Anatomeg ddynol

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Anatomeg dynol)
Jump to navigation Jump to search
Defyddir yr ysgerbwd yn aml gan fyfyrwyr meddygol wrth astudio'r corff dynol.

Yr astudiaeth wyddonol o forffoleg y corff (ffurf, siap a golwg organau a ffurfiannau eraill) y corff dynol ydy anatomeg ddynol (hefyd anatomi dynol). Mae dwy ran iddi:

  • anatomeg topograffig: yr astudiaeth o strwythurau y gellir eu gweld gyda'r llygad noeth;
  • anatomeg microscopig: yr astudiaeth o strwythurau'r corff gyda chymorth microsgop ac offer tebyg.

Mae anatomeg dynol hefyd yn un o'r dair astudiaeth sy'n ffurfio meddygaeth; y ddwy ran arall ydy: anatomeg ffisiolegol (sut mae'r corff yn gweithio) ac yn symud a biocemeg, sef yr astudiaeth gemegol o'r corff.

Mae gan y corff dynol systemau biolegol (gweler isod) sy'n cynnwys organau wedi'u gwneud o feinwe, sydd yn ei dro yn cynnwys celloedd a meinwe cysylltiol.

Mae'r asudiaeth o'r corff dynol wedi carlamu ymlaen oherwydd technoleg yn ystod y ganrif ddiwethaf, gan ymestyn hyd bywyd dyn.

Darlun cynnar gan Leonardo da Vinci.

Astudio'r corff dynol[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r gweithwyr canlynol i gyd wedi astudio, ac yn parhau i astudio anatomeg ddynol: deintyddion, geinecolegwyr, ffisiotherapyddion, nyrsys, parafeddygon, radiograffyddion a meddygon drwy gymorth diagramau, llyfrau, gwefannau, ysgerbydau, modelau, cyrff marw, lluniau, darlithoedd ayb. Gellir astudio anatomi'r corff mewn (o leiaf) dwy ffordd:

  • o ran lleoliad;
  • o ran pwrpas.

Oherwydd dylanwad Gray's Anatomy, fel arfer rydym yn dosbarthu yn ôl lleoliad.

Dosbarthu yn ôl lleoliad[golygu | golygu cod y dudalen]

Prif organnau dynol Major human organs.svg

Systemau'r corff dynol[golygu | golygu cod y dudalen]

Beth yw pwrpas y gwahanol rannau a sut mae nhw'n cysylltu a chydweithio gyda'i gilydd? Dyma ddull arall o ddosbarthu'r corff i wahanol gategoriau.

Anatomi gweledol[golygu | golygu cod y dudalen]

Weithiau rydym yn dosbarthu yn ôl yr hyn y gallwn ei weld gyda'r llygad; mae hyn yn gymorth i ddarganfod lleoliad rhannau llai, mewnol.

Yr organau mewnol[golygu | golygu cod y dudalen]

Dyma enwau'r prif organau (yn nhrefn yr Wyddor):

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]