Peterborough

Peterborough
Math	dinas, dinas fawr, ardal ddi-blwyf, tref newydd
Ardal weinyddol	Dinas Peterborough
Poblogaeth	194,000
Sefydlwyd	c. 655 (tua) ;
Gefeilldref/i	Vinnytsia, Forlì, Viersen, Foggia, Alcalá de Henares, Ann Arbor, Bourges
Daearyddiaeth
Sir	Swydd Gaergrawnt; (Sir seremonïol)
Gwlad	Lloegr
Arwynebedd	343 km²
Uwch y môr	12 metr
Gerllaw	Afon Nene
Cyfesurynnau	52.5725°N 0.2431°W
Cod OS	TL185998
Cod post	PE
Gwleidyddiaeth
Corff deddfwriaethol	Cyngor Dinas Peterborough
	Ffeiliau perthnasol ar Comin
	[golygwch ar Wicidata]

Dinas yn Swydd Gaergrawnt, Dwyrain Lloegr, yw Peterborough^[1] (Cymraeg: Trebedr).^[2] Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Dinas Peterborough. Saif ar Afon Nene, 119 km / 74 o filltiroedd i'r gogledd o Lundain.

Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Peterborough boblogaeth o 161,707.^[3]

Hanes

Tan 1888 gweinyddwyd Peterborough gan swyddogion y ddinas (Marcwis Caerwysg, ceidwad y rholiau, ynadon ac uchel feili a benodwyd gan ddeon a chapidwl yr eglwys gadeiriol) yn annibynnol o Swydd Northampton. Yn sgil Deddf Llywodraeth Leol 1888, gwnaethpwyd y Soke of Peterborough yn sir weinyddol ar ei phen ei hun. Roedd yn sir fechan o ran poblogaeth, felly fe'i hunwyd â Swydd Huntingdon yn 1965 i greu sir newydd Huntingdon and Peterborough. O 1974 tan 1998, pan grewyd yr awdurdod unedol Dinas Peterborough, roedd y ddinas yn cael ei gweinyddu fel rhan o Swydd Gaergrawnt, ac mae'n dal yn rhan o sir seremoniol Swydd Gaergrawnt.

Mae yna enghreifftiau o bapurau newydd Cymraeg yr 19g lle cyfeirir at y dref fel Trebedr neu Caerbedr, yn bennaf yng nghyd-destun yr esgobaeth.^[4]

Amgueddfa Peterborough
Eglwys gadeiriol (gyda'r bedd Catrin o Aragon a bedd Mari I, brenhines yr Alban, cyn i'w mab ei symud i Abaty Westminster
Flag Fen
Guildhall
Tŵr Longthorpe