Bryste

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Bryste
Bristol city coa.png
Dinas Bryste (sir, dinas ac awdurdod unedol)
EnglandBristol.png
Lleoliad Bryste
Sir seremonïol Bryste
Sir hanesyddol Sir Gaerloyw (a rhan yng Ngwlad yr Haf)
Daearyddiaeth
Arwynebedd 343.4 km2 km²
Demograffeg
Poblogaeth (Cyfrifiad 2001) 380,615
Poblogaeth (amcangyfrif 2005) 398,300
Gwleidyddiaeth
Aelod seneddol Roger Berry
Kerry McCarthy
Doug Naysmith
Dawn Primarolo
Stephen Williams

Dinas a swydd seremonïol yn Ne-orllewin Lloegr yw Bryste (Saesneg: Bristol); y sillafiad yng ngherddi'r bardd Guto'r Glyn (c.1435 – c.1493) yw Brysto[1]. Mae'n agos i Fôr Hafren a phontydd Hafren; mae 71 km i'r dwyrain o Gaerdydd. Fe'i hadnabyddid hefyd fel Caerodor yn Gymraeg yn y 18fed a'r 19eg ganrifoedd. Mae Bryste ar ffin siroedd Caerloyw a Gwlad yr Haf, ac Afon Avon yn eu rhannu.

Geirdarddiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r enw 'Bryste' yn dod o'r Hen Saesneg Brycgstow "lle'r bont". Mae'r "l" ar ddiwedd y ffurf Saesneg yn tarddu o un o nodweddion tafodiaith Saesneg Bryste, sef ychwanegu "l" weithiau ar ddiwedd geiriau sy'n gorffen gyda llafariad.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r ddinas wedi datblygu yn bennaf fel porthladd ac roedd masnachu caethweision yn bwysig iawn ar un adeg. Yn y 18g roedd Bryste'n ganolfan bwysig ar gyfer gwaith porslen ac yn cystadlu yn y farchnad honno â gweithfeydd Plymouth a Dresden.

Mae pont grog enwog ym Mryste, Pont Grog Clifton, ar draws Afon Avon, a adeiladwyd gan Isambard Kingdom Brunel.

Gwleidyddiaeth a gweinyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Bryste'n unigryw gan fod ganddo statws sirol ers y canoloesoedd. Yn 1835 ehangwyd y ffiniau er mwyn cynnwys treflanau megis Clifton ac roedd yn fwrdeisdref sirol ym 1889 pan ddefnyddiwyd y term hwn am y tro cyntaf.[2] [3] Ar 1 Ebrill 1996, adenillodd ei statws fel sir (neu "swydd") pan ddiddymwyd yr enw "Swydd Avon" a daeth yn swydd unedol.[4]

Rhennir y swydd yn chwe etholaeth seneddol yn San Steffan:

Adeiladau a chofadeiladau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Castell Bryste
  • Eglwys gadeiriol
  • Eglwys y Teml
  • Neuadd Colston
  • Theatr Old Vic
  • Tŵr Colston

Enwogion[golygu | golygu cod y dudalen]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]