Bryste

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Bryste
Bristol landmarks collage.png
Bristol arms cropped.jpg
Math dinas Edit this on Wikidata
En-uk-Bristol.ogg Edit this on Wikidata
Poblogaeth 535,907 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1155 (dyddiad Gregoraidd cyn 1584) Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraeth Marvin Rees Edit this on Wikidata
Gefeilldref/i
Daearyddiaeth
Sir City of Bristol Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Lloegr Lloegr
Arwynebedd 110 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr 11 metr Edit this on Wikidata
Gerllaw Afon Hafren, Afon Gwy, Afon Avon Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 51.45°N 2.58°W Edit this on Wikidata
Cod post BS Edit this on Wikidata
Pennaeth y Llywodraeth Marvin Rees Edit this on Wikidata

Dinas a swydd seremonïol yn Ne-orllewin Lloegr yw Bryste (Saesneg: Bristol); y sillafiad yng ngherddi'r bardd Guto'r Glyn (c.1435 – c.1493) yw Brysto[1]. Fe'i hadnabyddid hefyd fel Caerodor neu Caer Odor yn Gymraeg (gyda'r gair "odor" yn golygu "bwlch") . Mae'n agos i Fôr Hafren a phontydd Hafren ac fe'i lleolir 71 km i'r dwyrain o Gaerdydd. Mae Bryste ar ffin siroedd Caerloyw a Gwlad yr Haf, gydag Afon Avon yn eu gwahanu.

Geirdarddiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r enw 'Bryste' yn dod o'r Hen Saesneg Brycgstow "lle'r bont". Mae'r "l" ar ddiwedd y ffurf Saesneg yn tarddu o un o nodweddion tafodiaith Saesneg Bryste, sef ychwanegu "l" weithiau ar ddiwedd geiriau sy'n gorffen gyda llafariad.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r ddinas wedi datblygu yn bennaf fel porthladd ac roedd masnachu caethweision yn bwysig iawn ar un adeg. Yn y 18g roedd Bryste'n ganolfan bwysig ar gyfer gwaith porslen ac yn cystadlu yn y farchnad honno â gweithfeydd Plymouth a Dresden.

Mae pont grog enwog ym Mryste, Pont Grog Clifton, ar draws Afon Avon, a adeiladwyd gan Isambard Kingdom Brunel.

Gwleidyddiaeth a gweinyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Bryste'n unigryw gan fod ganddo statws sirol ers y canoloesoedd. Yn 1835 ehangwyd y ffiniau er mwyn cynnwys treflanau megis Clifton ac roedd yn fwrdeisdref sirol ym 1889 pan ddefnyddiwyd y term hwn am y tro cyntaf.[2] [3] Ar 1 Ebrill 1996, adenillodd ei statws fel sir (neu "swydd") pan ddiddymwyd yr enw "Swydd Avon" a daeth yn swydd unedol.[4]

Rhennir y swydd yn chwe etholaeth seneddol yn San Steffan:

Adeiladau a chofadeiladau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Castell Bryste
  • Eglwys gadeiriol
  • Eglwys y Teml
  • Neuadd Colston
  • Theatr Old Vic
  • Tŵr Colston

Enwogion[golygu | golygu cod y dudalen]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan gutorglyn.net; adalwyd 22 Mawrth 2018.
  2. Rayfield, Jack (1985). Somerset & Avon. London: Cadogan. ISBN 0-947754-09-1.
  3. "LOCAL GOVERNMENT BILL (Hansard, 16 November 1971)". hansard.millbanksystems.com. Cyrchwyd 7 Mawrth 2009.
  4. "The Avon (Structural Change) Order 1995". www.opsi.gov.uk. Cyrchwyd 27 Ionawr 2013.