Bryneglwys
- Am y chwarel lechi ger Abergynolwyn, gweler Chwarel Bryn Eglwys.
Pentref, plwyf, a chymuned yn Sir Ddinbych yw Bryneglwys. Saif i'r gogledd-orllewin o dref Llangollen ac i'r gogledd-ddwyrain o Gorwen, ar y briffordd A5104.
Mae'r gymuned yn cynnwys copa Mynydd Llandysilio, i'r de o'r pentref, a Plas-yn-Iâl, cartref gwreiddiol teulu Yale. Ganed Elihu Yale yno, yr enwir Prifysgol Yale ar ei ôl. Roedd poblogaeth y gymuned yn 2001 yn 344.
Yn yr Oesoedd Canol roedd y plwyf yn rhan o gwmwd Iâl, yn nheyrnas Powys (Powys Fadog). Mae adeilad presennol eglwys y plwyf, sef Eglwys Tysilio Sant, yn dyddio o'r 15fed ganrif ond mae'n debyg fod y safle yn hŷn.
[golygu] Enwogion
- David Powel (1552 - 1599), hanesydd
Aberchwiler · Betws Gwerful Goch · Bodelwyddan · Bodfari · Bontuchel · Bryn Saith Marchog · Bryneglwys · Carrog · Cefn Meiriadog · Clocaenog · Corwen · Cwm · Cyffylliog · Cynwyd · Derwen · Dinbych · Diserth · Y Ddwyryd · Efenechtyd · Eryrys · Four Crosses · Gallt Melyd · Gellifor · Glyndyfrdwy · Graeanrhyd · Graigfechan · Gwyddelwern · Henllan · Loggerheads · Llanarmon-yn-Iâl · Llanbedr Dyffryn Clwyd · Llandegla-yn-Iâl · Llandrillo · Llandyrnog · Llandysilio-yn-Iâl · Llanelidan · Llanelwy · Llanfair Dyffryn Clwyd · Llanferres · Llanfwrog · Llangollen · Llangwyfan · Llangynhafal · Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch · Llanynys · Maeshafn · Melin y Wig · Nantglyn · Pandy'r Capel · Pentrecelyn · Pentre Dŵr · Prestatyn · Prion · Rhewl (1) · Rhewl (2) · Rhuallt · Rhuddlan · Rhuthun · Y Rhyl · Saron · Sodom · Tafarn-y-Gelyn · Trefnant · Tremeirchion
