Llywydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Cymru
Flag of Wales 2.svg

Mae'r erthygl hon yn rhan o'r gyfres ar:
wleidyddiaeth a llywodraeth
Cymru



gweld  sgwrs  golygu

Llywydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru yw'r llywydd a etholir gan Aelodau Cynulliad Cymru yn y Cynulliad Cenedlaethol i gadeirio eu sesiynau llawn (plenari), i gadw drefn yn y siambr, ac i amddiffyn hawliau'r Aelodau. Er bod gan y Llywydd enw Saesneg (Presiding Officer of the National Assembly for Wales), defnyddir y teitl Llywydd ar lawr y Cynulliad yn y ddwy iaith.

Yn ogystal mae'n arwain y corff yn y Cynullaid a adweinir fel Comisiwn y Cynulliad ac felly'n gweithredu fel cynrychiolydd i'r sefydliad ar achlysuron swyddogol. Etholir un Dirprwy Lywydd i'w gynorthwyo. Lleolir swyddfa'r Llywydd yn Nhŷ Hywel ar Fae Caerdydd.

Yr unig bobl i ddal y swydd hyd yn hyn yw Dafydd Elis-Thomas (a apwyntiwyd am y tro cyntaf yn 1999, ac eto am yr ail a'r trydydd dro yn 2003 a 2007), Rosemary Butler (a apwyntiwyd yn 2011) ac Elin Jones (a apwyntiwyd yn 2016).[1][2]

Dyletswyddau'r Llywydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Elin Jones,
(Plaid Cymru), Llywydd y Cynulliad

Prif swyddogaeth y Llywydd yw cadeirio sesiynau llawn y Cynulliad, cadw trefn ac amddiffyn hawliau Aelodau. Mae'n gyfrifol am sicrhau fod busnes yn cael ei drafod ar sail cydraddoldeb ac yn ddiduedd.

Mae'r Llywydd yn gyfrifol hefyd am Orchmynion Sefydlog a'u dadansoddiad. Gweithreda hefyd fel Cadeirydd Comisiwn y Cynulliad, gyda dyletswydd arbennig i hyrwyddo gweithredu democrataidd, arweinyddiaeth, datblygu grymusterau deddfwriaethol y Cynulliad at y dyfodol, a chysylltiadau allanol y corff.

Mae'n gyfrifol yn wleidyddol, gyda'r Is Lywydd, am bob agwedd ar y Gorchmynion Sefydlog sy'n berthnasol i Swyddfa'r Llywydd.

Mae'r Llywydd yn cadeirio cyfarfodydd Panel Cadeiryddion y Pwyllgorau Dethol, lle mae trefniadau pwyllgor a materion sy'n effeithio ar fusnes pwyllgor yn cael eu trafod. Yn ogystal i hyn oll, mae'r Llywydd yn gweithredu fel llysgenad y Cynulliad Cenedlaethol, yn mynychu cynhadleddau llywyddion ac achlysuron eraill er mwyn hyrwyddo'r Cynulliad a chodi ei broffeil.

Y Llywydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Rhestr o ddeiliaid y swydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Enw Llun Dechrau yn y swydd Gorffen yn y swydd Plaid wleidyddol Nodiadau
Yr Arglwydd Elis-Thomas CC AC Dafyddelisthomas.jpg 12 Mai, 1999 11 Mai, 2011 Plaid Cymru Apwyntiwyd yn 1999, apwyntiwyd eto yn 2003 a 2007.
Rosemary Butler AC Rosemary Butler - National Assembly for Wales.jpg 11 Mai 2011 6 Ebrill 2016 Llafur
Elin Jones AC Elin Jones 2011.jpg 11 Mai 2016 Plaid Cymru

Dirprwy Lywydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Rhestr o ddeiliaid y swydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Enw Llun Dechrau yn y swydd Gorffen yn y swydd Plaid wleidyddol Nodiadau
Jane Davidson AC Jane Davidson.jpg 12 Mai 1999 17 Hydref 2000 Llafur Cynulliad cyntaf. Ymddiswyddodd pan ddaeth yn Weinidog o'r Llywodraeth.
John Marek AC Hydref 2000 Mai 2003 Llafur Cynulliad cyntaf
John Marek AC 7 Mai 2003 Mai 2007 Forward Wales Ail Gynulliad
Rosemary Butler AC Rosemary Butler 2011.jpg 9 Mai 2007 11 Mai 2011 Llafur Trydydd Cynulliad
David Melding AC David Melding AM.jpg 11 Mai 2011 5 Ebrill 2016 Ceidwadwyr Pedwerydd Cynulliad
Ann Jones AC Ann Jones.jpg 11 Mai 2016 Ceidwadwyr Pumed Cynulliad


Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]