Ceredigion (etholaeth seneddol)

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Ceredigion
Etholaeth Sir
Ceredigion2007Constituency.svg
Ceredigion yn siroedd Cymru
Creu: 1536
Math: Tŷ'r Cyffredin
AS: Mark Williams
Plaid: Y Democratiaid Rhyddfrydol
Etholaeth SE: Cymru

Mae etholaeth Ceredigion yn ethol aelod i senedd San Steffan. Mark Williams (Y Democratiaid Rhyddfrydol) yw aelod seneddol presennol.

Cyn i Elystan Morgan ennill y sedd ym Mawrth 1996 Roderic Bowen oedd yr Aelod Seneddol. Roedd Elystan yn gyn-aelod o Blaid Cymru ond roedd wedi cael ei ddadrithio gan fethiant y blaid i ennill seddau ac ymunodd â'r Blaid lafur ar ôl etholiad cyffredinol 1964. Collodd y sedd yn Chwefror 1974 i Geraint Howells, Rhyddfrydwr ac amaethwr lleol. Roedd Elystan wedi digio nifer o gefnogwyr y Blaid wedi iddo ochri gyda charfan Seisnig ym Mhlaid Lafur yr etholaeth a oedd yn uchel eu cloch yn erbyn sefydlu ysgol gyfun ddwyieithog yn Aberystwyth.

Yn 1983 newidiwyd ffiniau'r etholaeth i gynnwys gogledd Penfro yn ogystal.

Yn 1992 enillodd Cynog Dafis y sedd oddi wrth Geraint Howells gan ddod o drydedd safle yr etholiad blaenorol. Roedd Cynog yn cynrychioli Plaid Cymru a'r Blaid Werdd leol hefyd.

Aelodau Seneddol[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad 1859[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn Etholiad Cyffredinol 1859 bu'r etholiad cystadleuol modern cyntaf yn etholaeth Ceredigion.

Etholiad cyffredinol 1859: Ceredigion

nifer pleidleiswyr 2,586

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Ceidwadwyr William Thomas Rowland Powell 1,070 53.6
Rhyddfrydol A H Saunders Davies 928 46.4
Mwyafrif 142
Ceidwadwyr yn cadw Gogwydd

Etholiadau yn y 1860au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 1865: Etholaeth Ceredigion

Nifer y pleidleiswyr 3,520

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Syr Thomas Lloyd 1,510 56.8
Rhyddfrydol David Davies 1,149 43.2
Mwyafrif 361 13.6
Y nifer a bleidleisiodd 2,659 75.5
Rhyddfrydol yn disodli Ceidwadwyr Gogwydd

Etholiad cyffredinol 1868: Syr Thomas Lloyd yn dal y sedd i'r Rhyddfrydwyr yn ddiwrthwynebiad.

Etholiadau yn y 1870au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 1874: Etholaeth Ceredigion

Nifer y pleidleiswyr 4,438

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Ceidwadwyr Thomas Edward Lloyd 1,850 53.1
Rhyddfrydol Evan Matthew Richards 1,635 46.9
Mwyafrif 215
Y nifer a bleidleisiodd 3,485 78.5
Ceidwadwyr yn disodli Rhyddfrydol Gogwydd
David Davies, Llandinam

Etholiadau yn y 1880au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 1880: Etholaeth Ceredigion

Nifer y pleidleiswyr 4,882

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Lewis Pugh Pugh 2,406 59.9
Ceidwadwyr Thomas Edward Lloyd 1,605 40.1
Mwyafrif 801
Y nifer a bleidleisiodd 4,011 82.2
Rhyddfrydol yn disodli Ceidwadwyr Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1885: Etholaeth Ceredigion

Nifer y pleidleiswyr 12,308

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol David Davies 5,967 62.1
Ceidwadwyr M L Vaughan Davies 3,644 37.9
Mwyafrif 2,323
Y nifer a bleidleisiodd 9.611 78.1
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1886: Etholaeth Ceredigion

Nifer y pleidleiswyr 12,308

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydwr Gladstone William Bowen Rowlands 4,252 50.1
Rhyddfrydwr Unoliaethol David Davies 4,243 49.9
Mwyafrif 9 0.1
Y nifer a bleidleisiodd 8,495 69.0

Etholiadau yn y 1890au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 1892: Etholaeth Ceredigion

Nifer y pleidleiswyr 13,155

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol William Bowen Rowlands 5,233 61.5
Unoliaethol Ryddfrydol W Jones 3,270 38.5
Mwyafrif 1,963
Y nifer a bleidleisiodd 64.6
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1895 Ceredigion[1]

Nifer y pleidleiswyr 12,994

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Matthew Lewis Vaughan-Davies 4,927 56.8
Ceidwadwyr John Charles Harford 3,748 43.2
Mwyafrif 1,179 13.6
Y nifer a bleidleisiodd 66.8
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd

Etholiadau yn y 1900au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 1900 Ceredigion[1]

Nifer y pleidleiswyr 13,299

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Matthew Lewis Vaughan-Davies 4,568 54.7
Ceidwadwyr John Charles Harford 3,787 45.3
Mwyafrif 781 9.4
Y nifer a bleidleisiodd 62.8
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1906 Ceredigion[1]

Nifer y pleidleiswyr 13,215

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Matthew Lewis Vaughan-Davies 5,829 66.3
Unoliaethol Ryddfrydol C E D M Richardson 2,960 33.7
Mwyafrif 2,869 32.6
Y nifer a bleidleisiodd 66.5
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd

Etholiadau yn y 1910au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol Ionawr 1910 Ceredigion[1]

Nifer y pleidleiswyr 13,333

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Matthew Lewis Vaughan-Davies 6,348 68.3
Ceidwadwyr George Fossett Roberts 2,943 31.7
Mwyafrif 3,405 36.6
Y nifer a bleidleisiodd 69.7
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd

Etholiad cyffredinol Rhagfyr 1910 Matthew Lewis Vaughan-DaviesRhyddfrydol yn dal y sedd yn ddiwrthwynebiad

Etholiad cyffredinol 1918 Matthew Lewis Vaughan-DaviesRhyddfrydol yn dal y sedd yn ddiwrthwynebiad

Etholiadau yn y 1920au[golygu | golygu cod y dudalen]

Cafodd Vaughan-Davies ei ddyrchafu i Dŷ'r Arglwyddi ym 1921 a bu isetholiad:

isetholiad Ceredigion, 1921
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydwr Cenedlaethol Ernest Evans 14,111 57.3
Rhyddfrydol William Llewelyn Williams 10,521 42.7
Mwyafrif 3,590 14.6
Rhyddfrydwr Cenedlaethol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1922

Nifer y pleidleiswyr 32,695

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydwr Cenedlaethol Ernest Evans 12,825 51.0
Rhyddfrydol Rhys Hopkin Morris 12,310 49.0
Mwyafrif 515 2.0
Y nifer a bleidleisiodd 76.9
Rhyddfrydwr Cenedlaethol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1923

Nifer y pleidleiswyr 32,881

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydwr Annibynol Rhys Hopkin Morris 12,469 46.9
Rhyddfrydol Ernest Evans 7,391 27.7
Unoliaethwr Iarll Lisburne 6,776
Mwyafrif
Y nifer a bleidleisiodd 81.0
Rhyddfrydwr Annibynol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1924

Nifer y pleidleiswyr

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Rhys Hopkin Morris diwrthwynebiad
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1929

Nifer y pleidleiswyr 38,704

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Rhys Hopkin Morris 17,127 60.6
Unoliaethwr E C L Fitzwilliams 11,158 39.4
Mwyafrif 5,969 21.1
Y nifer a bleidleisiodd 28,285 73.1
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd

Etholiadau yn y 1930au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 1931: Ceredigion[2]

nifer yr etholwyr 39,206

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Rhys Hopkin Morris 20,113 76.0 +15.5
Llafur J. Lloyd Jones 6,361 24.0
Mwyafrif 26,474 52.0 +31.0
Y nifer a bleidleisiodd 26,474 67.5 -5.7
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd

Cafodd Hopkin Morris ei bennodi yn ynnad cyflogedig yn Llundain a chafwyd isetholiad ar 22 Medi 1932

Isetholiad Ceredigion 1932: Ceredigion[2]

nifer yr etholwyr 39,206

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol David Owen Evans 13,437 48.7 -27.3
Ceidwadwyr E.C.L. Fitzwilliams 8,866 32.1
Llafur Y Parch. D.M. Jones 5,295 19.2 -4.8
Mwyafrif 4,571 16.6 -35.4
Y nifer a bleidleisiodd 27,598 70.4 +2.9
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1935: Ceredigion[2]

nifer yr etholwyr 39,851

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol David Owen Evans 15,846 61.1 +12.4
Llafur Goronwy Moelwyn Hughes 10,085 38.9 +19.7
Mwyafrif 5,761 22.2 +5.6
Y nifer a bleidleisiodd 25,931 65.1 -5.3
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd

Etholiadau yn y 1940au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 1945: Ceredigion

nifer yr etholwyr 41,597

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Roderic Bowen 18,912 63.8 +2.7
Llafur Iwan J. Morgan 10,718 36.2 -2.7
Mwyafrif 8,194 27.6 +5.4
Y nifer a bleidleisiodd 29,630 71.2 +6.1
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd +2.7

Etholiadau yn y 1950au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 1950: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Roderic Bowen 17,093 52.17
Llafur Iwan J. Morgan 9,055 27.64
Ceidwadwyr Dr. G.S.R. Little 6,618 20.20
Mwyafrif 8,038 24.53
Y nifer a bleidleisiodd 32,766 73.42
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1951: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Roderic Bowen 19,959 67.30
Llafur Y Parch. Brynmor Williams 9,697 32.70
Mwyafrif 10,262 34.60
Y nifer a bleidleisiodd 29,656 70.65
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1955: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Roderic Bowen 18,907 65.20
Llafur David Jones-Davies 10,090 34.80
Mwyafrif 8,817 30.41
Y nifer a bleidleisiodd 28,997 72.67
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1959: Ceredigion

Nifer yr etholwyr 38,878

Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Roderic Bowen 17,868 58.96
Llafur Mrs. Loti Rees Hughes 8,559 28.24
Plaid Cymru Gareth W. Evans 3,880 12.80
Mwyafrif 9,309 30.72
Y nifer a bleidleisiodd 30,307 77.95
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd

Etholiadau yn y 1960au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 1964: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Roderic Bowen 11,500 38.41
Llafur D. L. Davies 9,281 31.00
Ceidwadwyr Arthur J. Ryder 5,897 19.70
Plaid Cymru Gareth W. Evans 3,262 10.90
Mwyafrif 2,219 7.41
Y nifer a bleidleisiodd 29,940 78.86
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1966: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Llafur Elystan Morgan 11,302 37.13
Rhyddfrydol Roderic Bowen 10,779 35.41
Ceidwadwyr John Stradling Thomas 5,893 19.36
Plaid Cymru Edward Millward 2,469 8.11
Mwyafrif 523 1.72
Y nifer a bleidleisiodd 30,443 81.07
Etholwyr wedi'u cofrestru 37,553
Llafur yn disodli Rhyddfrydol Gogwydd

Etholiadau yn y 1970au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 1970: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Llafur Elystan Morgan 11,063 33.4
Rhyddfrydol Huw Lloyd Williams 9,800 29.6
Plaid Cymru Hywel ap Robert 6,498 19.6
Ceidwadwyr David George 5,715 17.3
Mwyafrif 1,263 3.8
Y nifer a bleidleisiodd 40,226 82.2
Llafur yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol Chwefror 1974: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Geraint Wyn Howells 14,371 40.2
Llafur Elystan Morgan 11,895 33.2
Ceidwadwyr Trefor W. Llewellyn 4,758 13.3
Plaid Cymru Clifford G. Davies 4,754 13.3
Mwyafrif 2,476 7.0
Y nifer a bleidleisiodd 35,778 83.7
Rhyddfrydol yn disodli Llafur Gogwydd
Etholiad cyffredinol Hydref 1974: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Geraint Wyn Howells 14,612 42.2
Llafur Elystan Morgan 12,202 35.2
Plaid Cymru Clifford G Davies 4,583 13.2
Ceidwadwyr Delwyn Williams 3,257 9.4
Mwyafrif 2,410 9.4
Y nifer a bleidleisiodd 34,654 80.5 -3.2
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1979: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Geraint Wyn Howells 13,227 35.6 -6.6
Ceidwadwyr I. Emlyn Thomas 11,033 29.7 +20.3
Llafur John L. Powell 7,488 20.2 -15.3
Plaid Cymru Dafydd J. L. Hughes 5,382 14.5 +1.3
Mwyafrif 2,194 5.9 -1.1
Y nifer a bleidleisiodd 37,130 81.5 +1.0
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd

Etholiadau yn y 1980au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 1983: Ceredigion & Gogledd Penfro
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Geraint Howells 19,677 41.8
Ceidwadwyr Tom Raw-Rees 14,038 29.8
Llafur Grifith Hughes 6,840 14.5
Plaid Cymru Cynog Dafis 6,072 12.9
Plaid Ecoleg Miss Marylin A. Smith 431 0.9
Mwyafrif 5,639 12.0
Y nifer a bleidleisiodd 47,058 77.8
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd
Etholiad cyffredinol 1987: Ceredigion & Gogledd Penfro
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Rhyddfrydol Geraint Wyn Howells 17,683 36.6 -5.2
Ceidwadwyr John Williams 12,983 26.9 -3.0
Llafur John Davies 8,965 18.6 +4.0
Plaid Cymru Cynog Glyndwr Dafis 7,848 16.2 +3.3
Gwyrdd Mrs Marylin A. Wakefield 821 1.7 +0.8
Mwyafrif 4,700 9.7 -2.3
Y nifer a bleidleisiodd 48,300 76.5 -1.3
Rhyddfrydol yn cadw Gogwydd

Etholiadau yn y 1990au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 1992: Ceredigion & Gogledd Penfro
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Plaid Cymru Cynog Dafis 16,020 30.3 +15.0
Democrat Rhydd. Geraint Wyn Howells 12,827 25.1 -11.6
Ceidwadwyr John Williams 12,718 24.8 -2.0
Llafur John Davies 9,637 18.8 +0.3
Mwyafrif 3,193 6.2
Y nifer a bleidleisiodd 51,202 77.4 +0.9
Plaid Cymru yn disodli Democrat Rhydd. Gogwydd +13.3
Etholiad cyffredinol 1997: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Plaid Cymru Cynog Dafis 16,728 41.6 +10.7
Llafur Robert (Hag) Harris 9,767 24.3 +5.7
Democrat Rhydd. Dai Davies 6,616 16.5 -10.0
Ceidwadwyr Dr. Felix Aubel 5,983 14.9 -9.1
Refferendwm John Leaney 1,092 2.7
Mwyafrif 6,961 17.3 +4.9
Y nifer a bleidleisiodd 40,186 73.9 -4.1
Plaid Cymru yn cadw Gogwydd +2.5

Etholiadau yn y 2000au[golygu | golygu cod y dudalen]

Isetholiad Ceredigion, 2000
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Plaid Cymru Simon Thomas 10,716 42.8 +1.1
Democrat Rhydd. Mark Williams 5,768 23.0 +6.5
Ceidwadwyr Paul Davies 4,138 16.5 +1.6
Llafur Maria Battle 3,612 14.4 -9.9
Plaid Annibyniaeth y DU John Bufton 487 1.9
Gwyrdd Annibynol – Achub Hinsawdd y Byd John Davies 289 1.2
Wales on Sunday – Match Funding Now Martin Shipton 55 0.2
Mwyafrif 4,948 19.8 +2.5
Y nifer a bleidleisiodd 25,143 46.0 -27.9
Plaid Cymru yn cadw Gogwydd -2.7
Etholiad cyffredinol 2001: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Plaid Cymru Simon Thomas 13,241 38.3 -3.4
Democrat Rhydd. Mark Williams 9,297 26.9 +10.4
Ceidwadwyr Paul Davies 6,730 19.4 +4.6
Llafur David Grace 5,338 15.4 -8.9
Mwyafrif 3,944 11.4 -8.4
Y nifer a bleidleisiodd 34,606 61.7 -12.2
Plaid Cymru yn cadw Gogwydd -6.9
Etholiad cyffredinol 2005: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Democrat Rhydd. Mark Williams 13,130 36.5 +9.7
Plaid Cymru Simon Thomas 12,911 35.9 -2.4
Ceidwadwyr John Harrison 4,455 12.4 +7.1
Llafur Alun Davies 4,337 12.0 -3.4
Gwyrdd Dave Bradney 846 2.3 +2.3
Veritas Iain Sheldon 268 0.7 +0.7
Mwyafrif 219 0.61
Y nifer a bleidleisiodd 35,947 67.2 +5.5
Democrat Rhydd. yn cadw Gogwydd +6.0

Etholiadau yn y 2010au[golygu | golygu cod y dudalen]

Etholiad cyffredinol 2010: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Democrat Rhydd. Mark Williams 19,139 50.0 +13.5
Plaid Cymru Penri James 10,815 28.3 -7.6
Ceidwadwyr Luke Evetts 4,421 11.6 -0.8
Llafur Richard Boudier 2,210 5.8 -6.3
Plaid Annibyniaeth y DU Elwyn Williams 977 2.6 +2.6
Gwyrdd Leila Kiersch 696 1.8 -0.5
Mwyafrif 8,324 21.8
Y nifer a bleidleisiodd 38,258 64.8 -3.2
Democrat Rhydd. yn cadw Gogwydd +10.6
Etholiad cyffredinol 2015: Ceredigion
Plaid Ymgeisydd Pleidleisiau % ±%
Democrat Rhydd. Mark Williams 13,414 35.9 -14.2
Plaid Cymru Mike Parker 10,347 27.7 -0.6
Ceidwadwyr Henrietta Elizabeth Hensher 4,123 11.0 -0.5
Plaid Annibyniaeth y DU Gethin James 3,829 10.2 +7.7
Llafur Huw Thomas 3,615 9.7 +3.9
Gwyrdd Daniel John Thompson 2,088 5.6 +3.8
Democrat Rhydd. yn cadw Gogwydd -6.8

Gweler Hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 British parliamentary election results, 1885-1918 (Craig)
  2. 2.0 2.1 2.2 British parliamentary election results, 1918-1949, Craig