Penarlâg

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Coordinates: 53°10′55″N 3°01′12″W / 53.182°N 3.02°W / 53.182; -3.02

Penarlâg
Saesneg: Hawarden
Penarlag.gif
Y prif stryd fawr
Penarlâg is located in Flintshire
Penarlâg

Penarlâg Sir Fflint
Poblogaeth 1,858 (Cyfrifiad 2001)[1]
Cyfeirnod grid yr AO SJ315655
Cymuned Penarlâg
Sir Sir Fflint
Sir seremonïol Clwyd
Gwlad Cymru
Gwladwriaeth sofran Y Deyrnas Unedig
Tref bost GLANNAU DYFRDWY
Rhanbarth cod post CH5
Cod deialu 01244
Yr Heddlu Gogledd Cymru
Tân Gogledd Cymru
Ambiwlans Cymru
Senedd yr Undeb Ewropeaidd Cymru
Senedd y DU Alun a Glannau Dyfrdwy
Cynulliad Cymru Alun a Glannau Dyfrdwy
Rhestr llefydd: y DU • Cymru • Sir Fflint
Erthygl am y pentref yw hon. Am y cwmwd canoloesol gweler Penarlâg (cwmwd).

Mae Penarlâg (Saesneg: Hawarden) yn dref yn nwyrain Sir y Fflint, ar gyffordd yr A55 a'r A550 tua 6 milltir i'r gorllewin o ddinas Caer dros y ffin. Mae Llyfrgell Deiniol Sant, a sefydlwyd gan William Ewart Gladstone yno. Bu'r Rhyddfrydwr enwog fyw yn y pentref am dros 60 mlwydd. Deiniol yw nawddsant y plwyf. Ceir maes awyr bychan ger y pentref.

Eglwys Ddeiniol Sant[golygu]

Mae'r eglwys yn dyddio o'r 13eg ganrif os nad cynt ac yn gysegredig i Sant Deiniol, esgob cyntaf Bangor. Ond cafodd yr hen eglwys ei llosgi i gyd bron yn 1857. Codwyd yr eglwys newydd gan y pensaer Scott ac mae'n cynnwys nifer o ffenestri lliw godidog gan yr arlunydd cyn-Raffaelaidd Edward Burne-Jones.

Castell Penarlâg[golygu]

Cafodd Castell Penarlâg ei godi gan arglwyddi Normanaidd Caer. Fe'i cipiwyd a'i dinistrio gan Dafydd ap Gruffudd, gweithred a fu'n un o symbylau Ail Ryfel Annibyniaeth Cymru. Ni ddylid ei gymysgu â'r ffug-gastell o'r 18fed ganrif a elwir hefyd yn Gastell Penarlâg, cartref Gladstone.

Enwogion[golygu]

Oriel[golygu]

Gweler hefyd[golygu]

Cyfeiriadau[golygu]