Hendy-gwyn

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Hendy-gwyn
Market Street, Whitland - geograph.org.uk - 1414951.jpg
Math Tref bost, tref, cymuned Edit this on Wikidata
Cysylltir gyda Fflewyn Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Sir Gaerfyrddin Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 51.818°N 4.611°W Edit this on Wikidata
Cod SYG W04000560 Edit this on Wikidata
Cod OS SN201165 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
AC/au Angela Burns (Ceidwadwyr)
AS/au Simon Hart (Ceidwadwr)

Tref fechan hanesyddol yng ngorllewin Sir Gaerfyrddin yw'r Hendy-gwyn (Saesneg: Whitland)[1] neu'r Hendy-gwyn ar Daf (hefyd Hendy Gwyn ar Daf[2]). Roedd yn adnabyddus yn yr Oesoedd Canol fel safle Y Tŷ Gwyn ar Daf, canolfan eglwysig a noddwyd gan dywysogion teyrnas Deheubarth.

Cynrychiolir Hendy-gwyn yn y Cynulliad Cenedlaethol gan Angela Burns (Ceidwadwyr) a'r Aelod Seneddol yw Simon Hart (Ceidwadwr).[3][4]

Abaty'r Tŷ Gwyn ar Daf[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Abaty Hendy-gwyn ar Daf

Sefydlwyd yr abaty enwog yma fel cangen Gymreig o abaty Clairvaux yn Ffrainc, un o abatai mawr y Sistersiaid, yn y flwyddyn 1140. Er mai sefydliad Normanaidd oedd yr abaty ar y dechrau, gyda'r mynachod wedi dod drosodd o Ffrainc, dan nawdd yr Arglwydd Rhys o Ddeheubarth daeth yn sefydliad trwyadl Gymreig a fu'n gefnogol iawn i ymdrechion tywysogion Cymru i gadw annibyniaeth y wlad. Ond talodd y pris am ei gefnogaeth yn 1257 pan gafodd ei anrheithio gan filwyr Seisnig a lladd llawer o'r brodyr. Claddwyd y bardd Dafydd Nanmor (fl. 1450-1480) ym mynwent y Tŷ Gwyn.

Cyfrifiad 2011[golygu | golygu cod y dudalen]

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[5][6][7][8]

Cyfrifiad 2011
Poblogaeth cymuned Hendy-gwyn (pob oed) (1,792)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Hendy-gwyn) (749)
  
43.4%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Hendy-gwyn) (1325)
  
73.9%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer mewn gwaith rhwng 16 a 74 oed(Hendy-gwyn) (300)
  
37.3%
:Y ganran drwy Gymru
  
67.1%

Côr Meibion Hendy-gwyn[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion Hendy-gwyn

Oriel[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Defnyddir sillafiad Cymdeithas Enwau Lleoedd Cymru a Gwyddoniadur Cymru; Gwasg Prifysgol Cymru; cyhoeddwyd 2008; tud 439
  2. Aneirin Talfan Davies, Crwydro Sir Gâr. Cyfres Crwydro Cymru, 1970.
  3. Gwefan y Cynulliad; adalwyd 24 Chwefror 2014
  4. Gwefan parliament.uk; adalwyd 24 Chwefror 2014
  5. "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. Cyrchwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
  6. Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
  7. Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
  8. Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.; adalwyd 31 Mai 2013

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]