Pen-y-bont ar Ogwr

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Pen-y-bont ar Ogwr
The old bridge, two towers and walkway, Bridgend 1915596 6bc31f25.jpg
Math Tref, tref farchnad, Cymuned Edit this on Wikidata
Poblogaeth 49,404 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Pen-y-bont ar Ogwr Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 51.5072°N 3.5784°W Edit this on Wikidata
Cod SYG W04000883 Edit this on Wikidata
Cod OS SS905805 Edit this on Wikidata
Cod deialu 01656 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
AC/au Carwyn Jones (Llafur)
AS/au Madeleine Moon (Llafur)

Mae Pen-y-bont ar Ogwr (Saesneg: Bridgend) yn dref ym mwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr ag oddeutu 40,000 o bobol. Mae hefyd yn gymuned. Ei gefeilldref yw Langenau yn Yr Almaen. Tan yr 20g, tref marchnad oedd hi yn bennaf. Mae hi bellach yn dref ddiwydiannol oherwydd datblygu ystadau diwydiannol ger yr M4 sydd wedi denu cwmnïau megis Sony a Ford i'r ardal. Mae Pen-y-bont yn gartref hefyd i bencadlys Heddlu De Cymru. Adeiladwyd carchar preifat (Carchar Parc Ei Mawrhydi) yn niwedd y 1990au ar safle hen ysbyty seiciatreg ar gyrion y dref uwchben pentref Coety.

Cynrychiolir yr ardal hon yn y Cynulliad Cenedlaethol gan Carwyn Jones (Llafur) a'r Aelod Seneddol yw Madeleine Moon (Llafur).[1][2]

Ardaloedd[golygu | golygu cod y dudalen]

Afonydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Afon Ogwr yn llifo trwy'r dref, gyda'r Nant Morfa yn ei chyfarfod ger Meysydd y Bragdy. Mae'r Afon Ewenni yn llifo ar gyrion y dref yn Nhredŵr i gyfarfod yr Ogwr ger Castell Ogwr ar ben yr aber.

Cysylltiadau ffyrdd a rheilffordd[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Pen-y-bont yn agos i gyffyrdd 35 a 36 traffordd yr M4, hanner ffordd rhwng dinas Abertawe a dinas Caerdydd.
Mae gan Pen-y-bont orsaf rheilffordd ar lein y Great Western, gyda gwasanaethau cyflym i ddinas Llundain ac Abertawe. Mae yna orsaf arall ym Melin Wyllt ar lein Maesteg. Mae gwasanaethau lleol yn rhedeg i Gaerdydd a Gorllewin Lloegr ar y brif lein a lein Bro Morgannwg. I'r gorllewin mae gwasanaethau lleol i Abertawe a Gorllewin Cymru. Hefyd mae gwasanaethau lleol i Faesteg. Gweithredir y gwasanaethau lleol gan Trafnidiaeth Cymru, a'r gwasanaethau cyflym gan Great Western Railway.

Cyfrifiad 2011[golygu | golygu cod y dudalen]

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[3][4][5][6]

Cyfrifiad 2011
Poblogaeth cymuned Pen-y-bont ar Ogwr (pob oed) (14,912)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Pen-y-bont ar Ogwr) (1,289)
  
8.9%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Pen-y-bont ar Ogwr) (11688)
  
78.4%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer mewn gwaith rhwng 16 a 74 oed(Pen-y-bont ar Ogwr) (2,834)
  
42.6%
:Y ganran drwy Gymru
  
67.1%

Enwogion[golygu | golygu cod y dudalen]

Ysgolion[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Ysgol Gyfun Brynteg
  • Ysgol Gyfun Bryntirion
  • Ysgol Gyfun Pencoed
  • Ysgol Gyfun Ynysawdre
  • Ysgol Gyfun Ogwr
  • Ysgol Gynradd Penybont
  • Ysgol Gynradd yr Hen Gastell
  • Ysgol Gynradd Bragle
  • Ysgol Gynradd Gymraeg Bro Ogwr
  • Ysgol Gynradd Tremaen
  • Ysgol Archddeon John Lewis yr Eglwys yng Nghymru
  • Ysgol Gynradd Llidiart
  • Ysgol Plant Bach Bryntirion
  • Ysgol Plant Iau Llangewydd
  • Ysgol Gynradd Brynmenyn
  • Ysgol Gynradd Ffaldau
  • Ysgol Gynradd Betws

Eisteddfod Genedlaethol[golygu | golygu cod y dudalen]

Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol ym Mhen-y-bont ar Ogwr ym 1948. Am wybodaeth bellach gweler:

Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Ogwr 1998 ym Mhencoed.

Oriel[golygu | golygu cod y dudalen]

Gefeilldrefi[golygu | golygu cod y dudalen]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Cynulliad; adalwyd 24 Chwefror 2014
  2. Gwefan parliament.uk; adalwyd 24 Chwefror 2014
  3. "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html. Adalwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
  4. Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
  5. Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
  6. Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.; adalwyd 31 Mai 2013