2005

20fed ganrif - 21ain ganrif - 22ain ganrif
1950au 1960au 1970au 1980au 1990au - 2000au - 2010au 2020au 2030au 2040au 2050au
2000 2001 2002 2003 2004 - 2005 - 2006 2007 2008 2009 2010

---

Digwyddiadau

Ionawr

1 Ionawr

• Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 yn dod i rym.
• Y lira newydd yn cael ei gyflwyno fel arian cyfredol Twrci

2-6 Ionawr - Marwolaeth chwech o bobl mewn corwyntoedd stormus sy'n taro'r Unol Daleithiau. 3 Ionawr - Ymladd yn Irac - Marwolaeth llywydd Baghdad, Ali Al-Haidri. 7 Ionawr

• Trên mewn damwain fawr yn Bologna, yr Eidal, ac 18 o bobl yn marw.

13 Ionawr

• Lluniau mewn llawer o bapurau newydd Prydain yn dangos y Tywysog Harry mewn iwnifform "Nazïaidd".

14 Ionawr - Yr "Huygens Probe" yn glanio ar Titan, lleuad fwya'r blaned Sadwrn. 20 Ionawr - George Bush yn dechrau ar ei ail dymor fel Arlywydd yr Unol Daleithiau. 22 Ionawr - Cyngerdd Swnami yng Nghaerdydd. 23 Ionawr - Viktor Yushchenko yn dechrau ei dymor fel Arlywydd Wcráin. 30 Ionawr - Etholiadau yn Irac.

Chwefror

8 Chwefror

• Cadoediad rhwng Israel a Palesteina yn dechrau.
• Etholiad cyffredinol yn Nenmarc

9 Chwefror - Ymosodiad bom mewn car gan ETA ym Madrid. 10 Chwefror - Etholiad yn Sawdi Arabia 16 Chwefror - "Protocol Kyoto" yn dod i rym, heb yr Unol Daleithiau a Awstralia.

Mawrth

31 Mawrth - Darganfod y blaned gorrach newydd Makemake

Ebrill

2 Ebrill - Marwolaeth Pab Ioan Pawl II yn Y Fatican. 8 Ebrill - Gwylnos Pab Ioan Pawl II. 9 Ebrill - Priodas y Tywysog Siarl â Camilla Parker Bowles. 17 Ebrill - Rhys Ifans yn ennill gwobr BAFTA. 18 Ebrill - Pump yn marw mewn gwrthryfel fach yn Iran. 19 Ebrill - Benedict XVI yn cael ei ddethol fel y Pab newydd. 23 Ebrill - Silvio Berlusconi yn llunio llywodraeth newydd yn yr Eidal.

Mai

5 Mai - Etholiad cyffredinol Prydain. Llafur yn ennill mwyafrif. Tony Blair yn aros yn brif weinidog. 18 Mai - Ffilm olaf Star Wars, Star Wars III: Revenge of the Sith yn agor yng Nghymru. 21 Mai - Gwlad Groeg yn ennill Cystadleuaeth Gân yr Eurovision yn Kiev. 29 Mai - Pobl Ffrainc yn pleidleisio yn erbyn y Cyfansoddiad Ewropeaidd.

Mehefin

1 Mehefin

• • Pobl yr Iseldiroedd yn pleidleisio "na" i'r Cyfansoddiad Ewropeaidd gan ddilyn pobl Ffrainc.
  • Lindsay Lohan (actores) mewn damwain car.

5 Mehefin - Swistir yn pleidleisio i ymuno ag Ardal Schengen. 6 Mehefin - Dirprwy arlywydd Syria yn ymddiswyddo. 13 Mehefin - Michael Jackson yn ei gael yn ddieuog o droseddau yn erbyn plant. 19 Mehefin

• • Etholiad yn Galicia, Sbaen.
  • Nicole Cabell yn ennill gwobr Canwr y Byd Caerdydd

30 Mehefin - Sbaen yn dilyn Gwlad Belg i ganiatáu 'priodasau yr un rhyw'.

Gorffennaf

2 Gorffennaf - Katherine Jenkins a'r Stereophonics yn chwarae yn nghyngherddau Live 8.

Awst

Medi

Hydref

Tachwedd

22 Tachwedd - Y Bundestag yn penodi Angela Merkel fel canghellor yr Almaen.

Rhagfyr

Celfyddydau

• Ffilmiau
  • Cymraeg
    • Y Lleill, ffilm gan Emyr Glyn Williams
  • Saesneg
    • Batman Begins
    • Brokeback Mountain
    • Charlie and the Chocolate Factory
    • The Lion, the Witch and the Wardrobe
    • Chicken Little
    • Corpse Bride
    • Crash
    • Fantastic Four, gyda Ioan Gruffudd
    • Fun with Dick and Jane
    • Harry Potter and the Goblet of Fire
    • Hoodwinked!
    • The Interpreter
    • King Kong
    • Madagascar
    • Miss Congeniality 2: Armed & Fabulous
    • Munich
    • The Dark, gyda Sean Bean a Richard Elfyn
    • The Sisterhood of the Traveling Pants (ffilm)
    • Star Wars Episode III: Revenge of the Sith
    • The Constant Gardener
    • Wallace & Gromit in The Curse of the Were-Rabbit
  • Ffrangeg
    • Les Poupées russes

• Llyfrau

Gweler 2005 yn llenyddiaeth

• Cerddoriaeth
  • Celebration Fanfare gan Alun Hoddinott
  • Requiem gan Karl Jenkins

Genedigaethau

• [[]]

Marwolaethau

• 2 Ionawr - Cyril Fletcher, actor
• 6 Ionawr - Makgatho Mandela
• 23 Ionawr - Morys Bruce, 4ydd Arglwydd Aberdâr, 85
• 12 Chwefror - Arthur Miller, dramodydd, 89
• 25 Chwefror
  • Syr Glanmor Williams, hanesydd, 84
  • Peter Benenson, sefydlydd Amnesty International
• 8 Mawrth - Alice Thomas Ellis, nofelydd, 72
• 26 Mawrth - James Callaghan, yr Arglwydd Callaghan o Caerdydd, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig 1976-79, 92
• 2 Ebrill - Pab Ioan Pawl II
• 21 Ebrill - Gwynfor Evans, gwleidydd Plaid Cymru, 92
• 23 Ebrill - Syr John Mills, actor
• 16 Mai - Syr Rees Davies, hanesydd, 66
• 31 Mai - Martyn Davies, chwaraewr rygbi
• 6 Mehefin - Anne Bancroft, actores ffilm
• 17 Gorffennaf - Syr Edward Heath, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig 1970-74
• 30 Gorffennaf - Derrick Morris, 75
• 1 Awst - Fahd, Brenin Saudi Arabia
• 6 Awst - Robin Cook, gwleidydd
• 19 Awst - Mo Mowlam, gwleidydd
• 20 Awst - Clifford Williams, actor, 78
• 3 Hydref - Jeff Young, chwaraewr rygbi, 63
• 5 Tachwedd - John Fowles, nofelydd
• 25 Tachwedd - George Best, chwaraewr pêl-droed

Gwobrau Nobel

• Ffiseg: - Roy J. Glauber, John L. Hall, Theodor W. Hänsch
• Cemeg: - Robert Grubbs, Richard Schrock, Yves Chauvin
• Meddygaeth: - Robin Warren, Barry Marshall
• Llenyddiaeth: - Harold Pinter
• Economeg: - Robert J. Aumann, Thomas Schelling
• Heddwch: - Asiantaeth Ynni Atomig Rhyngwladol, Mohamed ElBaradei

Eraill

• Gwobr Roland Mathias