y mwyafrif seneddol mwyaf o unrhyw blaid ac etholaeth yng Nghymru.

Wedi ei ethol yn 2002, gweithiodd Irranca-Davies ar amrywiaeth o faterion lleol a chenedlaethol, gan gynnwys eistedd ar y Pwyllgor Dethol Gweithdrefnau i drafod ffyrdd o foderneiddio gwaith y Senedd, gan eistedd hefyd ar Bwyllgorau Sefydlog ar gyfer Deddf Diwygio'r Heddlu, Deddf Tân Gwyllt a Deddf Cyfathrebu, ymysg eraill.

Daliodd swyddi hefyd ar yr Uwch Bwyllgor Cymreig ac Uwch Bwyllgor Gogledd Iwerddon. Eisteddodd ar Bwyllgorau Seneddol Plaid Lafur ('PLP') ar Faterion Cymreig, Tramor a Materion y Gymanwlad, Materion Cartref a Datblygiad Rhyngwladol. Ef hefyd oedd cynrychiolydd AS mainc cefn ar fwrdd Grŵp Monitro Ceisiadau Iechyd Glo dros Gymru. Ymgyrchodd ar nifer o faterion, gan gynnwys moderneiddio rheilffyrdd yng Nghymru, amddiffyn rhag llifogydd, a mynediad i gefn gwlad a'r arfordir.

Siaradodd Irranca-Davies yn Nhŷ'r Cyffredin ar bynciau mor amrywiol â hawliau undeb masnach ryngwladol, pleidleisio gorfodol, ymddygiad gwrthgymdeithasol, ynni adnewyddadwy a newid yn yr hinsawdd, masnach deg, cyfiawnder cymdeithasol a thlodi ac anghydraddoldeb.

Ym mis Mehefin 2005 daeth yn Ysgrifennydd Seneddol Preifat (PPS) i Tessa Jowell, ar ôl gwasanaethu fel PPS cyn hynny i Jane Kennedy yn Swyddfa Gogledd Iwerddon. Bu'n gwasanaethu fel PPS i Weinidogion yr Adran Gwaith a Phensiynau a'r Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon. Bu'n gweithio hefyd fel is-Ysgrifennydd Seneddol Gwladol Cymru, ac fel Gweinidog yr Amgylchedd yn Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (DEFRA).

Rhwng Hydref 2010 a Hydref 2011, gwasanaethodd Irranca-Davies fel Gweinidog Ynni Cysgodol lle'r oedd yn arwain ymgyrch Llafur i amddiffyn y Feed-In Tariff ar gyfer ynni solar. Ym mis Hydref 2011, fe'i penodwyd fel y Gweinidog yr Wrthblaid ar Fwyd a Ffermio, lle'r oedd yn gweithio ar faterion ynghylch polisi bwyd, ffermio a materion gwledig (gan gynnwys ymestyn argaeledd band eang).

Roedd Irranca-Davies yn aelod o ystod eang o Grwpiau Hollbleidiol yn San Steffan, gan gynnwys y Grŵp Hollbleidiol ar gyfer y Cyngor Prydeinig (Is-gadeirydd), Grŵp Tsieina, Cyngor ar Bopeth, Glo Glân, Cymunedau Glofaol, Diwydiannau Ynni-Ddwys (Is-gadeirydd), Gweithgynhyrchu, Morwrol a Phorthladdoedd, Diwydiant Cysylltiedig â Dur a Metel, Plant yng Nghymru, Cysylltiad y Cyhoedd a Chleifion mewn Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Cyd-gadeirydd), Grŵp Prifysgol (Is-gadeirydd), a Dyfrffyrdd (Cyd-gadeirydd). Bu'n gwasanaethu fel Cadeirydd y Grŵp Hollbleidiol ar gyfer Cydnabod Gweithwyr Arfau sydd â'r nod o "weithio gyda'r llywodraeth i ddod o hyd i ffordd o adnabod rhai gweithwyr arfau a fu'n gwasanaethu yn ystod y rhyfel byd cyntaf a'r ail"[4]

Ar 19 Mehefin 2015, cyhoeddwyd ei fod wedi ei ethol i gadeiryddiaeth Pwyllgor Dethol Archwilio Amgylcheddol.[5]

Huw Irranca-Davies oedd un o 36 aelodau seneddol Llafur i enwebu Jeremy Corbyn fel ymgeisydd yn arweinyddiaeth y blaid Lafur yn etholiad 2015.[6]

Ei ddiwrnod olaf fel aelod seneddol oedd 24 Mawrth 2016.[7]

Cynulliad Cenedlaethol Cymru

[golygu | golygu cod]

Yn Hydref 2015 cyhoeddodd Huw Irranca-Davies ei ddymuniad i drosglwyddo o San Steffan i Fae Caerdydd. Ym mis Rhagfyr, cafodd ei ddewis i gystadlu am sedd Ogwr dros y Blaid Lafur yn Etholiad Cynulliad Cymru ar 5 Mai 2016.[8]

Bywyd personol

[golygu | golygu cod]

Mae Irranca-Davies yn briod ac mae ganddo dri o feibion. Mae'n gefnogwr i nifer o chwaraeon, yn enwedig rygbi, ac yn mwynhau mynychu gemau rygbi ei fab yn ei amser rhydd.[3]

Gwobrau

[golygu | golygu cod]

Yn 2005 cafodd ei enwi fel dyn mwya rhywiol Cymru gan y Western Mail.[9]

Yn 2011, roedd Irranca-Davies ar y rhestr fer am wobr gyntaf Seneddwr Chwaraeon y Flwyddyn, menter a gyflwynwyd gan y Sport and Recreation Alliance am y gwaith roedd wedi gwneud i hyrwyddo saethyddiaeth. Cafodd ei enwebu gan Archery GB ar ôl iddo gynnal y digwyddiad chwaraeon cyntaf erioed yn San Steffan ym mis Medi 2011.[10] Yn y digwyddiad, daeth aelodau seneddol ac arglwyddi at ei gilydd yn ogystal ag enillwyr medalau aur megis Nicky Hunt ar Speakers' Green am ddiwrnod wedi ei neilltuo i'r gamp.[11]

Ym mis Chwefror 2013 enwyd Irranca-Davies fel Aelod Seneddol y Mis gan Total Politics. Enillodd y wobr am ei waith yn sefyll i fyny dros ffermwyr a defnyddwyr yn etholaeth Ogwr ac ar draws y genedl drwy berswadio'r llywodraeth i wneud tro pedol ar y Ddeddf Groceries Code Adjudicator.[12]

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. ↑ "No. 59418". The London Gazette. 13 Mai 2010.
  2. ↑ http://www.bbc.com/news/uk-wales-politics-35885206
  3. 1 2 3 "About Huw" Archifwyd 2016-03-22 yn y Peiriant Wayback. huwirranca-davies.org.
  4. ↑ "Recognition of Munitions Workers". All Party Groups. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-04-02. Cyrchwyd 23 Mawrth 2015.
  5. ↑ "Winning candidates for select committee Chairs announced". UK Parliament. 18 Mehefin 2015. Cyrchwyd 19 Mehefin 2015.
  6. ↑ http://www.newstatesman.com/politics/2015/06/who-nominated-who-2015-labour-leadership-election
  7. ↑ "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-04-20. Cyrchwyd 2016-05-06.
  8. ↑ http://www.walesonline.co.uk/news/politics/huw-irranca-davies-selected-labour-10556645
  9. ↑ "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2007-10-07. Cyrchwyd 2016-05-06.
  10. ↑ "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2016-04-15. Cyrchwyd 2016-05-06.
  11. ↑ http://www.bbc.co.uk/sport/0/archery/14801090
  12. ↑ "copi archif". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2015-02-12. Cyrchwyd 2016-05-06.

Dolenni allanol

[golygu | golygu cod]