Ynysybŵl

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Ynysybŵl
Ynysybwl High Street - geograph.org.uk - 564593.jpg
Math pentref Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Rhondda Cynon Taf Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 51°38'24"N, 3°22'12"W Edit this on Wikidata
Cod OS ST054949 Edit this on Wikidata
Cod post CF37 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
AC/au Vikki Howells (Llafur)
AS/au Ann Clwyd (Llafur)

Pentref mawr ym mwrdeisdref sirol Rhondda Cynon Taf yw Ynysybŵl, weithiau Ynys-y-bŵl (Cyfeirnod OS: ST0594). Saif tua 20 milltir i'r gogledd-ddwyrain o ddinas Caerdydd, bedair milltir i'r gogledd o Bontypridd a 10 milltir i'r de o Ferthyr Tudful. Mae Nant Clydach yn llifo heibio iddo.

Cynrychiolir yr ardal hon yn y Cynulliad Cenedlaethol gan Vikki Howells (Llafur) a'r Aelod Seneddol yw Ann Clwyd (Llafur).[1][2]

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Cofnodir yr enw yn y ffurf Seisnigaidd "Ynys y Bool" mewn dogfen Saesneg yn 1738. Gair Cymraeg ydy "bŵl" sy'n golygu "powlen" - sydd mae'n bosib yn cyfeirio at siâp crwn y dyffryn.

Hyd y 1880au, roedd Ynysybŵl yn ardal amaethyddol. Agorwyd Glofa Lady Winsor yn 1886, a dechreuodd y pentref dyfu o'i hamgylch. Caewyd y lofa yma yn 1988.

Chwaraeon a diwylliant[golygu | golygu cod y dudalen]

Ceir côr a chlwb rygbi yma.

Cynhelir Ras Nos Galan yma bob blwyddyn, i goffáu Guto Nyth Brân.

Enwogion[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Cynulliad; adalwyd 24 Chwefror 2014
  2. Gwefan parliament.uk; adalwyd 24 Chwefror 2014


CymruRhonddaCynonTaf.png Eginyn erthygl sydd uchod am Rondda Cynon Taf. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.