Perseus (cytser)

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Cytser Perseus

Cytser seryddol yn hemisffer gogleddol y wybren yw Perseus. Mae'n ymhell i'r gogledd yn yr awyr yn y Llwybr Llaethog rhwng Cassiopeia a'r Pleiades. Ei sêr disgleiriaf yw Mirfak ac Algol.

Fe'i enwir ar ôl y cymeriad chwedlonol Perseus a oedd yn fab i Zeus a Danae ym mytholeg Roeg.[1]

Mae Algol, neu Beta Persei, yn seren newidiol enwog. Mae'r seren yn disgleirio gyda maintioli gwelady o 2.3, ond yn edwino bob 2.867 diwrnod i faintioli 3.5. Achosir hyn gan seren llai disglair symud rhwng y seren ddisgleiriaf a'r Cysawd yr Haul oherwydd bod y ddwy seren yn cylchroi o'i amgylch.[2]

O ganlyniad i'w lleoliad yn y Llwybr Llaethog, mae nifer o glystyrau sêr yn Perseus. Mae'r seren Mirfak, neu Alffa Persei, a nifer o sêr llai disglair cyfagos yn ffurfio Clwstwr Alffa Persei, clwstwr agored sydd un o'r clystyrau sêr agosaf i'r Cysawd yr Haul.[3]

NGC 869 a NGC 884, y Clwstwr Dwbl yn Perseus

Mae dau glwstwr sêr, NGC 869 a NGC 884, cyfagos i'w gilydd, yn hawdd i'w weld trwy binocular. Adnabyddir fel y Clwstwr Dwbl. Adnabyddir hefyd fel h a χ Persei ar ôl eu enwau mewn hen gatalogau sêr.[3]

Lleolir y clwstwr sêr Messier 34 yn Perseus, sydd hefyd yn hawdd i'w weld trwy binocular.[3]

Lleolir Clwstwr Perseus neu Abell 426, sydd yn glwstwr galaethau tua 75 milliwn parsec (240 milliwn blwyddyn golau) o'r Cysawd yr Haul, yn y cytser.[4] Yr alaeth ddisgleiriaf yn y clwstwr yw NGC 1275, ffynhonnell radio a phelydr X pwerus a adnabyddir hefyd fel Perseus A.[3]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Ffynonellau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Allen, Richard Hinckley (1899). Star-Names and Their Meanings. Efrog Newydd: G. E. Stechert.  Tud. 329–355. (Yn Saesneg.)
  2. "Cronfa Ddata SIMBAD". Centre de Données Astronomiques de Strasbourg. http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-basic?Ident=Algol&submit=SIMBAD+search. Adalwyd 24 Mawrth 2017. Ymchwiliad am Algol yn adnodd Simbad.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 Burnham, Robert (1978). Burnham's Celestial Handbook 3. Efrog Newydd: Dover Publications, Inc. ISBN 0-486-23673-0.  Tudalennau 1394–1452. (Yn Saesneg.)
  4. "Cronfa Ddata SIMBAD". Centre de Données Astronomiques de Strasbourg. http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-basic?Ident=Abell+426&submit=SIMBAD+search. Adalwyd 24 Mawrth 2017. Ymchwiliad am Abell 426 yn adnodd Simbad.
Saturn template.svg Eginyn erthygl sydd uchod am seryddiaeth. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.