Edward I, brenin Lloegr

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Edward I o Loegr)
Neidio i: llywio, chwilio
Edward I, brenin Lloegr
Gal nations edward i.jpg
Ganwyd 17 Mehefin 1239 Edit this on Wikidata
Westminster Edit this on Wikidata
Bu farw 7 Gorffennaf 1307 Edit this on Wikidata (68 oed)
Achos: Dysentri Edit this on Wikidata
Burgh by Sands Edit this on Wikidata
Galwedigaeth teyrn Edit this on Wikidata
Priod Eleanor o Castile, Marged o Ffrainc Edit this on Wikidata
Plant Harri o Loegr, Eleanor o Loegr, iarlles Bar, Joan o Acre, Alphonso iarll Caer, Margaret of England, Duchess of Brabant, Mary o Woodstock, Elisabeth o Ruddlan, Edward II, brenin Lloegr, Thomas o Brotherton, iarll 1af Norfolk, Edmund o Woodstock, iarll 1af Kent, Eleanor o Loegr Edit this on Wikidata
Teulu Edmund Crouchback, Katherine of England, Marged o Loegr, Beatrice o Loegr Edit this on Wikidata
Llinach Llinach y Plantagenet Edit this on Wikidata

Edward I (17 Mehefin 12397 Gorffennaf 1307), brenin Lloegr, oedd goresgynwr Cymru a'r Alban.

Llysenwau: "Edward Hirgoes", "Morthwyl yr Albanwyr".

Bywgraffiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Bywyd cynnar[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Edward, mab i Harri III ac Eleanor o Brovence yn 1239 yn Llundain; priododd ag Eleanor o Castile yn 1254. Wnaeth o arwain byddin yn erbyn Llywelyn ap Gruffudd yn 1263, ond heb lawer o lwyddiant. O 1268 i 1274 roedd i ffwrdd o Loegr, yn brwydro ar yr wythfed Croesgad, ac wedyn ymweld â'r Pab yn Yr Eidal a Ffrainc. Bu farw ei dad Harri III yn 1272, ac roedd Edward yn frenin Lloegr o hyn ymlaen.

Edward a Chymru[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd Edward yn gyfrifol am oresgyn Cymru ar ddau achlysur, yn ystod Rhyfel Cyntaf Annibynniaeth yn 1276-7 ac eto yn ystod Ail Ryfel Annibyniaeth yn 1282-3. Yn ystod yr ail oresgyniad, cafodd Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru, ei ladd ger Cilmeri. Cipiwyd ei frawd, Dafydd ap Gruffudd, y flwyddyn wedyn, yn dod â'r ail ryfel i ben. O hyn ymlaen roedd Edward yn gallu rheoli dros Gymru. Roedd rhaid, fodd bynnag, ddinistrio gwrthwynebiad nifer o uchelwyr, gan gynnwys Rhys ap Maredudd, a wnaeth ddechrau gwrthryfel yn y de yn 1287, a Madog ap Llywelyn, a wnaeth hawlio'r teitl Tywysog Cymru mewn gwrthryfel yn 1294-5.

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Gwragedd[golygu | golygu cod y dudalen]

Plant[golygu | golygu cod y dudalen]

Ffilm a llenyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Cafodd ei bortreadu gan yr actor Patrick McGoohan yn y ffilm Braveheart.

Rhagflaenydd:
Harri III
Brenin Lloegr
20 Tachwedd 12727 Gorffennaf 1307
Olynydd:
Edward II
Baner LloegrEicon person Eginyn erthygl sydd uchod am Sais neu Saesnes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.