Tsieina
Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Tseina)
- Pwnc yr erthygl hon yw y gwareiddiad Tsieineeg a'r ardal daearyddol yn nwyrain Asia. Os am ystyron eraill y gair gweler Tsieina (gwahaniaethu).
Mae Tsieina (hefyd Tseina neu China) (Tsieineeg traddodiadol: 中國, Tsieineeg wedi symleiddio: 中国, 
Zhōngguó ?/i ) yn endid gwleidyddol a daearyddol yn nwyrain Asia.
Cynnwys |
Hanes [golygu]
Prif erthygl: Hanes Tsieina.
Unwyd Tsieina fel ymerodraeth yn 221 CC gan Qin Shi Huangdi "yr Ymerawdwr Cyntaf"), a sefydlodd Frenhinllin Qin. Yn ystod cyfnod Brenhinllin Han (206 CC-220 O,C.), ymestynwyd yr ymerodraeth i gynnwys Corea, Vietnam a Chanolbarth Asia.
Teyrnasoedd Ffiwdal [golygu]
- 2205 CC - 1706 CC Brenhinllin Xia
- 1750 CC - 1122 CC Brenhinllin Shang
- 1122 CC - 256 CC Brenhinllin Zhou
Ymerodraeth Tsieina [golygu]
- 221 CC. - 206 CC Brenhinllin Qin
- 206 CC - 220 O,C. Brenhinllin Han
- 220 - 280 Cyfnod y Tair Teyrnas
- 265 - 420 Brenhinllin Jin
- 316 - 439 Cyfnod yr Un Teyrnas ar Bymtheg
- 420 - 589 Brenhinllin y De a'r Gogledd
- 581 - 618 Brenhinllin Sui
- 618 - 907 Brenhinllin Tang
- 907 - 960 Cyfnod y Pum Brenhinllin a'r Deg Brenin
- 916 – 1125 Brenhinllin Liao
- 960 - 1279 Brenhinllin Song
- 1032 – 1227 Xia Gorllewinol
- 1115 - 1234 Brenhinllin Jin
- 1279 - 1368 Brenhinllin Yuan
- 1368 - 1644 Brenhinllin Ming
- 1644 - 1911 Brenhinllin Qing
Yn dilyn Gwrthyfel Xinhai, ymddiswyddodd yr Ymerodres Longyu ar ran yr ymerawdwr olaf, Puyi, ar 12 Chwefror, 1912.
Yn 1949, rhannwyd Tsieina yn ddwy wladwriaeth:
- Gweriniaeth Pobl China (中华人民共和国, Zhōnghuá rénmín gònghéguó) (y tir mawr), a
- Gweriniaeth Tsieina (中華民國, JhongHuá MínGuó) (Taiwan).
Gweler hefyd [golygu]
