New Inn, Sir Gaerfyrddin

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
New Inn, Sir Gaerfyrddin
New Inn Carmarthenshire.jpg
Math pentref Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Sir Gaerfyrddin Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Yn ffinio gyda Llanfihangel-ar-Arth Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 52.0085°N 4.2271°W Edit this on Wikidata
Cod OS SN473367 Edit this on Wikidata

Pentref bychan yn Sir Gaerfyrddin yw New Inn (ymddengys nad oes enw Cymraeg arno). Fe'i lleolir yng ngogledd canolbarth y sir ar y ffordd A485 tua 12 milltir i'r gogledd o dref Caerfyrddin, hanner ffordd rhwng y dref honno a Llanbedr Pont Steffan. Yng Nghyfrifiad 2011, poblogaeth New Inn oedd 348.[1] Mae'n rhan o blwyf eglwysig Llanfihangel-ar-Arth.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Datblygodd y pentref ar groesffordd o ffordd Rufeinig Sarn Helen a llwybr pwysig (ffordd y porthmyn yn ddiweddar). Roedd y pentref yn ganolfan fasnachol erbyn canol y 19g, gyda siop gyffredinol (oedd yn allforio meintiau enfawr o fenyn a pheth caws i ddociau Caerfyrddin), tair tafarn a gwesty pwysig The Traveller's Rest. Dirywiodd economi'r pentref yn dilyn agor rheilffordd ym mhentref cyfagos Pencader.[2]

Agorodd yr ysgol gymunedol yn y pentref yn 1881. Yn y degawd diwethaf bu gostyngiad sylweddol yn nifer y disgyblion a gofrestrodd yn yr ysgol a cheuwyd yr ysgol yn 2007.[3]

Nawr mae’r pentref yn cynnwys capel, gwerthwr peiriannau amaethyddol, cwmni peirianneg, fferm laeth, a threfnydd teithiau.

Trafnidiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Lleolir y pentref ar y briffordd A485 sy'n ei gysylltu i'r trefi cyfagos o Gaerfyrddin a Llanbedr Pont Steffan. Mae nifer o lwybrau troed cyhoeddus sy'n ei gysylltu i'r trefi cyfagos o Wyddgrug a Phencader.

Mae'r gwasanaeth bws TrawsCymru T1, sy'n dechrau yn Llambed a diwedd yng Nghaerfyrddin yn stopio bob awr yn y pentref. Mae'r bws 701, sy'n ddiwedd yng Nghaerdydd yn stopio bob dydd.

Cyfrifiad 2011[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn ôl y Cyfrifiad 2011, gall 212 o'r 316 preswylwyr (dros 3 oed) deall siarad Cymraeg llafar (63%). Dangosodd y cyfrifiad bod 195 preswylwyr (58%) yn gallu siarad Cymraeg. Y poblogaidd yn 2001 oedd 306, sy'n awgrymu cynnydd. Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[1][4][5][6]

Cyfrifiad 2011
Poblogaeth New Inn (pob oed) (348)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (New Inn) (199)
  
57.2%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (New Inn) (228)
  
65.5%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer rhwng 16 – 64 oed sydd mewn gwaith (New Inn) (186)
  
71.5%
:Y ganran drwy Gymru
  
67.1%

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]