Gwlad Iorddonen

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
المملكة الأردنية الهاشمية
Al-Mamlakah al-Urdunniyyah al-Hāšimiyyah

Teyrnas Hasimaidd Iorddonen
Baner Gwlad Iorddonen Arfbais Gwlad Iorddonen
Baner Arfbais
Arwyddair: Duw, Gwlad a Brenin
Anthem: عاش المليك
As-salam al-malaki al-urdoni
Lleoliad Gwlad Iorddonen
Prifddinas Amman
Dinas fwyaf Amman
Iaith / Ieithoedd swyddogol Arabeg
Llywodraeth Brenhiniaeth gyfansoddiadol
- Brenin Abdullah II
- Prif Weinidog Abdullah Ensour
Annibyniaeth
- Diwedd Mandad Prydain

25 Mai 1946
Arwynebedd
 - Cyfanswm
 - Dŵr (%)
 
89,342 km² (112fed)
dibwys
Poblogaeth
 - Amcangyfrif 2005
 - Cyfrifiad 2003
 - Dwysedd
 
5,350,000 (110fed)
4,755,000
60/km² (131ain)
CMC (PGP)
 - Cyfanswm
 - Y pen
Amcangyfrif 2005
$27.96 biliwn (97ain)
$4,825 (103ydd)
Indecs Datblygiad Dynol (2004) 0.760 (86ain) – canolig
Arian cyfred Dinar Gwlad Iorddonen (JOD)
Cylchfa amser
 - Haf
(UTC+2)
(UTC+3)
Côd ISO y wlad .jo
Côd ffôn +962

Mae Gwlad Iorddonen (Arabeg لمملكة الأردنّيّة الهاشميّة Al-Mamlakah al-Urdunniyyah al-Hāšimiyyah) yn wlad Arabaidd sy'n ffinio ag Israel i'r gorllewin, Syria i'r gogledd, Irac i'r dwyrain a Sawdi Arabia i'r de-orllewin. Amman yw prifddinas y wlad. Mae'r wlad ar groesffordd bwysig rhwng Asia, Affrica ac Ewrop. Ei henw swyddogol yw "Brenhiniaeth Hashemite yr Iorddonen".[1] Cafodd ei chreu yn 1946 o ran o Balesteina Brydeinig.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Ceir cofnod o bobl yn byw yma ers Hen Oes y Cerrig ac yn niwedd yr Oes Efydd fe'i rheolwyd gan dair brenhiniaeth wahanol: Ammon, Moab ac Edom.[2] Yna daeth Brenhiniaeth y Nabatea, cyfnod gyda'r Rhufeiniaid yn ei rheoli ac yna Ymerodraeth yr Otomaniaid.[3] Ar ddiwedd yr Ail Ryfel Byd yn 1921 daeth 'Emiradau Trawsiorddonen' (Emirate of Transjorda) i fodolaeth, dan brotectoriaeth Prydain, wedi'i ffurfio allan o'r o Balesteina Brydeinig. Cafod Trawsiorddonen ei chydnabod gan Gynghrair y Cenhedloedd yn yr un flwyddyn.[4] Yn 1946 cyhoeddodd ei hannibyniaeth oddi wrth Prydain a dethlir y diwrnod hwn yn flynyddol ar 25 Mai. Ei henw swyddogol oedd "Brenhiniaeth Hashemite Trawsiorddonen".

Yn y Rhyfel rhwng Arabia ac Israel yn 1948, meddiannodd diroedd Y Lan Orllewinol a newidiwyd enw'r wladwriaeth yn "Frenhiniaeth Hashemite yr Iorddonen" ar 1 Rhagfyr 1948.[5]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Breaking down the headlines: Understanding the Levant". Global Studies Center, University of Pittsburgh. 2014. http://www.ucis.pitt.edu/global/outreach/levant. Adalwyd 19 March 2016.
  2. LaBianca, Oystein S.; Younker, Randall W. (1995). "The Kingdoms of Ammon, Moab, and Edom: The Archaeology of Society in Late Bronze/Iron Age Transjordan (ca. 1400-500 BCE)". In Thomas Levy. The Archaeology of Society in the Holy Land. Leicester University Press. Adalwyd March 9, 2016.  Check date values in: |access-date= (help)
  3. "The History of a Land". Ministry of Tourism and Antiquities. The Department Of Antiquities (Jordan). http://www.doa.gov.jo/En/inside.php?src=sublinks&SlID=5024&MlID=8. Adalwyd 30 September 2015.
  4. Marjorie M. Whiteman, Digest of International Law, vol. 1, U.S. State Department (Washington, D.C.: U.S. Government Printing Office, 1963) tt 636, 650–652
  5. Sachar, Howard M. (2013). A History of Israel: From the Rise of Zionism to Our Time (2 ed.). Knopf Doubleday Publishing Group. ISBN 978-0-8041-5049-1. Adalwyd 2016-03-20. 
Flag of Jordan.svg Eginyn erthygl sydd uchod am Wlad Iorddonen. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.