Wrecsam

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Wrecsam
Skyline of Wrexham town centre.jpg
Math tref farchnad, cymuned Edit this on Wikidata
Poblogaeth 61,603 Edit this on Wikidata
Gefeilldref/i Racibórz, Iserlohn Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Wrecsam Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Yn ffinio gyda Gwaunyterfyn Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 53.0463°N 2.9932°W Edit this on Wikidata
Cod OS SJ335505 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
AC/au Lesley Griffiths (Llafur)
AS/au Ian Lucas (Llafur)
Gweler hefyd Wrecsam (gwahaniaethu).

Tref yng ngogledd-ddwyrain Cymru yw Wrecsam (Saesneg: Wrexham). Hi yw prif dref Bwrdeistref Sirol Wrecsam a'r dref fwyaf o ran poblogaeth yng ngogledd Cymru, gyda phoblogaeth o dros 42,576 yn Cyfrifiad y Deyrnas Unedig 2001, ac roedd gan Ardal Drefol Wrecsam, fel y diffinwyd gan y Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol, boblogaeth o 63,084.[1] Mae gan ardal ehanagach Bwrdeistref Sirol Wrecsam, sy'n gorchuddio ardal o 50,500 hectar, boblogaeth o dros 130,000. Hon yw'r dref nawfed fwyaf yng Nghymru yn ôl poblogaeth, ond y pedwrydd yn ôl ei hardal drefol. Yn hanesyddol bu'n rhan o'r hen Sir Ddinbych, ac mae'n rhan o sir seremonïol Clwyd. Yr enw Saesneg Wristleham yw tarddiad yr enw Wrecsam yn Gymraeg, mae'r enw Saesneg hefyd wedi newid i Wrexham erbyn heddiw.

Canol Wrecsam

Cynrychiolir yr ardal hon yn y Cynulliad Cenedlaethol gan Lesley Griffiths (Llafur) a'r Aelod Seneddol yw Ian Lucas (Llafur).[2][3]

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae tystiolaeth o weithgaredd dyn yn ardal Wrecsam yn dyddio'n hyd i 8,000 o flynyddoedd yn ôl. Ond yr anheddiad cyntaf a wyddys amdani yw Castell Wristleham, castell mwnt a beili a leolwyd ar safle Parc Erddig ac a sefydlwyd ym 1161. Mae cofnod o Edward I, brenin Lloegr yn aros yn Wrecsam am gyfnod byr yn ystod ei ymgyrch i atal gwrthryfel Madog ap Llywelyn ym 1294. Daeth y dref yn rhan o Sir Ddinbych pan grewyd y sir ym 1536. Roedd Wrecsam wedi ei rannu'n ddwy drefgordd gwahanol, Wrexham Regis (dan reolaeth Brenin Lloegr) a Wrexham Abbot (rhannau hynaf y dref yn gyffredinol, a fu'n eiddo i Abaty Glyn y Groes, Llangollen yn wreiddiol).

Digwyddodd un o'r trychinebau mwyaf erchyll yn hanes pyllau glo Prydain yng Nglofa Gresffordd ger Wrecsam, pan laddwyd 265 o löwyr ar ôl ffrwydrad nwy yn y pwll ar yr 22 Medi 1934.

Clwb Pêl-droed Wrecsam ydyw'r clwb pêl-droed proffesiynol hynaf yng Nghymru.

Mewn rhigwm adnabyddus mae clochdy eglwys Wrecsam yn un o Saith Rhyfeddod Cymru.

Eisteddfod Genedlaethol[golygu | golygu cod y dudalen]

Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yn Wrecsam ym 1888, 1912, 1933, 1977 a 2011.

Addysg uwch[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae yna berthynas freintiedig rhwng Wrecsam (Prifysgol Glyndŵr - Athrofa Addysg Uwch Gogledd Ddwyrain Cymru cynt) a Saint-Dié-des-Vosges (Institut universitaire de technologie), yn Ffrainc.

Pobol enwog[golygu | golygu cod y dudalen]

Gefeilldrefi[golygu | golygu cod y dudalen]

Oriel[golygu | golygu cod y dudalen]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1.  ONS Statistics for Urban Areas 2001.
  2. Gwefan y Cynulliad; adalwyd 24 Chwefror 2014
  3. Gwefan parliament.uk; adalwyd 24 Chwefror 2014


CymruWrecsam.png Eginyn erthygl sydd uchod am fwrdeistref sirol Wrecsam. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato