Afon Iorddonen

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Afon Iorddonen
Jordan River.jpg
Math afon Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Gwlad Gwlad Iorddonen, Gwladwriaeth Palesteina Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 33.1867°N 35.6192°E, 31.7614°N 35.5583°E Edit this on Wikidata
Tarddiad Mynydd Hermon Edit this on Wikidata
Aber Môr Marw Edit this on Wikidata
Llednentydd Afon Yarmouk, Afon Zarqa, Tirtza, Wadi Qelt, Afon Dan, Harod stream, Banyas, Afon Hasbani, Nachal Bezek, Nachal Dišon, Nachal Milcha, Q10361536, Nachal Anin, Nachal Avuka, Hagal Stream, Nachal Došen, Q12039983, Nachal Minta, Nachal ha-Jadid Edit this on Wikidata
Dalgylch 18,000 cilometr sgwâr Edit this on Wikidata
Hyd 252 cilometr Edit this on Wikidata
Llynnoedd Môr Galilea Edit this on Wikidata

Afon yn y Dwyrain Canol yw Afon Iorddonen. Mae'n 360 km o hyd, ac yn llifo trwy Libanus ac Israel/Palesteina, gan ffurfio'r ffîn rhwng Israel a Gwlad Iorddonen, yna'r ffîn rhwng Gwlad Iorddonen a'r Lan Orllewinol, sydd ar hyn o bryd ym meddiant Israel, cyn llifo i mewn i'r Môr Marw.

Mae tarddiad yr afon yn mynyddoedd Antilibanus, ar lechweddau Mynydd Hermon yn Libanus. Daw ei dŵr o dair ffynhonnell: glawogydd (yn bennaf yn y gaeaf), ffynhonnau yn tarddu o geigiau karst mynyddoedd Antilibanus, a'r eira yn meirioli ar lechweddau Mynydd Hermon yn y gwanwyn. Mae'n llifo tua'r de i mewn i Israel, ac yn llifo trwy Fôr Galilea cyn gadael y llyn gerllaw kibbutz Degania, ar ochr ddeheuol y llyn. Mae'n mynd ymlaen tua'r de i lifo i mewn i ran ogleddol y Môr Mawr. Yr unig afon o faint sy'n llifo i mewn iddi yw Afon Yarmuk, sy'n ffurfio rhan o'r ffîn rhwng Gwlad Iorddonen a Syria.

Afon Iorddonen

Ceir nifer fawr o gyfeiriadau ar yr Iorddonen yn y Beibl, ac oherwydd hyn, magodd bwysigrwydd crefyddol mawr. Fe'i defnyddir yn aml mewn delweddau crefyddol; gall "croesi'r Iorddonen" olygu marw ("Ar lan Iorddonen ddofn/Rwy'n oedi'n nychlyd...").