Beijing

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
北京市
Běijīng Shì
Talfyriad: 京 (Pinyin: Jīng)

Beijing
Dangosir lleoliad Beijing ar y map hwn
Tarddiad yr enw 北 běi - gogledd
京 jīng - prif ddinas
felly: prif ddinas ogleddol
Maint
 - Cyfanswm
 - % o'r cenhedl
Safle: 29ain
16,808 km²
0.175%
Poblogaeth
 - Cyfanswm (2001)
 - % o'r genedl
 - Dwysedd
Safle: 26ain
13,820,000
1.08%
822/km²
GDP yn RMB¥
 - Cyfanswm (2002)
 - % o'r genedl
 - per capita
Safle: 15fed
313.0 billiwn ¥
3.06%
22600 ¥
Math o lywodraeth Bwrdeistref
Rhanbarthau safon sirol 18
Rhanbarthau safon trefi 318
Côd Post 100000 - 102600
Côd Ffôn 10
Rhagddodiad plât rhifau 京A, C, E, F, H
京B (tacsïau)
京G (maestrefi pell)
京O (heddlu ac awdurdodau)
ISO 3166-2 CN-11

Prifddinas Gweriniaeth Pobl China a dinas ail fwyaf y wlad gyda 13,820,000 o drigolion yw Beijing (北京, "prif ddinas ogleddol"; Loudspeaker.svg ynganiad ?/i ). Yn ogystal, mae Beijing yn ddinas hunanlywodraethol gyda statws tebyg i dalaith.

Enw'r ddinas[golygu]

Ystyr Beijing yw "prif ddinas ogleddol" (cymharer Nanjing, "y brif ddinas ddeheuol", a Tonkin a Tokyo; i gyd yn golygu "y brif ddinas ddwyreinol"). Weithiau mae Beijing yn cael ei alw'n Peking — daeth yr enw hwn i'r Saesneg drwy genhadon Ffrengig, bedwar can mlynedd yn ôl, ac mae'n dangos cyfnewidiad seinegol yn ystod y Brenhinllin Qing.

Yn Tsieina mae'r ddinas wedi newid ei henw lawer gwaith. Rhwng 1928 a 1949, Beiping ("Heddwch gogleddol") oedd enw'r ddinas, am fod llywodraeth y Cenedlaetholwyr (Kuomintang) yn rheoli'r gwlad o Nanjing, ac roedden nhw eisiau dangos nad Beijing oedd prifddinas y wlad. Pan oedd y Siapaneaid yn rheoli gwladwriaeth byped yng ngogledd China gyda Beijing yn brifddinas, arddelwyd yr enw Beijing unwaith eto, ond yn 1945 newidiodd llywodraeth Gweriniaeth Tsieina yr enw'n ôl i Beiping. Pan enillodd y Blaid Gomiwnyddol y rhyfel cartref yn Hydref 1949, newidiwyd yr enw i Beijing i ddangos eu bod nhw'n rheoli China gyfan. Dydy llywodraeth Gweriniaeth China yn Taiwan ddim wedi newid yr enw yn swyddogol, ac yn y 1950au a'r 1960au arferai llawer o bobl yn Taiwan alw'r ddinas yn "Beiping". Heddiw mae bron pawb yn Taiwan (gan gynnwys y llywodraeth) yn galw'r ddinas yn "Beijing".

Ceir yr hen enw Cymraeg Pecin[1] a ddaw o'r ffurf Saesneg Peking.

Prifysgol[golygu]

Yr Athro Hopkyn Rees sefydlodd y coleg cyntaf yma, yn 1869, sef coleg yn arbenigo mewn dysgu ieithoedd. Ganwyd Rees yng Nghwmafan, Gorllewin Morgannwg.

Adeiladau a chofadeiladau[golygu]

Enwogion[golygu]

Cyfeiriadau[golygu]


Styago la Indiyako, prinjardo andar 22 Yuli, 1947.
Israniadau gweinyddol Gweriniaeth Pobl Tsieina
Taleithiau AnhuiFujianGansuGuangdongGuizhouHainanHebeiHeilongjiangHenanHubeiHunanJiangsuJiangxiJilinLiaoningQinghaiShaanxiShandongShanxiSichuanYunnanZhejiang
Taleithiau dinesig BeijingChongqingShanghaiTianjin
Rhanbarthau ymreolaethol GuangxiMongolia FewnolNingxiaTibetXinjiang
Rhanbarthau Gweinyddol Arbennig Hong KongMacau