Beijing

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
北京市
Běijīng Shì
Talfyriad: 京 (Pinyin: Jīng)

Beijing
Dangosir lleoliad Beijing ar y map hwn
Tarddiad yr enw 北 běi - gogledd
京 jīng - prif ddinas
felly: prif ddinas ogleddol
Maint
 - Cyfanswm
 - % o'r cenhedl
Safle: 29ain
16,808 km²
0.175%
Poblogaeth
 - Cyfanswm (2001)
 - % o'r genedl
 - Dwysedd
Safle: 26ain
13,820,000
1.08%
822/km²
GDP yn RMB¥
 - Cyfanswm (2002)
 - % o'r genedl
 - per capita
Safle: 15fed
313.0 billiwn ¥
3.06%
22600 ¥
Math o lywodraeth Bwrdeistref
Rhanbarthau safon sirol 18
Rhanbarthau safon trefi 318
Côd Post 100000 - 102600
Côd Ffôn 10
Rhagddodiad plât rhifau 京A, C, E, F, H
京B (tacsïau)
京G (maestrefi pell)
京O (heddlu ac awdurdodau)
ISO 3166-2 CN-11

Prifddinas Gweriniaeth Pobl China a dinas ail fwyaf y wlad gyda 13,820,000 o drigolion yw Beijing (北京, "prif ddinas ogleddol"; Loudspeaker.svg ynganiad ?/i ). Yn ogystal, mae Beijing yn ddinas hunanlywodraethol gyda statws debyg i dalaith.

Enw'r ddinas[golygu]

Ystyr Beijing yw "prif ddinas ogleddol" (cymharer Nanjing, "y brif ddinas ddeheuol", a Tonkin a Tokyo; i gyd yn golygu "y brif ddinas ddwyreinol"). Weithiau mae Beijing yn cael ei alw'n Peking—mae'r enw hon yn dod drwy genhadon Ffrengig, bedwar can mlynedd yn ôl, ac mae'n dangos newidiad mewn sain yn ystod y Brenhinllin Qing.

Yn Tsieina mae'r ddinas wedi newid ei henw lawer gwaith. Rhwng 1928 a 1949, Beiping ("Heddwch gogleddol") oedd enw'r ddinas, am fod llywodraeth y Cenedlaetholwyr (Kuomintang) yn rheoli'r gwlad o Nanjing, ac roedden nhw eisiau dangos nad Beijing oedd prifddinas y wlad. Pan oedd y Siapaneaid yn rheoli'r wlad bwped yng ngogledd China gyda Beijing yn brifddinas, srddelwyd yr enw Beijing unwaith eto, ond yn 1945 newiodd llywodraeth Gweriniaeth Tsieina yr enw'n ôl i Beiping. Pan enillodd y Blaid Gomiwnyddol y rhyfel cartref yn Hydref 1949, newidwyd yr enw yn ôl i Beijing i ddangos eu bod nhw'n rheoli China gyfan. Dydi llywodraeth Gweriniaeth China yn Taiwan ddim wedi newid yr enw yn swyddogol, ac yn y 1950au a 1960au arferai llawer o bobl yn Nhaiwan alw'r ddinas yn "Beiping". Heddiw mae bron pawb yn Nhaiwan (yn cynnwys y llywodraeth) yn galw'r ddinas yn "Beijing".

Prifysgol[golygu]

Yr Athro Hopkyn Rees sefydlodd y coleg cyntaf yma, yn 1869, sef coleg yn arbenigo mewn dysgu ieithoedd. Ganwyd Rees yng Nghwmafan, Gorllewin Morgannwg.

Adeiladau a chofadeiladau[golygu]

Enwogion[golygu]


Styago la Indiyako, prinjardo andar 22 Yuli, 1947.
Israniadau gweinyddol Gweriniaeth Pobl Tsieina
Taleithiau AnhuiFujianGansuGuangdongGuizhouHainanHebeiHeilongjiangHenanHubeiHunanJiangsuJiangxiJilinLiaoningQinghaiShaanxiShandongShanxiSichuanYunnanZhejiang
Taleithiau dinesig BeijingChongqingShanghaiTianjin
Rhanbarthau ymreolaethol GuangxiMongolia FewnolNingxiaTibetXinjiang
Rhanbarthau Gweinyddol Arbennig Hong KongMacau