Radiograffi

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
X-ray by Wilhelm Röntgen of Albert von Kölliker's hand - 18960123-02.jpg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynoldelweddu meddygol, arbenigedd Edit this on Wikidata
Mathdelweddu meddygol, radiology Edit this on Wikidata
Rhan oradiology Edit this on Wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Y defnydd o belydr-X i weld strwythurau caled, anodd eu gweld e.e. y tu fewn i bethau megis y corff neu rannau o'r corff ydy radiograffi. Radiograffydd yw'r person sy'n arbenigo yn y gwaith o greu llun o'r gwrthrych caled, megis asgwrn. Defnyddir 128 math o lwyd yn y lluniau, bellach, sy'n ansawdd gwell nag a fu yn y gorffennol. Defnyddir y rhain mewn anatomeg ddynol i astudio craciau neu doriadau yn yr esgyrn gan y m eddyg neu'r consultant.

Mewn Diwydiant[golygu | golygu cod y dudalen]

Defnyddir radiograffi yn y byd diwydiannol yn ogystal â'r byd meddygol. Os yw'r gwrthrych a archwilir yn fyw (dynol neu anifail) yna perthyn i'r byd meddygol y mae; fel arall - i'r byd diwydiannol.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn 1895 y dechreuodd radiograffi, ar ôl i Wilhelm Conrad Röntgen ddarganfod pelydr-X, neu o leiaf ddisgrifio eu priodweddau mewn cryn fanylder. Cyn hyn, 'doedd neb yn gwybod fawr ddim am y pelydrau hyn - ac felly'r symbol x, wrth gwrs. Un o'r defnyddiau cynharaf oedd fel cymorth i ffitio esgidiau! Fe'i defnyddiwyd yn gyffredin mewn ysbytai hefyd cyn sylweddoli ei beryglon. Galwodd Madam Curie i radiograffi gael ei ddefnyddio i ddeiagnosio cleifio y fyddin yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Roedd y staff a oedd yn trafod pelydr-X yn cynnwys nyrsus, meddygon yn ogystal â ffotograffwyr a pheirianwyr. O dipyn i beth tyfodd gwaith y radiograffydd i gynnwys fflworosgopi (fluoroscopy), a thopograffi cyfrifiadurol (1970s), mamograffi, uwchsain (ultrasound) (1970au), a delweddu cyseiniant magnetig (Magnetic Resonance Imaging).