Ajlwn

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Ajlwn
Ajlun from Ajlun Castle.jpg
Math Dinas, safle archaeologeol Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Ardal Lywodraethol Ajlwn Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Gwlad Iorddonen Gwlad Iorddonen
Arwynebedd 4 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr 719 metr Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 32.3336°N 35.7522°E Edit this on Wikidata
Cod post 26810 Edit this on Wikidata

Mae Ajlwn (orgraff Gymraeg; Ajlun neu Ajloun yn Saesneg; (Arabeg: عجلون, 'Ajlūn) yn dref yng Ngwlad Iorddonen wedi'i lleoli ger Parc Cenedlaethol Dibbin, mewn dyffryn ffrwythlon iawn sy'n llawn gwinllannoedd a choedwigoedd. Roedd gan y ddinas 7,289 o drigolion yn 2004, yn bennaf o ethnigrwydd Arabaidd ac Islamaidd. Dyma dref weinyddol Ardal Lywodraethol Ajloun.

Prif adeiladau'r ddinas yw'r mosg a'r castell enwog. Mae'r mosg wedi'i leoli yng nghanol y dref, ar y ffordd i'r gaer, ac mae'n arbennig am ei minaret, yn ôl yr un ffyddlon o gelf Islamaidd harddaf. Lle mae'r mosg bellach yn sefyll roedd unwaith Eglwys Fysantaidd gydah iard gyfoethog y gellir ymweld â hi heddiw.

Castell Ajlwn[golygu | golygu cod y dudalen]

Panorama o'r Castell o'r dyffryn

Mae'r term Arabeg Qalʿat ʿAjlūn yn golygu castell enwog y dref, a ystyriwyd yn un o'r enghreifftiau mwyaf o bensaernïaeth filwrol Arabaidd. Mae wedi ei leoli 3 km o 'Ajlūn, y mae ei enw yn ddyledus iddo, ar fynydd 1,250m o uchder, lle mae'n bosibl gweld dyffryn afon Iorddonen a mynyddoedd Galilea.

Mae hanes y castell yn croestorri â hanes y ddinas: yn 1184 roedd yr emir Izz al-Dīn Usāma [1], a ymffrostiai ei fod yn ŵyr i'r enwog Saladin, yn awyddus i adeiladu bastiwn i reoli'r ffordd cysylltu rhwng Damascus â'r Aifft. Ymhellach, roedd yr emir hefyd am i rywun wylio dros y mwynau haearn cyfagos, gan ofni y gallai'r Croesgadwyr ei meddiannu. Yn 1214 bu farw Izz al-Dīn Usāma a chafodd y castell ei ehangu trwy ychwanegu pumed tŵr a phorth mynediad mwy pwerus (1215). Cafodd y gaer ei dinistrio i raddau helaeth yn ystod ymgosodiad gan y Mongolwyr ar yr ardal ym 1260, a dim ond yn ddiweddarach y cafodd ei hailadeiladu yn y Swltan Mamluk o'r enw Braibars. Cwympodd y castell yn adfail yn yr 17g a'i ailddarganfod yn 1812, ond dim ond yn yr 1960au y cafodd ei hadfer. Gwnaed difrod fawr i'r castell gan Ddaeargryn Galilea yn 1837 a Daeargryn Jerico yn 1927.[1]

Strwythur y gaer[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r castell wedi'i amgylchynu gan ffos llydan ac roedd ganddo bont godi bellach sydd bellach wedi ei disodli gan lwybr cerdded, sy'n arwain at y fynedfa. Mae gan y coridorau ddarnau.

Nodweddion eraill[golygu | golygu cod y dudalen]

Un theori dros etymoleg yr enw Aljwn yw iddo darddu o enw brenin y Moabitiaid, Eglon, a nodir yn y Beibl ond does dim sicrwydd o hyn.

Mae ardal Ajlwn yn enwog am ei choed. Lleolir Gwarchodfa Natur Ajlwn gyfagos lle ceir coedwig braf. [2] Credir i'r fforest fod y fwyaf yn y Dwyrain Canol ar un adeg nes i yr Otomaniaid dorri coed er cael tanwydd i'r rheilffordd i Mecca.

Oriel[golygu | golygu cod y dudalen]

Dolenni[golygu | golygu cod y dudalen]

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]