Dafydd Elis-Thomas

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Dafydd Elis-Thomas
Dafydd Elis-Thomas

Cyfnod yn y swydd
12 Mai 1999 – 11 Mai 2011
Rhagflaenydd Swydd newydd
Olynydd Rosemary Butler

Cyfnod yn y swydd
6 Mai 1999 – presennol

Cyfnod yn y swydd
28 Chwefror 1974 – 9 Ebrill 1992
Rhagflaenydd William Edwards
Olynydd Elfyn Llwyd

Geni (1946-10-18) 18 Hydref 1946 (70 oed)
Caerfyrddin
Plaid wleidyddol Plaid Cymru
Priod Mair Parry Jones

Gwleidydd Cymreig yw Dafydd Elis-Thomas, Barwn Elis-Thomas neu'r Arglwydd Elis-Thomas (ganwyd 18 Hydref 1946). Mae'n aelod o Cyfrin Gyngor y Deyrnas Unedig ac yn Aelod Cynulliad (AC) dros Ddwyfor Meirionnydd ar ran Plaid Cymru (1974-2016); yn 2016 gadawodd y Blaid gan ddweud y byddai'n sefyll fel ymgeisydd annibynol yn yr etholiad nesaf.[1] Bu'n Llefarydd y Cynulliad o'r cychwyn yn 1999 hyd at 2011. Mae'n Llywydd Prifysgol Bangor ac yn aelod o Dŷ'r Arglwyddi. Mae'n Llywydd Anrhydeddus Searchlight Cymru yn ogystal.

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Dafydd Elis-Thomas yng Nghaerfyrddin, yn fab i weinidog yn Eglwys Bresbyteraidd Cymru, a chafodd ei fagu yn Llandysul a Llanrwst.[2][3] Bu'n fyfyriwr ym Mhrifysgol Bangor rhwng 1964 – 1970 lle cafodd ddoethuriaeth mewn Athroniaeth ac Astudiaethau Llenyddol.

Fe’i etholwyd yn Aelod Seneddol yn Chwefror 1974, yr un adeg â Dafydd Wigley, pan etholwyd dau aelod seneddol Plaid Cymru, ac yn dilyn etholiad mis Hydref, dri aelod seneddol am y tro cyntaf. Ar y cychwyn, ef oedd yr aelod ieuengaf yn y Tŷ Cyffredin. Gadawodd y lle hwnnw ym 1983 ac ym 1992 fe’i henwebwyd i fod yn aelod o Dŷ'r Arglwyddi, fel y Barwn Elis-Thomas.

Personol[golygu | golygu cod y dudalen]

Ym 1970 priododd Elen M. Williams ac mae ganddynt dri mab. Wedi ysgariad, bu'n bartner i Marjorie Thompson, cadeirydd CND. Ym 1993 priododd Mair Parry Jones ac maent yn byw yn Llandaf, Caerdydd pan fo'n gweithio yng Nghaerdydd ac ym Betws-y-Coed fel arall. Yng nghofnodion swyddogol Sant Steffan cyfeirir ato fel "Dafydd Elis Elis-Thomas".[4]

Proffesiynol[golygu | golygu cod y dudalen]

Dyma rai o'i swyddi proffesiynol:

Llenor[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'n awdur ar nifer o lyfrau gan gynnwys Cyfansoddi Ewrop - Helaethu Ffiniau.

Senedd y Deyrnas Unedig
Rhagflaenydd:
William Edwards
Aelod Seneddol dros Feirionnydd
19741983
Olynydd:
dilewyd yr etholaeth
Rhagflaenydd:
etholaeth newydd
Aelod Seneddol dros Feirionnydd Nant Conwy
19831992
Olynydd:
Elfyn Llwyd
Rhagflaenydd:
Bernadette Devlin
Baban y Tŷ
1974
Olynydd:
Hélène Hayman
Cynulliad Cenedlaethol Cymru
Rhagflaenydd:
swydd newydd
Aelod Cynulliad dros Feirionnydd Nant Conwy
19992007
Olynydd:
dilewyd yr etholaeth
Rhagflaenydd:
etholaeth newydd
Aelod Cynulliad dros Ddwyfor Meirionnydd
2007 – presennol
Olynydd:
deiliad
Seddi'r cynulliad
Rhagflaenydd:
Dim
Llywydd y Cynulliad
19992011
Olynydd:
Rosemary Butler
Swyddi gwleidyddol pleidol
Rhagflaenydd:
Dafydd Wigley
Llywydd Plaid Cymru
19841991
Olynydd:
Dafydd Wigley

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. bbc.co.uk; adalwd 15 Hydref 2016.
  2. "Dafydd Elis-Thomas AM". BBC Democracy Live website. BBC. 2013. http://news.bbc.co.uk/democracylive/hi/representatives/profiles/26851.stm. Adalwyd 3 Mai 2013.
  3. "Dafydd Elis-Thomas AM". Gwefan Plaid Cymru. Plaid Cymru. 2013. http://www.english.plaidcymru.org/dafydd-elis-thomas-am/. Adalwyd 3 Mai 2013.
  4. London Gazette: no. 53056. p. 15921. 23 Medi 1992.
  5. Manylion bywgraffiadol ar wefan wleidyddol y BBC, 1 Medi 1999; Adalwyd 30 Rhagfyr 2015