Carwyn Jones

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Carwyn Jones
Carwyn Jones

Deiliad
Cymryd y swydd
9 Rhagfyr 2009
Rhagflaenydd Rhodri Morgan

Geni (1967-03-21) 21 Mawrth 1967 (50 oed)
Abertawe
Etholaeth Pen-y-bont ar Ogwr
Plaid wleidyddol Llafur
Priod Lisa
Alma mater Prifysgol Cymru

Prif Weinidog Cymru yw Carwyn Jones (ganwyd 21 Mawrth 1967). O 2007 i 2009 ef oedd Cwnsler Cyffredinol ac Arweinydd y Tŷ yn Llywodraeth Cynulliad Cymru. Mae'n aelod o'r Cynulliad dros Pen-y-bont ar Ogwr ers 1999. Mae'n fargyfreithwr ac yn siarad Cymraeg yn rhugl.

Prifweinidogaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Enillodd Carwyn Jones y ras i olynu Rhodri Morgan fel arweinydd y Blaid Lafur yng Nghymru ar 1 Rhagfyr 2009, gyda 51.97% o'r bleidlais, gan drechu Edwina Hart (29.19%) a Huw Lewis (18.84%).[1] Enwebwyd ef gan y Cynulliad i olynu Rhodri Morgan fel Prif Weinidog Cymru ar y 9 o Rhagfyr[2] a chymerodd y llw drenydd, sef ddydd Iau, 10 Rhagfyr mewn seremoni ffurfiol dan arweiniad y barnwr Mr Ustus Nigel Davis yn swyddfa Carwyn Jones ym Mharc Cathays, Caerdydd.[3]

Ad-drefnodd cabinet Llywodraeth y Cynulliad ar ôl dod yn brif weinidog. Penododd Leighton Andrews, rheolwr ei ymgyrch,[3] fel Gweinidog dros Blant, Addysg, a Dysgu Gydol Oes. Ers ymddiswyddiad Gordon Brown yn 2010 Carwyn ydy'r Gweinidog uchaf ei swydd yn y Blaid Lafur drwy wledydd Prydain.

Ei daith dramor gyntaf fel Prif Weinidog oedd i Gynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig yn Copenhagen ar 14 Rhagfyr 2009.[4] Gadawodd y gynhadledd yn gynnar y diwrnod canlynol oherwydd marwolaeth ei fam, Janice Jones.[5]

Yn Etholiad Cynulliad Cenedlaethol Cymru, 2011 cynyddodd y Blaid Lafur y nifer o aelodau oedd ganddynt i un yn llai na'r hyn oedd ei angen i fod yn y mwyafrif. Penderfynodd Carwyn weithredu fel (ac i ffurfio) Llywodraeth yn hytrach na pharhau efo'r glymblaid.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Rhagflaenydd:
sedd newydd
Aelod Cynulliad dros Ben-y-bont ar Ogwr
1999 – presennol
Olynydd:
deiliad
Swyddi gwleidyddol
Rhagflaenydd:
Andrew Davies
Gweinidog Busnes y Cynulliad
2002 – 2003
Olynydd:
Karen Sinclair
Rhagflaenydd:
swydd newydd
Gweinidog dros yr Amgylchedd, Cynllunio a Chefn Gwlad
2000 – 2007
Olynydd:
Jane Davidson
Rhagflaenydd:
swydd newydd
Gweinidog dros Addysg, Diwylliant a'r Gymraeg
2007 (31 Mai i 19 Gorffennaf)
Olynydd:
swydd wedi'i had-drefnu
Rhagflaenydd:
swydd newydd
Arweinydd y Tŷ
2007 – 2009
Olynydd:
heb ei gyhoeddi eto
Rhagflaenydd:
Rhodri Morgan
Prif Weinidog Cymru
2009 – presennol
Olynydd:
deiliad
Swyddi cyfreithiol
Rhagflaenydd:
swydd newydd
Cwnsler Cyffredinol Cymru
2007 – 2009
Olynydd:
John Griffiths