Dinbych

Oddi ar Wicipedia

Dinbych Sir Ddinbych

Mae Dinbych (Saesneg: Denbigh) (Cyfeirnod OS: SJ0566) yn dref hanesyddol yn Sir Ddinbych. 'Caer fechan' yw ystyr ei enw ac ymddengys gyntaf mewn dogfen yn 1211 gyda'r silafiad: 'Dunbeig' ac yna 'Tynbey' yn 1230 a 'Dymbech' yn 1304-5. Ceir Dinbych y Pysgod yn ne Cymru hefyd.

Cynnwys 1 Hanes 2 Enwogion 3 Eisteddfod Genedlaethol 4 Gweler hefyd 5 Cyfeiriadau

[golygu] Hanes

Tua tri-chwarter milltir i ffwrdd i'r de o'r castell presenol y sefydlwyd y gaer yn wreiddiol a hynny ar dir Llywelyn ap Iorwerth a roddodd yn anrheg i'w ferch Gwenllian ac a elwid am flynyddoedd fel 'Llys Gwenllian' (Cyfeirnod OS: SJ06SE1) ac fel 'Hen Ddinbych'; codwyd Castell mwnt a beili yno.^[1][2] Yn 1283rhoddodd Edward 1af orchymun i godi'r castell presenol.

[golygu] Enwogion

• Thomas Gee - cyhoeddwr, sefydlwr Gwasg Gee
• Henry Morton Stanley - fforiwr
• Frank Price Jones (1920 - 1975), hanesydd ac awdur
• Kate Roberts - treuliodd y ran olaf o'i hoes yn y dref yn rhedeg Gwasg Gee ac yn llenydda. Bu farw yno yn 1985.
• Ieuan Wyn Jones - gwleidydd Plaid Cymru, a aned yn y dref yn 1949

[golygu] Eisteddfod Genedlaethol

Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yn Ninbych ym 1882, 1939 a 2001. Am wybodaeth bellach gweler:

• Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dinbych 1882
• Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dinbych 1939
• Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dinbych 2001

[golygu] Gweler hefyd

• Castell Dinbych
• Dyffryn Clwyd

[golygu] Cyfeiriadau